Dünyada Bir Benzeri Yok: Aizanoi’deki Tiyatro-Stadyum Kompleksi Kütahya’da

Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesinde bulunan Aizanoi Antik Kenti, antik dünyanın eşsiz mimari yapılarından birine ev sahipliği yapıyor. Yan yana ve birbirine bağlı olarak inşa edilen tiyatro ile stadyum kompleksi, UNESCO kayıtlarında antik dünyada benzeri bulunmayan tek örnek olarak tanımlanıyor.

13 bin 500 kişilik stadyum ve yaklaşık 20 bin kişilik tiyatro, Aizanoi’yi dünya arkeoloji mirasında ayrı bir yere taşıyor.

AİZANOİ’DE ANTİK DÜNYANIN TEK ÖRNEĞİ Aizanoi Antik Kenti’nin kuzey bölümünde yer alan tiyatro ve stadyum, Roma döneminde aynı kompleks içinde inşa edildi. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki Aizanoi tanıtımında, iki yapının bitişik şekilde inşa edilmesinin antik dünyada benzersiz olduğu açıkça belirtiliyor.

UNESCO ayrıca bu mimari formun antik çağda başka bir yerde görülmediğini vurguluyor. Kütahya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Aizanoi’de birbirine bitişik tiyatro ve stadyum kompleksinin “dünyada başka bir örneği olmadığını” bildiriyor.

STADYUM 13 BİN 500 KİŞİ KAPASİTELİ Aizanoi Stadyumu’nun yaklaşık 13 bin 500 seyirci kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor. Kütahya Valiliğinin verdiği bilgilere göre stadyumun batı yönünde geniş bir giriş kapısı bulunuyor.

Giriş bölümünde sporcuların kazandığı madalyaların yer aldığı “Şeref Köşesi” bulunurken, stadyum ile tiyatroyu ayıran mermer kaplı duvarın iki yüzünde av sahneleri yer alıyor.

TİYATRO YAKLAŞIK 20 BİN KİŞİLİK Kompleksin diğer bölümünü ise antik tiyatro oluşturuyor. UNESCO kayıtlarında tiyatronun yaklaşık 20 bin kişi, stadyumun ise 13 bin 500 kişi kapasitesinde olduğu ifade ediliyor. İki yapının aynı eksende ve birbirine bitişik şekilde planlanması, Aizanoi’yi antik Roma şehirleri arasında özel bir konuma taşıyor.

Kütahya Valiliği kaynaklarında tiyatronun iki katlı olarak inşa edildiği ve yapımında Aizanoi’deki diğer önemli eserlerde de adı geçen Apileius’un rol aldığı belirtiliyor.

SPOR VE SANAT AYNI KOMPLEKSTE Aizanoi’deki yapının en dikkat çekici özelliği, spor ve sahne sanatlarının aynı mimari bütünlük içinde bir araya getirilmiş olması.

Kütahya Belediyesi’nin İngilizce tanıtım yayınında da stadyum ve tiyatronun iki ana kapı aracılığıyla birbirine bağlandığı, bu nedenle kompleksin dünyada tek örnek olarak değerlendirildiği belirtiliyor. Bu özellik, Roma döneminde Aizanoi’de hem sportif karşılaşmaların hem de tiyatro gösterilerinin önemli bir sosyal yaşam unsuru olduğunu ortaya koyuyor.

AİZANOİ SADECE TİYATRO-STADYUMDAN İBARET DEĞİL Çavdarhisar’daki Aizanoi Antik Kenti, tiyatro-stadyum kompleksinin yanı sıra başka önemli yapılarıyla da dikkat çekiyor. Kentte Zeus Tapınağı, Macellum, Roma köprüleri, hamamlar ve sütunlu cadde bulunuyor.

UNESCO, Aizanoi’deki Zeus Tapınağı’nı dünyada en iyi korunmuş Zeus tapınaklarından biri olarak tanımlarken, Macellum yapısını da dünyanın ilk borsa örneklerinden biri olarak değerlendiriyor.

UNESCO DÜNYA MİRASI GEÇİCİ LİSTESİ’NDE Aizanoi Antik Kenti, 2012 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor. UNESCO’nun değerlendirmesinde tiyatro-stadyum kompleksinin benzersiz mimari yapısı, Zeus Tapınağı’nın korunmuşluğu ve Macellum’daki fiyat yazıtları Aizanoi’nin öne çıkan değerleri arasında gösteriliyor.

KÜTAHYA’DA DÜNYA ÇAPINDA BİR ARKEOLOJİ MİRASI Aizanoi’nin tiyatro-stadyum kompleksi, Kütahya’nın yalnızca yerel değil uluslararası ölçekte önemli bir arkeoloji mirasına sahip olduğunu ortaya koyuyor. Antik dönemde spor ve sanat yapılarının aynı kompleks içinde planlandığı bu yapı, bilinen örnekler arasında antik dünyada tek kabul ediliyor.

UNESCO World Heritage Centre. Bu özelliğiyle Aizanoi, Kütahya’nın dünya çapında tanıtılabilecek en güçlü tarihi değerlerinden biri olmayı sürdürüyor.