Avrupa'da hayat pahalılığına karşı 7 ülkeden ortak eylem kararı

Avrupa'da hayat pahalılığına yönelik tepkiler büyürken farklı ülkelerdeki toplumsal hareketler ortak bir eylem takviminde buluşmaya hazırlanıyor. Fransa'da lise öğrencilerinin başlattığı protestoların genişlemesiyle birlikte sendikalar, kiracı örgütleri ve çeşitli sivil toplum kuruluşları da harekete geçti.

Paris'te 3 Kasım'da düzenlenen uluslararası toplantıda bir araya gelen yedi ülkeden temsilciler, 20, 21 ve 22 Kasım tarihlerinde Avrupa genelinde eş zamanlı gösteriler yapılması çağrısında bulundu.

Fransa'da öğrencilerle başlayan hareket büyüdü

Fransa'da eylül ayında eğitim sistemindeki sorunlara karşı başlayan protestolar, kısa sürede ülke geneline yayıldı. Paris yakınlarındaki Créteil kentinde bulunan Antoine de Saint-Exupéry Lisesi'nde öğretmenlerin personel eksikliği nedeniyle başlattığı grev, öğrencilerin ve velilerin de katılımıyla genişledi.

Okul girişlerinin kapatılmasıyla başlayan eylemler, sosyal medyada yayılan görüntülerin ardından farklı kentlerdeki liselere de taşındı.

Başlangıçta öğretmen açığı, kalabalık sınıflar ve yetersiz okul binaları öne çıkarken zamanla eğitimde fırsat eşitliği, kamu hizmetleri ve hayat pahalılığı da protestoların gündemine girdi. Council on Foreign Relations tarafından yayımlanan 28 Ekim tarihli analize göre, eylül ve ekim aylarında devam eden gösteriler Fransa'da binden fazla liseyi etkiledi.

Sendikalar da protestolara katıldı

Öğrencilerin öncülüğündeki eylemlere işçi sendikaları, üniversite öğrencileri ve çeşitli toplumsal hareketlerin katılmasıyla protestoların kapsamı genişledi. Fransa'da 17, 24 ve 31 Ekim tarihlerinde düzenlenen gösterilerde hayat pahalılığına yönelik tepkiler öne çıktı.

3 Kasım'da Paris, Rennes ve Lyon başta olmak üzere birçok kentte lise öğrencileri yeniden okul girişlerinde eylem yaptı.

Fransız makamları 48 lisenin bloke edildiğini açıklarken öğrenci sendikası Union Syndicale Lyceenne bu sayının 500'e ulaştığını ileri sürdü. Fransa'daki sendikalar ayrıca 5 Kasım için ulusal grev ve gösteri çağrısında bulundu.

Ücret artışları, istihdam, çalışanların alım gücü ve kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi talepler arasında yer aldı.

Paris'te 7 ülkeden ortak eylem kararı

Avrupa genelindeki protestoların koordinasyonu için 3 Kasım'da Paris'te uluslararası bir toplantı gerçekleştirildi. İspanya'daki Kiracı Sendikaları Konfederasyonunun girişimiyle düzenlenen buluşmaya yedi ülkeden sendika ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Ortak eylem çağrısında bulunan ülkeler şöyle sıralandı:

FransaİspanyaBirleşik KrallıkBelçikaİtalyaPortekizYunanistan

Toplantıda farklı ülkelerde devam eden hayat pahalılığı ve barınma hakkı odaklı protestoların ortak bir takvimde birleştirilmesi kararlaştırıldı. 20-22 Kasım tarihlerinde düzenlenmesi planlanan gösterilere işçi sendikalarının yanı sıra öğrenci örgütleri, kiracı dernekleri ve iklim hareketlerinin de katılması bekleniyor.

Avrupa'da ortak tepki kira ve enerji fiyatlarına

Yedi ülkeden kuruluşların ortak açıklamasında, yükselen yaşam maliyetlerinin toplumun geniş kesimlerini etkilediği vurgulandı. Özellikle konut fiyatları ve kiralardaki artışın barınma sorununu ağırlaştırdığı belirtilirken gıda, ulaşım ve enerji giderlerinin de çalışanların ve emeklilerin bütçesi üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi.

