Bülent Arınç'tan yargıda yaş sınırı için Anayasa değişikliği çağrısı
- TBMM eski Başkanı Bülent Arınç, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın açıklamalarına destek vererek Türk yargısındaki 65 yaş emeklilik sınırına ilişkin anayasa değişikliği önerisinde bulundu
Türk siyasetinin ve hukuk camiasının deneyimli isimlerinden, TBMM eski Başkanı Bülent Arınç, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı kapsamlı açıklamada Türk yargı sisteminin işleyişine ve kurumsal hafıza kaybına dair dikkat çeken bir anayasa değişikliği önerisi sundu. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın yargı reformuna yönelik değerlendirmelerini referans gösteren Arınç, “Yargının tecrübeye, adaletin ise kurumsal hafızaya ekmek ve su kadar ihtiyacı var.
Sayın Feti Yıldız’ın açıklamaları vesilesiyle, yargıdaki 65 yaş sınırına dair anayasa değişikliği önerim” başlığıyla görüşlerini kamuoyuyla paylaştı. Arınç, mevcut mevzuatta hâkim ve savcılar için uygulanan zorunlu 65 yaş emeklilik sınırının, özellikle yüksek yargı organlarında telafisi güç bir birikim kaybına yol açtığını savundu."15 Temmuz Sonrası Oluşan Boşluk Genç Kadrolarla Dolduruldu"Açıklamasında 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından yargı teşkilatında yaşanan köklü tasfiyelere değinen Arınç, yaklaşık 5 bin hâkim, savcı ve yüksek yargı mensubunun meslekten ihraç edilmesinin yargı mekanizmasında ciddi bir tecrübe boşluğu yarattığını belirtti.
Bu boşluğu doldurmak amacıyla mesleki deneyimi yeterli olmayan genç isimlerin hızla kritik ve ağır sorumluluk gerektiren makamlara getirildiğini ifade eden Arınç; bu durumun kararların kalitesini, içtihat tutarlılığını ve toplumun adalete olan güvenini zedelediğini kaydetti. En birikimli döneminde olan hukukçuların 65 yaş gerekçesiyle emekliye sevk edilmesinin büyük bir kayıp olduğunu vurguladı.
TÜİK Verilerine Dikkat Çekti: "Yaşam Süresi Arttı, Sınır Düşük Kaldı"Demografik göstergelerin de mevcut kuralın güncellenmesini zorunlu kıldığını savunan Bülent Arınç, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Türkiye'de ortalama yaşam süresini 78,5 yıl olarak açıkladığına dikkat çekti. Yaşam süresinin ve çalışma kapasitesinin uzadığı modern dönemde, 65 yaş sınırının artık çağın gerisinde kaldığını ve tecrübeli yargı mensuplarının bilgi birikiminden daha uzun süre istifade edilmesi gerektiğini belirtti.
Masadaki İki Çözüm Önerisi: En Az 72 Yaş FormülüYargıdaki kurumsal hafızayı güçlendirmek adına iki somut anayasal çözüm seçeneği sunan Arınç, şu formülleri önerdi: Anayasal Düzenlemenin Esnetilmesi: Anayasa’da yer alan hâkim ve savcıların görev sürelerine ilişkin mevcut katı hükmün tamamen kaldırılması veya esnek kriterlerle yeniden tanzim edilmesi, Yaş Sınırının 72'ye Çıkarılması: Zorunlu emeklilik yaş sınırının doğrudan en az 72'ye yükseltilmesi. Bu değişikliğin hayata geçmesi durumunda, tecrübeli yüksek yargıçların, kıdemli hâkim ve savcıların sisteme en az 7 yıl daha fiilen hizmet edebileceğini belirten Arınç, genç meslektaşların usta-çırak ilişkisiyle bu kadroların deneyiminden faydalanabileceğini ifade etti."Suç İşleyen Korunmasın, Partiler Ortak Zeminde Buluşsun"Önerisinin liyakat ve meslek ahlakı ilkeleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Arınç, görevini kötüye kullanan, meslek etiğini çiğneyen ya da ahlaki ve hukuki suçlara karışan hiçbir yargı mensubunun kesinlikle korunmaması ve hak ettikleri en ağır cezaların gecikmeksizin verilmesi gerektiğini özellikle vurguladı.
Yargının tarafsızlığı ve saygınlığının tüm toplumun ortak paydası olduğunu belirten Arınç, Meclis'te grubu bulunan tüm siyasi partilerin bu konuda müşterek bir uzlaşı sağlayarak gerekli anayasa değişikliğini acilen Meclis gündemine taşıması çağrısında bulundu. İşte Arınç'ın o paylaşımı: Sayın Feti Yıldız hukukî görüşlerine itibar ettiğim değerli bir siyasetçidir.
Sayın Yıldız, 04.11.2026 tarihli mesajında ilgili kanuna atıf yaparak “Danıştay ve Yargıtay üyelerinin görev süreleri 12 yılla sınırlandırılmıştır” ibaresini hatırlatmış ve bu duruma ilişkin görüşlerini “mesleklerinin en verimli ve deneyimli döneminde yüksek yargı adına ciddi bir kurumsal hafıza kaybına neden olacaktır” sözleriyle özetlemiştir. Bu mesajda ileri sürdüğü görüşlere katılmakla birlikte, bu meselenin temelinde yatan önemli bir konuya dikkat çekmek isterim.
Anayasa’nın 140/5 maddesi gereğince hâkimler ve savcılar 65 yaşını bitirinceye kadar hizmet görürler. Bu hüküm, 65 yaşındaki tüm hâkim ve savcılar ile yüksek yargı üyelerini kapsamaktadır. Söz konusu madde bugün fevkalade olumsuz sonuçlar doğuran, yargıyı işlevsiz hale getiren bir krize bizi götürmüştür.15 Temmuz 2016 hain darbe girişiminde yargıdan hâkim, savcı ve yüksek yargı üyesi olarak toplam 5.000 civarında ihraç yaşandı.
