Ankara'da farelerin evlere girme riski ne kadar yüksek?

Ankara’da bir evin içine fare girme ihtimali ne kadar yüksek? Bu soruya bütün kent için tek bir oran vermek mümkün değil. Ankara’da ilçe veya mahalle bazında evlere giren fare vakalarını gösteren kapsamlı ve güncel bir resmi istatistik bulunmuyor.

Ancak risk özellikle bazı bina ve çevre koşullarında belirgin biçimde artıyor. Zemin ve bodrum katlar, eski binalar, kanalizasyon veya tesisat çevresindeki açıklıklar, çöp alanlarına yakınlık ve yiyeceğe kolay erişim farelerin eve ulaşmasını kolaylaştıran başlıca etkenler arasında.

SİNCAN'DAKİ OLAY FARELERİ YENİDEN GÜNDEME GETİRDİ Ankara’nın Sincan ilçesinde bir eve giren fareyle ilgili yaşanan olay da konuyu yeniden gündeme taşıdı. Sincan’da daha önce sokakta görüntülenen büyük bir farenin iki kedinin üzerine yürüdüğü sıra dışı anlar da kameralara yansımıştı.

Sadece o da değil. Yine aynı ilçede bir eve girip çocuğa saldıran fare olayı, ilçenin bazı kesimlerinde kemirgenlerle karşılaşmanın yalnızca teorik bir ihtimal olmadığını gösteren dikkat çekici örneklerden biri olmuştu. Tabi bu vakalardan hareketle Sincan’ın Ankara’da fare sorununun en yoğun olduğu ilçe olduğunu söylemek çok doğru olmaz.

FARELER EVE NEREDEN GİREBİLİYOR? Asıl şaşırtıcı nokta, bir farenin eve girmek için büyük bir açıklığa ihtiyaç duymaması. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre küçük fareler yaklaşık 6 milimetrelik, yani kalem genişliğine yakın bir açıklıktan geçebiliyor.

Bu nedenle dışarıdan önemsiz görünen tesisat boşlukları bile giriş noktası haline gelebiliyor. Özellikle şu noktalar risk taşıyor: lavabo ve tesisat borularının çevresi, kapı altları, havalandırma açıklıkları, çatı ve bodrum boşlukları, bina dış cephesindeki çatlaklar, kanalizasyon ve gider bağlantıları.

KANALİZASYON HATLARI DA RİSK OLUŞTURABİLİYOR Ankara’da özellikle eski altyapının bulunduğu bölgelerde kanalizasyon ve gider hatları da zaman zaman gündeme geliyor. Daha önce yapılan farklı araştırmalarda, sıcak havalarla birlikte kanalizasyon sistemlerindeki çatlak ve korumasız açıklıklardan fare ve başka canlıların banyo, mutfak veya tuvalet giderlerine kadar ulaşabileceğine dikkat çekilmişti.

Bu nedenle fare görülmesi yalnızca evin kirli olmasıyla açıklanamaz. Bakımlı bir apartmanda bile boru geçişleri veya bina çevresindeki fiziksel bir açıklık, hayvanın içeri girmesi için yeterli olabilir. ZEMİN KATLAR DAHA MI RİSKLİ?

Genel olarak zemine, bodruma, bahçeye ve çöp alanlarına yakın dairelerde giriş yollarının daha fazla olması nedeniyle risk artabilir. Ancak “yüksek katta fare olmaz” düşüncesi de doğru değil. Fareler boruları, tesisat boşluklarını ve yapı içindeki geçişleri kullanabildiği için üst katlarda da görülebiliyor.

Dolayısıyla risk yalnızca katla değil, binanın fiziksel durumu ve erişilebilir giriş noktalarıyla ilişkili. FAREYİ EVE ÇEKEN ŞEY NE? Farelerin temel arayışı oldukça basit: Yiyecek, su ve güvenli bir barınak. CDC, ev içinde açıkta bırakılan yiyeceklerin, evcil hayvan mamalarının ve ağzı açık çöplerin kemirgenleri çekebileceğine dikkat çekiyor.

Özellikle mutfak dolaplarının arkası, buzdolabı çevresi, kiler, depo ve bodrum gibi az kullanılan alanlar farelerin saklanmasına uygun hale gelebiliyor. EVDE FARE OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ? Fareyi doğrudan görmek her zaman ilk işaret değil.

Daha önce ortaya çıkabilecek belirtiler arasında küçük dışkılar, kemirilmiş ambalajlar, yiyeceklerde diş izleri ve duvar kenarlarında hareket sesleri bulunuyor. CDC de dışkı ve kemirme izlerini kemirgen varlığının en yaygın erken belirtileri arasında gösteriyor.

Özellikle gece saatlerinde duvar veya mutfak dolabı arkasından gelen düzenli tıkırtılar da kontrol edilmesi gereken bir işaret olabilir. FARE GÖRÜLÜRSE NE YAPILMALI? Öncelikle hayvanın eve hangi noktadan girmiş olabileceği araştırılmalı.

Çünkü yalnızca içerideki fareyi uzaklaştırmak sorunu çözmeyebilir; giriş noktası açık kaldığı sürece yeni bir hayvan içeri girebilir. Küçük açıklıkların metal esaslı malzemelerle kapatılması, yiyeceklerin kapalı kaplarda tutulması ve çöplerin kapaklı kutularda muhafaza edilmesi temel önlemler arasında.

Yoğun bir kemirgen faaliyeti varsa profesyonel mücadele desteği daha doğru bir seçenek olabilir. FARE DIŞKISINI SÜPÜRMEK DOĞRU MU? Sağlık açısından dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı da temizlik yöntemi. Kemirgen dışkısı veya yuva malzemesiyle karşılaşıldığında doğrudan kuru şekilde süpürmek yerine alanın dezenfektanla ıslatılması ve eldiven kullanılarak temizlenmesi öneriliyor.

CDC, kirli materyalin önce dezenfektanla tamamen ıslatılmasını tavsiye ediyor. Fareler bazı hastalık etkenlerini dışkı, idrar ve salyalarıyla çevreye taşıyabildiği için temasın mümkün olduğunca sınırlandırılması gerekiyor.

PEKİ ANKARA'DA FARELERİN EVE GİRME RİSKİ YÜKSEK Mİ? Ankara’nın tamamı için “risk yüksek” demek bilimsel olarak doğru değil. Ancak risk de yok sayılabilecek kadar düşük değil. Özellikle eski veya açıklıkları iyi kapatılmamış yapılarda, bodrum ve zemin katlarda, kanalizasyon bağlantılarının sorunlu olduğu binalarda ve yiyecek-çöp kaynaklarının bulunduğu çevrelerde ihtimal artıyor.

Sincan’da eve giren fare vakaları da bunun başkentte karşılaşılabilecek gerçek bir kent yaşamı sorunu olduğunu gösteriyor. Kısacası belirleyici olan hangi ilçede yaşadığınızdan çok, farenin evinize ulaşabileceği birkaç milimetrelik bir yol bulup bulamadığı.