AB’den Ukrayna’ya 45 milyar euro kredi: Maliyeti ne, geri ödenecek mi?
- Ortak borçlanmanın maliyeti her zaman yüksek
- Bugünkü koşullar bu maliyeti daha da artırıyor
Maliyeti ne olacak? Ortak borçlanmanın maliyeti her zaman yüksek. Bugünkü koşullar bu maliyeti daha da artırıyor. Enerji piyasalarındaki çalkantı, jeopolitik belirsizlik, yüksek borçlara ilişkin kaygılar ve büyük kaynak gerektiren yapay zekâ yarışı nedeniyle borçlanma maliyetleri dünya genelinde yükseldi.
Brüksel’den Washington’a kamu maliyesi baskı altında. Komisyon yetkilileri, yıllık faiz faturasının yaklaşık 6 milyar euro olacağını tahmin ediyor. Bunun 3,5 milyar eurosu 90 milyar euroluk krediden kaynaklanacak. Bu kredinin başlangıçta öngörülen yıllık faiz maliyeti 3 milyar euroydu.
Yeni 45 milyar euroluk kredinin ise yılda 2 ila 2,5 milyar euro faiz yükü getirmesi bekleniyor. Üye ülkeler, Ukrayna’ya yük oluşturmaması için faiz ödemelerini karşılayacak. Mevcut plan, bu ödemelerin Brüksel’in bir sonraki yedi yıllık bütçede Ukrayna için ayırdığı 100 milyar euroluk özel kaynaktan yapılması.
Ancak bu durumda kaynağın 42 milyar eurosu faiz ödemelerine gidecek ve Kiev’in diğer ihtiyaçları için kullanılabilecek destek azalacak. Alternatif seçenek, 100 milyar euroluk kaynağı korumak için faiz ödemelerinin ayrı bir mali araç üzerinden karşılanması.
Bu tartışma, Ukrayna’ya destek ile AB bütçesi arasındaki bağı daha da güçlendiriyor. Her ikisi de oybirliği gerektiren bu konular, siyasi gerilim yaratma potansiyeli yüksek tek bir müzakere paketine dönüşüyor. Muafiyet isteyen ülkeler ne olacak?
Teklif açıklanmadan önce Slovakya, Çekya, Macaristan ve Bulgaristan yeni krediye katılmayacaklarını bildirdi. Slovakya Başbakanı Robert Fico, bir video mesajında, "Savaşa, silahlara ve savaş kredilerine açıkça hayır, barışa evet diyorum," diye konuştu.
Slovakya, Çekya ve Macaristan, 90 milyar euroluk krediden zaten muaf tutuluyor ve bu politikayı sürdürmek istiyor. Ukrayna’ya silah sevkiyatını sert biçimde eleştiren Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev de bu ülkelere katılmak istiyor.
Bu tutum, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in sert tepkisini çekti. Merz, Ukrayna’ya desteğin Avrupa’nın bölünmez güvenliğiyle ilgili olduğunu, bu nedenle desteğin yükünün de birlikte paylaşılması gerektiğini savunuyor. Merz, yeni kredi 27 üyenin tamamı tarafından desteklenmezse bir sonraki AB bütçesini veto etmekle tehdit etti.
Bütçe, Slovakya, Çekya, Macaristan ve Bulgaristan’ın yararlandığı milyarlarca euroluk uyum fonlarını da içeriyor. Von der Leyen, Merz’e destek vererek "Başbakan’ı destekliyorum. 27 ülke olarak anlaşacağımızdan çok eminim," dedi.
Komisyon, dört ülkeye kredinin 20 milyar euroluk bütçe desteği bölümüne katılıp 25 milyar euroluk askerî destek bölümünden muaf kalma seçeneği sundu. Ancak muhalefetlerinin temelde siyasi olması nedeniyle bu seçeneğin ülkeleri ikna etmesi beklenmiyor.
Krediler geri ödenecek mi? AB, Ukrayna’dan 90 milyar ve 45 milyar euroluk kredileri geri ödemesini ancak Rusya’nın gelecekteki bir barış anlaşması kapsamında savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi hâlinde isteyecek. O zamana kadar kredileri süresiz olarak yenileyerek borçları çevirmeyi sürdürecek.
Moskova, tazminat ödemeyi defalarca reddetti. Bu da AB’nin bir şekilde sorumluluğu üstlenmek zorunda kalma ihtimalini artırıyor. Brüksel, Ukrayna’ya sağlanan desteğin geri ödenmesi için Rusya’nın dondurulan 210 milyar euro değerindeki varlıklarını kullanma hakkını saklı tuttuğunu belirtiyor.
Ancak bu kaynakların borçların geri ödenmesinde kullanılması, Kiev’i savaş sonrasında ülkenin yeniden inşası için ihtiyaç duyduğu önemli bir mali kaynaktan mahrum bırakacak. Diğer ortaklarına ve uluslararası kurumlara da yüksek miktarda borcu bulunan Ukrayna’nın, her durumda bu kredileri kendi kaynaklarından ödemesi beklenmiyor.
Üst düzey bir yetkili, "Borcun silinmesi için her zaman siyasi bir karar alınabilir. Fiilen AB, Ukrayna’nın son kredi mercii hâline geldi ve bir süre daha bu rolü sürdürmesi muhtemel," dedi.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Ekonomi
Yayın: 19 Kasım 2026 09:44 · Kaynak: tr.euronews.com