Manuel Çıtak’ın 40 yıllık fotoğraf yolculuğu İstanbul Modern’de

Türkiye’nin yakın dönem fotoğraf tarihinin önemli isimlerinden Manuel Çıtak’ın 40 yılı aşkın üretimi, İstanbul Modern’de açılan “Manuel Çıtak: Kendine Ait Bir Ada” sergisiyle bir araya geliyor. İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi’nde ON Dijital sponsorluğunda düzenlenen sergi, sanatçının 1980’lerde başlayan fotoğraf yolculuğundan 2023’teki ölümüne kadar uzanan çalışmalarını kapsamlı bir seçkiyle sunuyor.

Şehir yaşamından kırsal alanlara, insan portrelerinden kıyı manzaralarına uzanan fotoğraflar, Çıtak’ın gündelik hayatı gözlemleyen kendine özgü yaklaşımını ortaya koyuyor. Sergide sanatçının hafızalara kazınan siyah-beyaz kıyı fotoğraflarının yanı sıra renkli ve siyah-beyaz şehir manzaraları, Anadolu’da ve çevre ülkelerde çektiği fotoğraflar ile panoramik formatta ürettiği çalışmaları da yer alıyor.

İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi'ne ve önündeki fuaye alanına yayılan sergi, sekiz bölümden oluşuyor. Seçkide 100 fotoğrafın yanı sıra sanatçıya ait efemeralar ve çektiği kısa görüntülerden oluşturulan bir video da bulunuyor.

Çıtak’ın daha önce daha az bilinen çalışmalarını da gün yüzüne çıkaran sergi, sanatçının farklı dönemlerde geliştirdiği görsel anlatımı bir arada değerlendirme imkânı sunuyor. Belgesel fotoğraftan şiirsel anlatıma1980’lerden itibaren klasik belgesel fotoğraf anlayışıyla çalışan Çıtak, 1990’lardan başlayarak geliştirdiği yenilikçi yaklaşımıyla şiirsel belgesel fotoğrafın öne çıkan temsilcilerinden biri hâline geldi.

Günlük yaşama duyduğu merak, güçlü mizah anlayışı ve yalın anlatımı fotoğraf dilinin temel özellikleri arasında yer aldı. Kilyos kıyılarında çektiği fotoğraflarla tanınan sanatçı, şehir yaşamını, insan ilişkilerini ve toplumsal değişimi farklı seriler aracılığıyla belgeledi.

Sergi, Çıtak’ın kariyerini ilk kez bütünlüklü bir yaklaşımla ele alırken sanatçının son dönem çalışmalarına da yer veriyor. “islomania” başlıklı son serisi, fotoğrafçının dış dünyadan kendi iç dünyasına yönelişini ve gönüllü yalnızlıkla kurduğu ilişkiyi yansıtıyor.

Serginin küratörlüğünü Demet Yıldız Dinçer üstlenirken küratöryel ekipte Naz Uğurlu Benek, Tamar Çıtak ve Selen Erkal da yer alıyor. İstanbul Modern ile uzun soluklu ilişkiİstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı, Çıtak’ın müzeyle ilişkisinin kuruluş yıllarına dayandığını belirtti.

Sanatçının 2004 yılında fotoğraflarını müze koleksiyonuna bağışladığını hatırlatan Eczacıbaşı, serginin bu uzun soluklu ilişkinin bir sonucu olduğunu ifade etti. Serginin küratörü Demet Yıldız Dinçer de Çıtak’ın Türkiye'nin yakın dönem fotoğraf tarihinde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, seçkinin sanatçının çok katmanlı üretimini ilk kez bir arada sunma amacıyla hazırlandığını söyledi.

Sanatçının eşi, yazar Şebnem İşigüzel ise Çıtak’ın kendisini görünür kılma arzusundan uzak, üretmeye odaklanan bir sanatçı olduğunu vurguladı. İşigüzel, sanatçının geride bıraktığı fotoğrafların onun yaratıcı dünyasını anlatmaya devam ettiğini belirtti.

Sergiye özel katalog ve söyleşiSergi kapsamında Türkçe ve İngilizce hazırlanan “Manuel Çıtak: Kendine Ait Bir Ada” kataloğu da yayımlandı. Katalogda fotoğraf sanatçısı Orhan Cem Çetin, Şebnem İşigüzel ve serginin küratörü Demet Yıldız Dinçer'in yazıları yer alıyor.

Ziyaretçiler ayrıca Şebnem İşigüzel tarafından seslendirilen özel sesli turdan yararlanabilecek. İstanbul Modern, 11 Kasım 2026'da Şebnem İşigüzel ve Orhan Cem Çetin'in katılımıyla bir söyleşi düzenleyecek. Demet Yıldız Dinçer'in moderatörlüğündeki etkinlikte Çıtak'ın kişisel dünyası, fotoğrafla kurduğu ilişki ve sanatsal üretimi ele alınacak.“Manuel Çıtak: Kendine Ait Bir Ada” sergisi, 23 Mayıs 2027'ye kadar İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi'nde görülebilir.