Eylemcilerin öne çıkardığı talepler arasında şu başlıklar bulunuyor:

Barınma hakkının güvence altına alınmasıKonut, gıda ve enerji fiyatlarının düşürülmesiÜcretlerin ve emekli maaşlarının artırılmasıEğitim ve sağlık hizmetlerine erişimin korunmasıGelir eşitsizliğini azaltacak vergi düzenlemeleriSilahlanma harcamalarının azaltılması

Kuruluşlar, temel ihtiyaçların herkes için erişilebilir olmasını ve kamu hizmetlerinin güçlendirilmesini istiyor.

Sarı Yeleklilerden milyonlarca kişilik gösteri beklentisi

Paris'teki toplantıya Fransa'nın köklü sendikalarından CGT ve Solidaires'in yanı sıra barınma hakkı hareketi Droit au Logement ve Sarı Yelekliler hareketinin temsilcileri de katıldı. Toplantıda konuşan İspanyol Kiracılar Sendikaları Konfederasyonu Sözcüsü Carme Arcarazo, Avrupa'da satın alma gücü açısından kritik bir dönem yaşandığını belirtti.

Sarı Yelekliler hareketinin koordinasyon üyelerinden Benjamin Ball ise planlanan gösterilerin geniş katılımla gerçekleşmesini beklediklerini söyledi.

Ball, "Milyonlarca kişi sokaklara ineceğiz ve milyarderlerin değil halkların yönetmesi gerektiğini göstereceğiz." ifadelerini kullandı.

Avrupa'da konut fiyatları bir yılda yüzde 4,7 yükseldi

Protestoların merkezindeki barınma sorunu, Avrupa Birliği'nin resmi istatistiklerine de yansıyor. Eurostat'ın 1 Ekim 2026'da açıkladığı verilere göre, Avrupa Birliği genelinde konut satış fiyatları 2026'nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,7 arttı.

Aynı dönemde kiralardaki yıllık yükseliş yüzde 3 olarak kaydedildi. Bir önceki çeyrekle karşılaştırıldığında konut fiyatları yüzde 1,2, kiralar ise yüzde 0,7 artış gösterdi.

Fransa'daki protestolar 2027 seçimlerini etkileyebilir

Fransa'da büyüyen toplumsal hareketlilik, Nisan 2027'de yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi açıdan da önem taşıyor. Council on Foreign Relations'ın 28 Ekim tarihli analizinde, protestoların ülkedeki siyasi kutuplaşmaya etkileri değerlendirildi.

Gösterilerde yaşanan şiddet olaylarının güvenlik ve kamu düzeni tartışmalarını öne çıkarabileceği, bunun da aşırı sağ partilerin siyasi söylemlerine yansıyabileceği belirtildi. Bununla birlikte öğrenci hareketinin genç seçmenler arasında sol partilere desteği artırabileceği ihtimali de değerlendirildi.

Dolayısıyla protestoların seçimlere nasıl yansıyacağı konusunda henüz kesin bir tablo bulunmuyor.

Avrupa genelinde gözler 20-22 Kasım tarihlerinde

Fransa'daki öğrenci eylemleriyle başlayan ve sendikaların katılımıyla genişleyen protestolar, Avrupa çapında ortak bir hareket oluşturma çabasına dönüştü. Yedi ülkeden kuruluşların belirlediği 20-22 Kasım takvimi, hayat pahalılığına karşı düzenlenmesi planlanan eş zamanlı gösterilerin yeni aşamasını oluşturuyor.

Konut, gıda ve enerji fiyatlarının yanı sıra ücretler ve kamu hizmetleri konusunda ortak talepler etrafında buluşan kuruluşlar, Avrupa genelinde geniş katılımlı eylemler düzenlemeyi hedefliyor.

Gösterilerin katılım düzeyi ve Avrupa siyasetindeki etkisi ise kasım ayının son haftasında daha net ortaya çıkacak.