Bu boşluğun doldurulması amacıyla hızlandırılmış stajla mesleğe giren yeni yargıç ve savcılar 25-26 yaşında kürsülere geldiler. Hiçbir iddianame ve karar tecrübesi olmayan, büyük bir kısmı iyi niyetli fakat tecrübesiz kişilerle yargılamalar aksadı.
Bir kısım avukat da mesleğe alındı, mülakatlar her zaman eleştiri konusu oldu. Bu genç arkadaşlarımız ağır ceza mahkemesi üyesi, savcı ve hâkim oldular. Ağırlaştırılmış müebbet cezalara imza attılar. Reislik makamlarında oturanların inisiyatifine kalan kararlarda çelişkiler ortaya çıktı.
Genç arkadaşlarımız, tecrübesizlikleri sebebiyle telkin ve tavsiyelere uydular. Yargıya güven gittikçe düştü. Bu kişiler ihtiyaç duyulduğu için kıdemine bakılmaksızın her türlü üst göreve gelebildiler. Geçenlerde trajikomik bir olayı duyunca gerçekten irkildim.
Kıdemli bir Yargıtay üyesi anlattı: Bir genç hâkim, kura çektiği yerden kısa süre sonra Yargıtay’a tetkik hâkimi olarak atanmış; hem de eskiden mümkün olmayan bir şekilde. Üyemiz, genç tetkik hâkiminin dosyasına bakmış, şaşırmış ve kendisini tanımak istemiş.
Safiyane bir şekilde, “Hâkim Bey, buraya gelmeden önce hangi görevlerde bulundunuz?” diye sormuş. Aldığı cevap da aynı şekilde safiyane olmuş: “... partinin ilçe başkanıydım efendim.” Bu cevabı veren kişi Yargıtay’da belki birkaç klasör dava dosyasını okuyup bozma veya onama yönünde görüş bildirecek.
Durum vahimdir. Sadece ülkemizde değil, dünyanın her yerinde hâkimler; akli melekeleri yerindeyse ve bir rahatsızlıkları yoksa baktıkları dosyalar, verdikleri kararlar ile istinaf ve Yargıtay'dan aldıkları onama ve bozmalarla değer, bilgi ve tecrübe kazanırlar.
Bizde ise Yargıtay'ın en değerli başkan ve üyeleri, HSK üyeleri ve yüksek yargı üyeleri “65 yaşını doldurdum” diyerek vedaya geliyorlar. Onlar geldikçe ben de çok üzülüyorum; çünkü yargı en tecrübeli, en başarılı üyelerini kaybediyor.
Tek başına bir ölçü olmamakla birlikte 65 yaş sınırını geçmişteki şartlara göre makul karşılayabiliriz. Ancak TÜİK, Türkiye'deki ortalama yaşam süresini geçen yıl 78,5 olarak açıklamıştı. Yaşadığımız sürece bakarak şunu düşünüyorum: Sayın Feti Yıldız'ın işaret ettiği konularda geçici bir çözüm bulunmalıdır.
Ne var ki kesin çözüm, ancak Anayasa'nın bu maddesini değiştirmekle mümkündür. Anayasa değişikliği konusu, bence bu tespit ve düşüncelerimiz kendilerine anlatıldığında tüm kesimlerin makul karşılayacağı bir düzenlemedir.
Anayasa'nın bu maddesi kalacaksa sınırın en azından 72 yaş olarak düzeltilmesi gerekir. İstenirse değişiklik sırasında bu maddeye bir de süre getirilebilir ve konu kendi içinde ayrı bir madde olarak değerlendirilebilir. Anayasayı değiştirmek zor olmamalıdır.
Elbette bazı konularda çelişkiler ve itirazlar olabilir; ancak partilerin yaşadığımız bu yargı süreci içerisinde ortak şikâyet noktasının bu olacağını düşünüyorum. Sayın Adalet Bakanımız konumu itibarıyla bu konuda taraf olmak istemeyebilir.
Hukuk Politikaları Kurulu'na kesinlikle taraf olmasını arzu etmem; onların gündemi çok farklı. Bu konuyu Sayın Cumhurbaşkanımız adına bakanlığı yapmış kıymetli insanlarımızdan birisine veya benzerine izin ve görev verirse konuyu partiler arasına götürmek ve onlarla müzakere etmek görevine talibim.
Bu işi en kısa zamanda başaracağımızı ümit ediyorum. Bunu acilen ve tek bir madde olarak yapmalıyız. Ya bu maddeyi mülga kılıp başka bir düzenlemeyle sorunu çözmeliyiz ya da madde kalacaksa yaş sınırını 72 olarak düzeltmeliyiz.
Bu gerçekleştiği takdirde bugünkü tecrübeli hâkim ve savcıları görevde tutarak, en azından 7 yıl daha kendilerinden istifade etme imkânımız olur. Onların da bunu hoş karşılayacağını düşünüyorum. Tabii görevini yapmayan, ahlaki suç işleyen, hatta bir savcının bir hâkimi bile yurabildiği bir Türkiye'de bu kişiler cezalarını bulmalı ve meslekten atılmalıdır.
Cezaları adi suçlar kapsamında mutlaka en ağır şekilde uygulanmalıdır. Ancak işini iyi yapan, ahlaklı, inançlı, terbiyeli ve tecrübeli isimlere ekmek ve su kadar ihtiyacımız var.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kategori: Siyaset
Yayın: 16 Kasım 2026 11:01 · Kaynak: haber3.com