Üç Çocuk Çelişkisi Büyüyor

Şubat ayında "Elektrik Faturasındaki Üç Çocuk Çelişkisi" başlıklı bir yazı kaleme almıştım. O gün yıllık 4.000 kWh'lik sınırın, "en az üç çocuk" çağrısıyla nasıl çeliştiğini anlatmıştım. Aylık 333 kWh'nin altında kalmak, beş-altı kişilik bir aile için neredeyse imkânsızdı.

Dokuz ay sonra EPDK'nın yeni kararını okuyunca, o yazıdaki kaygının haksız çıkmadığını, aksine büyüdüğünü gördüm.

EPDK, 2027 için mesken aboneleri açısından son kaynak tedarik sınırını yıllık 3.000 kWh'ye indirdi. Sınır 2025'te 5.000, 2026'da 4.000 kWh'ydi. Yani iki yılda yüzde 40 düştü. 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek düzenleme aylık ortalama 250 kWh'ye karşılık geliyor.

Yani 250 kWh tüketen bir mesken abonesinin faturası yaklaşık 820 TL. Ülkemizdeki yaklaşık 44 milyon mesken abonesinin 6,5 milyonu, yani yaklaşık yüzde 15'i "yüksek tüketimli" sayılacak. Bu aboneler ikili anlaşma yapmazsa, maliyetin tüketiciye daha doğrudan yansıtıldığı tarifeye geçecek.

Kısacası bu aboneler için faturadaki "devlet desteği" bitiyor. Şubat'ta sorduğum soru şimdi daha yüksek sesle sorulmalı: Bir evde yaşayan kişi sayısı bu hesapta neden yok? Muafiyet listesi uzun ve anlamlı: camiler, cem evleri, dernekler, şehit aileleri, gaziler, yaşam destek cihazına bağımlı hastalar, tarımsal faaliyetler.

Bu istisnaların hepsi yerinde. Ama kalabalık aileler listede yok. Oysa yıllardır "en az üç çocuk" diyen devletin, bu çağrıya uyan mesken abonesini özel bir kategoriye alması gerekmez miydi?

Dört kişilik bir ailenin buzdolabı, çamaşır makinesi, aydınlatması ve ütüsü, tek kişilik bir evinkinden elbette fazla elektrik çeker. Bunun adı lüks değil, kalabalıktır. Sayaç ise kalabalığı lükse, ihtiyacı israfa çeviriyor.

Üstelik düzenleme yalnızca 2027'yi kapsamıyor. Haberdeki takvime göre 2026 tüketimi de hesaba katılıyor. Ekim 2026 faturasıyla sınırı aşan bir abone, 1 Ocak 2027'de yeni tarifeye geçiyor. Yani bu kış bu hesabı yapmayan aileler, baharda sürprizle karşılaşabilir.

Şubat'ta İspanya'nın "Bono Social" sistemini örnek vermiştim. Orada kalabalık aileler, enerji ihtiyacı temel hak sayılarak daha yüksek indirimden yararlanıyor. Bizde bu yönde bir adım atılmadığı gibi, eşik her yıl aşağı çekiliyor.

Veri entegrasyonunun zorluğu bir mazeret olamaz. Nüfus kayıtlarıyla abonelik bilgilerini eşleştirmek, e-Devlet'le gurur duyduğumuz bir ülkede teknik bir engel değil, bir irade meselesidir. Enerji verimliliğinin, tasarrufun ve bütçe disiplininin çok değerli hedefler olduğunu kabul ediyorum, ama sübvansiyonu azaltırken kimi koruyacağımızı da söylemek zorundayız.

Hane halkı sayısına göre ayarlanmış bir sınır, ya da kalabalık aileler için ayrı bir tarife, bu çelişkiyi bir günde çözebilir. Aksi halde "çoğalın" çağrısı, ay sonunda gelen faturayla çelişmeye devam edecek.

Soruna ilgisiz kalanlar ise öncelikle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı cephesi… Basında Enerji Bakanlığı’na yansımış bir girişim duymadık. Talep yoksa düzenleme olmaz. Yoksa bakanlığın beklentisi EYT konusunda olduğu gibi mağdurların bir araya gelip eylemler yapması mı? Ondan sonra mı harekete geçilecek?

Bir sözüm de her ay gelen elektrik faturalarının altında yazan “faturanızın şu kadarı devlet desteği ile karşılanmaktadır” metninden şikâyet edenlere… Artık yeni düzenlemeyle 6,5 milyon meskene ait elektrik faturalarında daha bu ibare yazmayacak. Mutlu oldunuz mu?