Gençlerin Dijital Dünyası: Pasif Kullanım ve Yapay Zeka Artışta
- Almanya'da yürütülen kapsamlı bir gençlik araştırması, dijital alışkanlıkların pasif tüketime doğru kaydığını ve ekran başında geçirilen sürenin dört saati bulduğunu gösteriyor
- Çalışma, gençlerin yapay zeka araçlarını birer danışman gibi konumlandırdığını da ortaya koyuyor
Güneybatı Medya Pedagojisi Araştırma Birliği (MPFS) tarafından gerçekleştirilen JIM 2026 araştırması, 12 ile 19 yaş arasındaki bin 200 gencin medya kullanım alışkanlıklarını mercek altına aldı. Elde edilen veriler, gençlerin günlük ortalama 231 dakika, yani yaklaşık dört saat boyunca cep telefonlarıyla vakit geçirdiğini kanıtlıyor.
Bu süre yaş ilerledikçe artış göstererek 12-13 yaş grubunda 170 dakikaya, 18-19 yaş grubunda ise yaklaşık beş saate ulaşıyor. Araştırmanın dikkat çeken bir diğer boyutu, sosyal medya kullanımındaki 'pasifleşme' eğilimi oldu.
Gençlerin büyük bir kısmı, kendi içeriklerini üretmek yerine başkalarının paylaşımlarını izlemeyi tercih ediyor. TikTok kullanıcılarının yüzde 60'ı, Instagram kullanıcılarının yüzde 50'si ve Snapchat kullanıcılarının yüzde 40'ı platformları bu pasif amaçlarla kullanıyor.
On yıl öncesiyle kıyaslandığında, aktif içerik paylaşımı veya yorum yapma oranlarında ciddi bir düşüş yaşandığı gözlemleniyor. Dijital dünyadaki diğer alışkanlıklara bakıldığında, WhatsApp yüzde 97 kullanım oranıyla listenin başında yer alıyor.
İnternet kullanımı yüzde 96, müzik dinleme ise yüzde 93 seviyesinde seyrediyor. Dijital oyunlar yüzde 70 oranında tercih edilirken, video akış servislerine olan ilginin bir önceki yıla göre beş puan azalarak yüzde 66'ya gerilediği belirtiliyor.
Kitap okuma alışkanlıkları ise basılı kitaplarda yüzde 31, e-kitaplarda ise yüzde 10 seviyesinde kalıyor. Gençlerin dijital güvenlik konusunda ciddi risklerle karşı karşıya olduğu da raporda vurgulanıyor. Katılımcıların yüzde 66'sı son bir ay içinde internette yanlış bilgiyle (dezenformasyon) karşılaştığını ifade ederken, yüzde 20'si istem dışı pornografik içeriklere maruz kaldığını belirtiyor.
Ayrıca, yüzde 19'luk bir kesim yabancılar tarafından rahatsız edildiğini, yüzde 14'lük bir kesim ise kişisel hakarete uğradığını rapor ediyor. Yapay zeka kullanımı ise gençlerin günlük yaşamının ayrılmaz bir parçası haline gelmiş durumda.
Gençlerin yüzde 63'ü düzenli olarak yapay zeka uygulamalarına başvuruyor; bu oran 14 yaş ve üzerinde yüzde 70'e kadar çıkıyor. Gençler bu teknolojiyi sadece arama motoru olarak değil, sağlık sorunları ve kişisel kaygılar için bir danışman olarak da kullanıyor.
Araştırma, yapay zeka sohbet botlarının gençlerin bir kısmı için duygusal bir destek mekanizmasına dönüştüğüne dikkat çekiyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Genel
Yayın: 17 Kasım 2026 15:25 · Kaynak: DW Türkçe