İsrail'de seçim heyecanı: Muhalefet ve Netanyahu karşı karşıya

İsrail'de genel seçimlerde oy verme işlemi başladı. Ülke genelinde 7,3 milyon seçmen, 12 bin 18 seçim istasyonu ve 18 bin sandıkta oy kullanırken seçimlerin odağında Başbakan Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceği bulunuyor.

Yerel saatle 07.00'de başlayan oy verme işleminin 22.00'de sona ermesi bekleniyor. Sandıkların kapanmasının ardından çıkış anketlerinin açıklanması, kesin sonuçların ise itirazların değerlendirilmesiyle birlikte en geç sekiz gün içinde duyurulması öngörülüyor.

120 sandalyeli meclis için yarış

İsrail Meclisi Knesset'teki 120 sandalyenin dağılımını belirleyecek seçimlerde 30'dan fazla parti ve liste yarışıyor. Meclise girebilmek için yüzde 3,25'lik seçim barajının aşılması gerekirken hükümet kurmak için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.

Seçim öncesi anketler, 11 ila 12 partinin barajı geçebileceğine işaret ediyor. Ancak mevcut tahminler, hiçbir siyasi bloğun tek başına hükümet kurmak için gereken çoğunluğu garanti edemediğini gösteriyor. Bu nedenle sandıktan çıkacak milletvekili dağılımının yanı sıra seçim sonrasında yürütülecek koalisyon görüşmeleri de yeni hükümetin belirlenmesinde kritik rol oynayabilir.

Netanyahu'nun rakipleri kimler?

Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi, iktidarını korumak için yarışıyor. Netanyahu'nun desteklediği sağ blokta Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki Otzma Yehudit, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi, Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği bulunuyor.

Muhalefet cephesinde ise eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi öne çıkıyor. Eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in B'Yachad ittifakı, Yair Golan'ın Demokratlar Partisi ve Avigdor Lieberman'ın Yisrael Beytenu Partisi de yarışın önemli aktörleri arasında yer alıyor.

Bununla birlikte Netanyahu karşıtı partiler arasındaki görüş ayrılıkları, seçim sonrasında ortak bir hükümet kurulmasını zorlaştırabilecek başlıklar arasında gösteriliyor.

Anketlerde çoğunluk belirsizliği

Seçim öncesinde yayımlanan anketlerde Netanyahu liderliğindeki sağ bloğun yaklaşık 50 sandalye kazanabileceği tahmin ediliyor. Muhalefet partileri için öngörülen sandalye sayısı ise 52 ila 56 arasında değişiyor. Parti bazındaki tahminlerde Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi yaklaşık 23 sandalyeyle öne çıkarken Likud'un 19 ila 21 sandalye kazanabileceği belirtiliyor.

Bu öngörüler, iki tarafın da hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyeye ulaşmakta zorlanabileceğine işaret ediyor. Seçim barajına yakın partilerin performansı ve küçük partilerin alacağı oylar, Meclisteki sandalye dağılımını değiştirebilecek etkenler arasında bulunuyor.

Filistinli seçmenlerin katılımı dengeleri değiştirebilir

İsrail vatandaşlığına sahip yaklaşık 1,2 milyon Filistinli, seçimlerde oy kullanma hakkına sahip. Filistinli seçmenlerin siyasi tercihleri açısından Ortak Liste ve Ra'am gibi oluşumlar öne çıkıyor. 2022 seçimlerinde yaklaşık yüzde 56 seviyesinde kaydedilen Filistinli seçmen katılımının bu seçimde yüzde 63'e ulaşabileceği değerlendiriliyor.

Bazı tahminlerde Filistinli partilerin toplam 14 ila 16 milletvekili çıkarabileceği belirtiliyor. Ancak hem Netanyahu'nun liderliğindeki sağ blokun hem de muhalefetteki bazı partilerin Filistinli partilerle koalisyon kurmaya mesafeli yaklaşması, seçim sonrasındaki hükümet arayışını daha karmaşık hale getirebilir.

İşgal altındaki bölgelerde oy hakkı tartışması

İsrail vatandaşlığına sahip Filistinliler seçimlere katılabilirken işgal altındaki Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde yaşayan yaklaşık 6 milyon Filistinli İsrail seçimlerinde oy kullanamıyor. Buna karşılık işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki yerleşimlerde yaşayan 750 binden fazla İsrailli seçmen oy hakkına sahip.

Kesin sonuçlar için sekiz günlük süre

Oy verme işleminin tamamlanmasının ardından çıkış anketlerinin yayımlanması ve oy sayımının başlaması bekleniyor. Seçim sonuçlarına yönelik itirazların değerlendirilmesinin ardından kesin sonuçların en geç sekiz gün içinde açıklanması öngörülüyor.

İsrail'de 2022 yılında yapılan son genel seçimlerde katılım oranı yüzde 70,63 olarak kaydedilmişti. Bu seçimde katılım düzeyi, partilerin sandalye dağılımı ve koalisyon seçenekleri, Netanyahu'nun siyasi geleceğinin şekillenmesinde belirleyici olacak.