Erdoğan: Türk Dünyasında yeni dönem başlıyor

Türk devletleri arasında ekonomik, kültürel ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesini hedeflediklerini belirten Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur” dedi. Zirvede Orta Koridor, ortak dijital ticaret platformu, yapay zekâ, siber güvenlik ve bölgesel barış konuları öne çıktı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde, Beştepe Millet Sergi Salonu'nda Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi gerçekleştirildi. “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen zirvede Türk devletleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve ortak projelerin hayata geçirilmesi ele alındı.

Zirvenin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhuriyet'in 103. yıl dönümünün ardından Türk devletlerinin liderlerini Ankara'da ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Cumhuriyet Bayramı sevincini paylaşan konuk liderlere teşekkür eden Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı Medeniyet Parkı'nın açılışına da değindi. Erdoğan, zirvede verilen aile fotoğrafının ortak geçmişe bağlılığı ve geleceği birlikte inşa etme iradesini yansıttığını söyledi.

TÜRKİYE DÖNEM BAŞKANLIĞINI DEVRALDI

Zirvenin temasının İsmail Gaspıralı'nın “Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışından ilham alınarak belirlendiğini ifade eden Erdoğan, bu yaklaşımın ortak hedeflerin somut sonuçlara dönüştürülmesi bakımından önem taşıdığını belirtti.

Erdoğan, “Dilde birlik, ortak hazinemizi yaşatmak, geliştirmek ve birbirimizi aracısız anlayabilmektir. Fikirde birlik, ortak hedefler etrafında kenetlenmek ve müşterek bir strateji geliştirebilmektir. İşte birlik ise sözümüzü eyleme, irademizi esere, kararlarımızı neticeye dönüştürebilmektir” dedi.

Türkiye'nin TDT dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldığını açıklayan Erdoğan, Azerbaycan'a görev süresince yürüttüğü çalışmalar dolayısıyla teşekkür etti.

Yeni dönemde teşkilatın kurumsal birikimini somut kazanımlara dönüştürmeyi amaçladıklarını belirten Erdoğan, ortak dilin yaygınlaştırılması, kültürel ve sportif etkinliklerin desteklenmesi ile üye ülkeler arasında seyahatlerin kolaylaştırılması üzerinde çalışacaklarını söyledi.

“TÜRK DÜNYASININ AİLE FOTOĞRAFINDA AYRILIĞA YER YOK”

Emine Erdoğan'ın himayesinde düzenlenecek Aile ve Kadın Konseyi Yüksek Onur Kurulunun ilk toplantısından memnuniyet duyduğunu belirten Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz” diye konuştu.

AZERBAYCAN-ERMENİSTAN BARIŞ SÜRECİNE DESTEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında bölgesel gelişmelere de geniş yer ayırdı. Güney Kafkasya'da kalıcı barışın sağlanmasının bütün Türk dünyası için yeni fırsatlar oluşturacağını belirten Erdoğan, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecine destek verdiklerini söyledi.

Erdoğan, “Azerbaycanlı kardeşlerimizin Ermenistan ile yürüttüğü temasları destekliyor, kalıcı barış için elimizden gelen katkıyı sunmaya devam edeceğimizi ifade ediyorum” dedi.

Bölgesel çatışmaların ekonomi, ticaret ve enerji piyasaları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirten Erdoğan, İran ile yaşanan gerilimin diplomatik yollarla çözülmesi temennisinde bulundu.

Filistin meselesine de değinen Erdoğan, Türk devletlerinin Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması konusunda daha fazla çaba göstermesi gerektiğini ifade etti.

Erdoğan, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen Filistin Devleti'ne destek vermeyi sürdüreceklerini kaydetti.

ORTA KORİDOR'DA İŞ BİRLİĞİ MESAJI

Türk dünyasının ticaret, ulaştırma ve enerji alanlarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten Erdoğan, ülkeler arasındaki ekonomik bağlantıların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Trans-Hazar-Doğu-Batı Orta Koridoru'nun uluslararası ticaret açısından stratejik önem taşıdığını ifade eden Erdoğan, Türk devletlerinin ortak projelerle küresel ticaretteki konumlarını geliştirebileceğini belirtti.

