Almanya’da skandal: Türk isimlerine kreş engeli
- Almanya ‘da 18 bin 663 kreşe gönderilen başvurular, Türk isimli ailelerin çocuklarına kreş yeri bulmakta ayrımcılıkla karşılaştığını ortaya koydu
- Bilimsel araştırmaya göre aynı içerikteki başvurularda Türk soyadlı ailelere yüzde 23 daha az kontenjan teklif edildi
Almanya ‘da 18 bin 663 kreşe gönderilen başvurular, Türk isimli ailelerin çocuklarına kreş yeri bulmakta ayrımcılıkla karşılaştığını ortaya koydu. Bilimsel araştırmaya göre aynı içerikteki başvurularda Türk soyadlı ailelere yüzde 23 daha az kontenjan teklif edildi.
Münih Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (ifo), Münih Teknik Üniversitesi (TUM), Halle Leibniz Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (IWH) ve Alman Yükseköğretim ve Bilim Araştırmaları Merkezi (DZHW) tarafından yürütülen çalışmanın sonuçları 12 Kasım 2026’da açıklandı. Araştırmacılar, yalnızca ebeveynlerin isimlerini değiştirerek Almanya genelindeki kreşlerin başvurulara nasıl karşılık verdiğini inceledi.
Araştırma kapsamında üç yaş altı çocuklara hizmet veren 22 bin 458 kreşe kurgusal ebeveynler adına e-posta gönderildi. Geçersiz adresler çıkarıldıktan sonra 18 bin 663 başvuru değerlendirmeye alındı.
Her kuruma yalnızca bir e-posta gönderen araştırmacılar, mesajların içeriğini ve Almanca dil bilgisini aynı tuttu. Başvurularda 1 yaş 5 aylık bir çocuk için yaklaşık dokuz ay sonrasına yönelik kontenjan ve kayıt prosedürü sorulurken, gönderici isimleri Andreas Schmidt veya Fatma Öztürk gibi Alman ve Türk çağrışımlı isimler arasından rastgele belirlendi.
Alman isimli ebeveynlerin başvurularının yüzde 70,7’sine yanıt verilirken Türk isimli ebeveynlerde bu oran yüzde 66,3’te kaldı. Daha dikkat çekici fark ise kreşlerin somut kontenjan tekliflerinde ortaya çıktı.
Alman soyadlı başvuruların yüzde 4,9’una kreş yeri teklif edilirken Türk soyadlı başvurularda oran yüzde 3,8’e düştü. Araştırmacılar, Türk isimli ailelerin aynı koşullarda yaklaşık yüzde 23 daha az yer teklifi aldığını hesapladı.
Ayrımcılık yalnızca başvuruların kabul edilme ihtimaliyle sınırlı kalmadı. Araştırmacılar, kreşlerin Türk isimli ailelere gönderdiği yanıtların ortalama 43 karakter daha kısa olduğunu ve daha az yardımcı bilgi içerdiğini belirledi.
Türk isimli ebeveynlere verilen yanıtların teşvik edici dil bakımından da daha olumsuz olduğunu gösteren çalışma, iletişimdeki farklılıkların başvuru sürecinin en başında ortaya çıktığını belirledi. Araştırmada yaklaşık 12 bin 547 yanıt, gönderenlerin isimlerinden haberdar olmayan eğitimli değerlendiriciler tarafından incelendi.
Araştırmacıların hesaplamasına göre Türk soyadlı bir ailenin en az bir somut kreş yeri teklifi alma olasılığını yüzde 50’ye çıkarabilmesi için Alman soyadlı bir aileden ortalama dört kuruma daha fazla başvurması gerekiyor.
Araştırma ekibi, ebeveynlerin eğitim düzeyinin kreşlerin tutumunu değiştirip değiştirmediğini de ölçtü. Bazı başvurulara üniversite mezuniyetini belirten bilgiler eklenmesine rağmen Türk soyadlı ailelerin karşılaştığı dezavantaj devam etti.
Münih Teknik Üniversitesi’nden Prof. Philipp Lergetporer, yükseköğrenim derecesinin belirtilmesine rağmen eşitsizliğin sürmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi. Lergetporer, bu bulgunun ayrımcılığın yalnızca ailelerin eğitim düzeyine ilişkin varsayımlarla açıklanamayacağını gösterdiğini belirtti.
Almanya’da 2013 yılından bu yana bir yaşını dolduran çocukların kreş veya çocuk bakım hizmetlerinden yararlanma hakkı bulunuyor. Ancak Federal İstatistik Dairesi’nin 2023 verileri, göçmen kökenli çocukların bu hizmetlere erişiminde büyük farklılıklar olduğunu gösteriyor.
Üç yaş altındaki göçmen kökenli olmayan çocukların yüzde 45’i kreş hizmetlerinden yararlanırken göçmen kökenli çocuklarda oran yüzde 22’de kalıyor. Araştırmacılar, iki grup arasında kreş talebi bakımından kayda değer fark bulunmamasına rağmen hizmete erişimde ciddi eşitsizlik yaşandığına dikkat çekiyor.
Araştırma öncesinde 447 kreş yöneticisiyle yapılan anket, başvuru sistemindeki denetim eksikliğini de gündeme getirdi. Müdürlerin yüzde 86’sı çocukların kabulüne kendilerinin karar verdiğini belirtirken, bağlayıcı kabul kriterleri bulunduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 10’un altında kaldı.
Kreşlerin yüzde 79’unda başvuru ve ebeveyn iletişimini tek bir yöneticinin yürüttüğünü belirleyen araştırmacılar, yoğun iş yükünün kararları etkileyebileceğine işaret etti. Kreş yöneticilerinin haftada ortalama 14 başvuruyla ilgilenmek zorunda olduğu tespit edildi.
ifo Eğitim Ekonomisi Merkezi Başkan Yardımcısı Henning Hermes, personel ve zaman sıkıntısı yaşayan yöneticilerin daha az iletişim veya idari çaba gerektireceğini düşündükleri ailelere öncelik veriyor olabileceğini değerlendirdi.
Araştırmacılar, isim temelli eşitsizliğin daha belirgin olduğu bölgelerde göçmen kökenli çocukların kreşe katılım oranlarının da daha düşük olduğunu belirledi. Uzmanlar, erken çocukluk eğitimine erişimdeki bu farklılıkların çocukların ilerleyen eğitim hayatını etkileyebileceği uyarısında bulundu.
IWH araştırmacısı Prof. Simon Wiederhold, yasal kreş hakkının tek başına fırsat eşitliği sağlamadığını vurguladı. Wiederhold, personel sayısının artırılması ve merkezi, şeffaf kayıt sistemlerinin kurulmasının eşitsizliklerin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.
DZHW araştırmacısı Dr. Frauke Peter ise kreş eğitiminin çocukların eğitim yolculuğunun ilk aşaması olduğuna dikkat çekti. Peter, bu aşamada ortaya çıkan fırsat eşitsizliklerinin etkisinin yükseköğrenime kadar uzanabileceği konusunda uyardı.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Eğitim
Yayın: 16 Kasım 2026 10:10 · Kaynak: kronos41.news