Rusya’dan Finlandiya’yı NATO'da istemiyor

Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek amacıyla yürütülen müzakerelerde yalnızca Ukrayna’nın geleceğine değil, Avrupa’nın genel güvenlik düzenine ilişkin de kapsamlı talepler sunduğu öne sürüldü. Sözcü’nün Alman Bild gazetesine dayandırdığı habere göre Moskova, Finlandiya’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesini, Estonya, Letonya ve Litvanya’da NATO askerî üslerinin bulunmamasını ve Ukrayna’nın Donbas bölgesinin tamamından çekilmesini istedi.

Abu Dabi’de yürütülen temaslarda gündeme geldiği belirtilen önerilerin, Rusya’nın Avrupa’daki askerî ve siyasi dengelerin yeniden şekillendirilmesini istediğine işaret ettiği değerlendiriliyor. Ancak söz konusu taleplerin tamamının resmî bir anlaşma metnine dönüştüğü veya taraflarca kabul edildiği yönünde doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Rusya Finlandiya’nın NATO üyeliğinden ayrılmasını istiyor

Sözcü’nün aktardığı Bild haberine göre Rusya’nın önerileri arasında Finlandiya’nın NATO üyeliğini sonlandırarak ittifaka katılmadan önceki tarafsız statüsüne dönmesi bulunuyor. Moskova’nın ayrıca Estonya, Letonya ve Litvanya’da NATO askerî üslerinin kurulmasını istemediği bildirildi.

Bu talepler, NATO’nun doğu kanadındaki askerî varlığının sınırlandırılmasını öngören daha geniş bir güvenlik düzenlemesi arayışının parçası olarak aktarılıyor. Rusya’nın 2021 yılında da NATO’nun genişlemesine ve Doğu Avrupa’daki askerî faaliyetlerine yönelik kısıtlamalar talep ettiği biliniyor.

Finlandiya’nın NATO’dan ayrılması iddiasıyla ilgili haberlerde farklı açıklamalar da yer aldı. The Week’in 14 Kasım tarihli haberinde, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un Moskova’nın Finlandiya’nın NATO’dan ayrılmasını talep ettiği yönündeki iddiayı reddettiği aktarıldı.

Bu nedenle söz konusu madde, Rusya’nın kesinleşmiş resmî şartı olarak değil, basına yansıyan müzakere iddiası olarak değerlendirilmelidir.

Ukrayna’dan Donbas’ın tamamından çekilmesi isteniyor

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik talepleri arasında, hâlihazırda kontrolünde tuttuğu bölgeleri elinde bulundurması ve Donbas’ın tamamını kontrol etmesi de yer alıyor.

Habere göre Moskova, Ukrayna ordusunun hâlen Kiev yönetiminin kontrolünde bulunan Donetsk ve Luhansk bölgelerindeki alanlardan çekilmesini istiyor. Ayrıca Ukrayna’nın kalıcı tarafsızlık statüsünü kabul etmesi, herhangi bir askerî ittifaka katılmaması ve NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesi talep ediliyor.

Buna karşılık Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılma ihtimalinin korunması öneriliyor. Rusya’nın Odessa ve Mikolayiv limanlarının askerden arındırılması ve bu limanların deniz üssü olarak kullanılmasının engellenmesi yönünde de talepleri bulunduğu bildiriliyor.

Belarus’taki nükleer silahlar için geri çekilme önerisi

Rusya’nın önerdiği düzenlemelerde bazı karşılıklı askerî adımların da bulunduğu öne sürüldü. Bild’e dayandırılan habere göre Moskova, Belarus’ta konuşlandırdığı nükleer silahları geri çekmeyi ve bu ülkeye orta menzilli füze yerleştirmemeyi teklif ediyor.

Ayrıca Rus askerlerinin Moldova sınırları içerisindeki Transdinyester bölgesinden çekilmesi de öneriler arasında yer alıyor. Bunun karşılığında Moldova’nın herhangi bir askerî ittifaka katılmaması isteniyor.

Rusya’ya atfedilen öneriler Moldova’nın siyasi yapısına ilişkin düzenlemeleri de kapsıyor. Buna göre Moldova, Transdinyester ve Gagavuzya’yı bir araya getiren federal cumhuriyet modelinin oluşturulması öngörülüyor.

Haberde, Moldova’nın Avrupa Birliği’ne katılması durumunda Transdinyester ve Gagavuzya’ya bağımsızlık referandumu düzenleme hakkı verilmesinin de teklif edildiği aktarılıyor.

Görüşmelerde Avrupa’nın güvenlik düzeni de tartışılıyor

ABD arabuluculuğundaki görüşmelerde Ukrayna, Rusya ve ABD temsilcilerinin yanı sıra Avrupa’nın savaş sonrası güvenlik düzenine ilişkin başlıklar da gündeme geldi. Ancak Avrupa Birliği yetkilileri, Ukrayna’da ateşkes sağlanmadan daha geniş kapsamlı güvenlik görüşmelerine öncelik verilmesine itiraz ediyor.

Rusya’nın taleplerinin müzakerelerde nasıl karşılık bulacağı ve tarafların hangi başlıklarda uzlaşabileceği henüz netleşmiş değil.

Finlandiya’nın NATO üyeliği tartışma konusu oldu

Rusya’ya atfedilen öneride Finlandiya’nın NATO’dan ayrılması istenirken, Kremlin’den bu iddiaya yönelik ret açıklaması da basına yansıdı. Talebin müzakere sürecindeki kesin statüsü henüz açıklığa kavuşmadı.

Ukrayna’nın toprak ve ittifak tercihleri müzakerelerin merkezinde

Moskova’nın Donbas’ın tamamını kontrol etme ve Ukrayna’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesi yönündeki talepleri, savaşın sona erdirilmesine ilişkin en önemli anlaşmazlık başlıkları arasında bulunuyor.