Vatan Partisi Genel Sekreteri Özgür Bursalı açıkladı:'TKİ'de özelleştirme son

Vatan Partisi Genel Sekreteri Özgür Bursalı'nın yaptığı basın açıklaması şu şekilde: Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) yeni bir özelleştirme saldırısı altında. Arkada kalan yıllarda, rödovans ve ruhsat devri yöntemleriyle TKİ’de çok sayıda özelleştirme yapılmış ve kurumun içi boşaltılmıştı.

Özelleştirmenin Türkiye’ye ve Üretimimize verdiği ağır maliyetler ortadayken, şimdi de Çanakkale’nin Çan İlçesindeki ilgili sahanın ruhsat devri aracılığıyla özelleştirileceği ilan edilmiştir. TKİ TASFİYE EDİLEMEZŞimdi, TKİ’nin 3 Genel Müdürlüğünden biri olan Çan İşletme Müdürlüğü fiilen tasfiye ediliyor, TKİ’nin kurumsal yapısı zayıflatılıyor, Kamu eliyle yapılan yatırımlar özel şirketlerin kullanımına sunuluyor, Kömür üretimi ve piyasası belirli grupların kontrolüne bırakılmaktadır.

Çanakkale Çan’daki sahanın devri, ülkemizde uzun yıllardır eleştirilen özelleştirme uygulamalarının en tipik ve en sorunlu örneklerinden biridir. TKİ tarafından yıllara yayılan yatırımlar tamamlandıktan sonra, bu hazırlığın tüm getirilerinin özel bir şirkete devredilmesi planlanmaktadır.

Bu durum, özelleştirme görüntüsü altında kamu kaynağının özel çıkar gruplarına tahsis edilmesidir. Bunun adı ne kamu yönetimi ne de kamu yararıdır. Oysa Rödovans Yönetmeliği’nin 35. maddesi, bir sahanın rödovans yöntemiyle devredilebilmesi için Kurum tarafından işletilemeyecek durumda olması şartını açıkça düzenlemektedir.

TKİ’nin öz kaynaklarıyla yıllardır işletilen ve ciddi yatırımlar yapılan Ömerler-A ve Çan’daki saha için böyle bir şartın oluştuğu yönünde hiçbir teknik, ekonomik veya hukuki açıklama yapılmamıştır. Bu nedenle devir işlemi hukuken tartışmalı, idari yönden ise tamamen gerekçesizdir.

RAKAMLARLA TKİTürkiye’nin milli işletmeleri küçültülüyor.2022 yılında 38,1 milyon ton olan tüvenan kömür üretimi,2023 yılında 33,1 milyon tona, 2024 yılında 28,9 milyon tona,2025 yılında ise 28,7 milyon tona kadar düşmüştür. (TKİ 2025 Faaliyet Raporu, sayfa 46)2024 ve 2025 yıllarında yeraltından üretilen toplam 11,2 milyon ton kömürün tamamı rödovans yöntemi ile özel sektör tarafından üretilirken TKİ’nin tüm sahalarında kendi öz imkanlarıyla yaptığı üretim yüzde 2-3 civarlarında kalmıştır.2000’li yılların başında kendi öz imkanlarıyla 50 milyonun üstünde kömür üretme kapasitesine sahip Kurum, yapılan plansız özelleştirmeler ve Soma, Tunçbilek gibi havzalardaki büyük sahaların madencilik bilim ve tekniği yerine piyasanın talepleri doğrultusunda parçalanarak dağıtılması sonucunda gerek iş sağlığı ve güvenliği yönünden zafiyetlere neden olmuş gerekse üretim kapasitesi de neredeyse 1-2 milyon tonlara kadar düşmüştür.1980’den sonra kurulan, üretimi dışlayan, dünya ekonomisiyle bütünleşme adı altında Faizcinin, Dolar-Borsa vurguncusunun, rantçının, ihale komisyoncusunun efendi olduğu sistem TKİ’yi de vurdu. Koskoca TKİ, personel maaşlarını, bankalardan kredi alarak karşılama yollarına gitmek zorunda kaldı.

İflasın eşiğine geldi. Yıllar içinde artması gereken kömür üretimi, azalmaya başladı. Kömür ve enerji Türkiye özel çıkara terk edilemez. Kamu eliyle üretimin yapılması gerekir. Rakamlar ortada, özelleştirme Türkiye’nin kömür üretimine çok ağır darbe indirmektedir.

Kömürden kopmak, kömürü özelleştirmek, ithal kömüre yönelmek Türkiye için bir cinayettir. KÖMÜR STRATEJİK HAMMADDEDİRKömür Türkiye için stratejik önemdedir. Sadece ülkemiz için değil Dünya için de öyledir. Elektrik üretiminde Kömür Dünya’da yüzde 33 ile birinci sırada, ikinci sırada ise yüzde 21 ile Doğalgaz bulunmaktadır.

Yine yanma yoluyla doğrudan ısı ve güç üretmek için kullanılan birincil yakıtlar arasında kömür (%24) birinci, doğal gaz (%22) ise ikinci sıradadır. Dünya’daki tablo Türkiye için de geçerlidir. Kömür Türkiyemizin elektrik ve sanayi üretimi açısından vazgeçilmez bir hammaddedir.

