Edremit'te Zeytin Posası Ekonomiye Değer Katıyor

Balıkesir'in Edremit Körfezi bölgesinde bulunan yaklaşık 13 milyon zeytin ağacından elde edilen ürünler, hasat döneminin ardından fabrikalarda işlenerek ekonomiye kazandırılıyor. Sonbaharda başlayıp ocak ayı sonuna kadar süren hasat sürecinde, zeytinyağı üretimi sonrası geriye kalan ve 'pirina' olarak adlandırılan posa, sıfır atık anlayışıyla değerlendirilmek üzere özel tesislere gönderiliyor.

Pirina işleme tesislerine getirilen zeytin posaları, ilk aşamada dekantörlerden geçirilerek nem oranı yüzde 50-55 seviyelerine çekiliyor. Ardından, yaklaşık 1000 derece sıcaklıktaki silindir fırınlarda kurutulan ürünün nem oranı yüzde 7-8 seviyesine kadar düşürülüyor.

Bu aşamadan sonra posa, ekstraksiyon sistemlerinde 'hekzen' adı verilen kimyasallar yardımıyla 7-8 saat boyunca damıtılıyor. Uygulanan bu teknik süreç sonucunda, yaklaşık 100 kilogram pirinadan yaklaşık 2 kilogram ham pirina yağı ile 7-8 kilogram biyokütle elde ediliyor.

İşletme müdürü Keskin Aral, elde edilen ham yağların asit derecelerine göre ayrıştırıldığını belirtiyor. Uygun nitelikteki yağlar rafinasyon işlemlerinden geçirilerek yemeklik ve kızartmalık olarak kullanıma sunulurken, yüksek asitli olanlar sabun sanayisine aktarılıyor.

Yağı tamamen alınan posa ise preslenerek enerji santrallerinde, ev tipi sobalarda ve kalorifer sistemlerinde yakıt olarak kullanılıyor. Bu geri dönüşüm süreciyle üretilen pirina yağları, iç piyasadaki talebi karşılamanın yanı sıra başta Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada olmak üzere dünyanın pek çok noktasına ihraç edilerek ülke ekonomisine döviz girdisi sağlıyor.

Balıkesir Üniversitesi'nden Dr. Mücahit Kıvrak, zeytinin çevreci bir ürün olduğuna dikkat çekerek, meyvesinden yaprağına ve posasına kadar her parçanın ayrı bir değer taşıdığını vurguluyor. Kıvrak, doğru yöntemlerle işlenen pirinanın gübre ve yakıt sanayisine önemli katkılar sunduğunu, hatta karasuyun bile buharlaştırılarak değerlendirilebileceğini ifade ediyor.

Bu kapsamlı geri dönüşüm faaliyetleri, Edremit Körfezi'ndeki zeytin üreticileri için sürdürülebilir bir model oluşturuyor. Zeytinin hiçbir parçasının israf edilmediği bu sistem, hem çevresel atıkların minimize edilmesini sağlıyor hem de tarımsal üretimin verimliliğini maksimum seviyeye taşıyarak bölge ekonomisini güçlendirmeye devam ediyor.