Erdoğan, “Türk dünyasını doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürmek bizlerin elindedir” dedi.

Zirvede konuşan Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov da Orta Koridor'un geliştirilmesi ve Zengezur Koridoru'nun hayata geçirilmesinin ülkeler arasındaki ekonomik ilişkileri güçlendireceğini söyledi.

Bayramov, ulaştırma bağlantılarının yalnızca transit taşımacılık için değil, ticaret, sanayi iş birliği ve yatırımların artırılması amacıyla da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, dijital dönüşümün Türk devletleri arasındaki iş birliğinde önemli bir alan haline geldiğini belirterek, siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar hayati olduğunu söyledi.

Siber güvenlik ve iş birliği mutabakatının kısa sürede imzalanmasını beklediklerini ifade eden Erdoğan, uzay alanındaki ortak uydu projesinin hızlandırılmasının da öncelikler arasında bulunduğunu kaydetti.

Üye ülkelerin pazarlarının ortak bir dijital ticaret platformunda buluşturulabileceğini belirten Erdoğan, yapay zekâ alanında ortak çalışmalar yürütülmesi çağrısında bulundu.

Erdoğan, “Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak büyük Türk dili modelinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara bütün üye ülkelerimizin katkı sunmasını bekliyoruz” dedi.

Türkiye'nin dönem başkanlığında yapay zekâ ve dijital kalkınma eylem planının sonuç odaklı biçimde ilerletileceğini belirten Erdoğan, 2027-2031 stratejisinin tamamlanmasına da önem verdiklerini ifade etti.

TOKAYEV'DEN EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, zirvede yaptığı konuşmada Türk devletleri arasındaki ekonomik bütünleşmenin artırılması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin uluslararası konumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tokayev, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın politikalarının Türkiye'nin sosyoekonomik potansiyelinin gelişmesine katkı sağladığını ifade etti.

Kazakistan'ın TDT üyesi ülkelerle ticaret hacminin bu yıl 10 milyar dolara ulaştığını belirten Tokayev, bunun geçen yıla göre yaklaşık yüzde 40 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Tokayev, 2040 Türk Dünyası Vizyonu doğrultusunda 2027-2031 stratejisinin kabul edilmesi gerektiğini belirterek, ticaret, yatırım, finansman, tarım ve dijital teknolojilerin öncelikli alanlar arasında yer almasını önerdi.

Kazakistan'ın ulaştırma ve lojistik altyapısına yatırım yaptığını anlatan Tokayev, siber güvenlik alanındaki ortak çalışmaların da hızlandırılması çağrısında bulundu.

KKTC'DEN KALICI ÇÖZÜM VURGUSU

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman da zirvede yaptığı konuşmada, Ada'da adil ve kalıcı çözüm için Türkiye ile yakın iş birliğini sürdüreceklerini belirtti.

Kıbrıs Türk halkının dünyayla bütünleşmesinin önemine değinen Erhürman, Doğu Akdeniz'de gerilim yerine karşılıklı saygı, iş birliği ve ortak refahın hâkim olmasını istediklerini söyledi.

ZİRVE ORTAK BİLDİRİYLE TAMAMLANDI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının sonunda Türkiye'nin devraldığı dönem başkanlığını önemli bir sorumluluk olarak gördüklerini belirtti.

Erdoğan, “Bugün devraldığımız dönem başkanlığını ağır bir sorumluluk ve kıymetli bir emanet olarak görüyoruz. İnşallah bu emanete hakkıyla sahip çıkmanın gayretinde olacağız” dedi.

Görev süresi sona eren TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev'e teşekkür eden Erdoğan, yeni Genel Sekreter Mirvahid Azimov'a başarılar diledi.

Zirvede ayrıca Erdoğan, 11-12 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi'ne Türk devletlerinin liderlerini davet etti.

Liderlerin ve konuk ülke temsilcilerinin konuşmalarının ardından Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi ortak bildirisi imzalandı.