Ülkemiz kömür zenginidir. Dünya kömür rezervinin yaklaşık yüzde 1,14’ü Türkiye’dedir. Türkiye bu alanda 12. sıradadır. KÖMÜRE MECBURUZSanayimizin artan enerji ihtiyacını karşılamak için kömüre mecburuz. Doğalgaz, yenilenebilir enerji ve Nükleer Enerji gibi alternatif arayışları değerli olmakla birlikte Türkiye’nin ihtiyaçlarına henüz cevap vermekten uzaktır.

Yerli kömür üretimi aynı zamanda, her yıl enerji ithalatına giden milyarlarca doların önemli bir kısmının ülkemizde kalmasını sağlamakta ve on binlerce işçiye istihdam sağlamaktadır. Sayın Enerji Bakanımız Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin kömürden vazgeçeceği bir alternatif olmadığını söyleyerek bir gerçeği saptıyor.

Ancak Türkiye’ye yönelik dayatmalar ve mevcut sistem, bunun aksini zorluyor. Türkiye’yi yönetenler, bu koşullarda kömür üretimini ve kömüre dayalı elektrik üretimini artıracak uygulamalar yerine tam tersi bir yönde ilerliyor.

TKİ’deki özelleştirmelerle birlikte, bir yandan ithal kömür, diğer yandan COP31 kapsamında verilen taahhütler, Türkiye’nin kömür üretimini kıskaca almaktadır. KÖMÜRDE ÇÖZÜMTürkiye’nin kömür politikası kökten değişmelidir.

Türkiye’nin kömür ve kömüre dayalı elektrik üretimini artıracak planlar yapılmalıdır. Bu alanda gerekli yatırımların yapılması için kaynak aktarılmalıdır. TKİ’deki özelleştirme uygulamalarına derhal son verilmelidir. Ömeler-A sahası başta olmak üzere KİAŞ’e verilen ruhsatlar, TKİ’ye geri devredilmelidir.

Başta Kangal Termik santrali olmak üzere, benzer durumda olan termik santraller kamulaştırılmalıdır. İthal kömür cinayetine son verilmelidir. HÜKÜMET SORUNUElbette bütün bunlar bir Hükümet politikasıdır. Türkiye artık sürdürülemez hale gelen 1980’de kurulan ve 500 Milyar Dolar Borca batan bu sistemden kurtulacaktır.

Üretim Devrimi şarttır. Üretim odaklı bir ekonomiyle birlikte güçlü bir devlet yönetimi, Türkiye’nin kaynaklarına sahip çıkabilir. Fon manzaraları ortadadır. Kaynaklar, gözü dönmüş özel çıkarın, vurgunlarının parçası haline gelmiştir.

İşte 1980 sisteminin getirdiği manzara budur. Vatan Partisi olarak Türkiye’ye Üretim Devrimi vadediyoruz. Kamu kurumlarımızı ayağa kaldırmayı vadediyoruz. Enerji güvenliğimizi sağlamayı vadediyoruz. Kamu İktisadi Teşekküllerini yeniden canlandırmayı vadediyoruz.

Kömüre, termik santrallerimize sahip çıkmayı vadediyoruz. Madencimizi, emekçimizi, sanayicimizi, üretenlerimizi baştacı yapmayı vadediyoruz. EK: COP-31 ve Kömür PolitikalarıKüresel Güçler Türkiye’ye Kömürden Çıkmaya Zorluyor.

COP-31’de küresel güçler Türkiye’ye ne söylüyor? Kömürden çıkış takvimini belirleyeceksin diyor. İklimler, bütün uzmanların belirttiği üzere, insan tarafından değiştirilemiyor. İnsan, doğayı kirletebiliyor, ama hiçbir zaman iklimleri değiştirecek ölçüde insanın doğaya müdahalesi olmuyor.

Bunlar, ABD’nin, birtakım iktisadı planlarıyla doğrudan ilgilidir. İklimler değişiyor direk dünyaya bazı ekonomik programlar dayatılıyor. Green Project projeleri de bununla ilgilidir. Karbon düşmanlığı üretiyorlar. Yeşil büyüme' gibi süslü ifadelerle masum bir çevreci çaba gibi sunulsa da gerçekte'Net sıfır emisyon' hedefi ve'Emisyon Ticaret Sistemi' gibi mekanizmalar, Batılı emperyalist güçlerin kontrolündeki küresel finans sisteminin yeni sömürü araçlarıdır.

Dünyaya dayatılan'İklim Yasaları' batılı ülkelerin kendi kirli üretimlerini gizleyerek, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin kalkınmasını engellemeyi ve onları emperyalizme bağımlı hale getirmeyi amaçlamaktadır. Sözde'Yeşil Projeler' küresel batı merkezlerinin çıkmaza giren ekonomilerine yeni bir saha açmak için dünyanın gündemine getirdikleri sahte çözümlerdir.

Gelişmekte olan ülkelerin üretimine darbe indiriliyor, sanayisi baltalanıyor. Doğayı elbette koruyacağız ama ABD merkezli iklim değişikliği kampanyalarına ve dayatmalara karşı milletimizi uyarıyoruz.