Sakaryalı çiftin Can Verdiği Peribacaları Mercek Altında

Nevşehir Göreme Açık Hava Müzesi girişinde aşırı yağış nedeniyle peribacasından kopan kaya parçalarının düşmesi sonucu 3 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı. Facianın kurbanları arasında Sakaryalı MEDYABAR muhabiri ve geyvemedya.com imtiyaz sahibi Fatih Eray Tuna ile eşi Begüm Çetinkaya Tuna da yer aldı.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, olayın ardından Kapadokya’daki peribacaları ve kaya oyma yapıların güvenliğine ilişkin önemli uyarılarda bulundu.

Sözcü Gazetesi'nden Tuğba Nur Çelik'in derlediği habere göre, Nevşehir'in Göreme beldesindeki Göreme Açık Hava Müzesi girişinde perşembe günü saat 15.15 sıralarında meydana gelen olayda, aşırı yağışların etkisiyle bir peribacasından kopan kaya parçaları çevrede bulunan kişilerin üzerine düştü. Faciada 3 kişi yaşamını yitirirken, 5 kişi yaralandı.

Hayatını kaybedenler arasında Sakarya basınının tanınan isimlerinden MEDYABAR muhabiri ve geyvemedya.com imtiyaz sahibi Fatih Eray Tuna (31) ile muhasebeci eşi Begüm Çetinkaya Tuna (31) da bulunuyordu. 5 Temmuz'da evlenen ve tatil için bölgede bulunan genç çiftin cenazeleri, Adapazarı'ndaki Orhan Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından son yolculuklarına uğurlandı.

Çiftin vefatı, ailelerini, yakınlarını ve Sakarya basın camiasını yasa boğdu. Faciada hayatını kaybeden diğer kişinin Fransız turist Cynthia Francine Marie Madeleine Houpert (37) olduğu belirtildi. Houpert'in cenazesi için yakınlarının Türkiye'ye gelmesi bekleniyor.

Olayda yaralanan 5 kişiden 4'ü, hastanedeki tedavilerinin tamamlanmasının ardından taburcu edildi. Fransız uyruklu 8 yaşındaki Nael Mgattaf'ın sağlık durumunun ise iyiye gittiği bildirildi.

Facianın ardından bölgede güvenlik önlemleri artırılırken, Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma çok yönlü olarak devam ediyor. Başsavcılığın talimatıyla olayın teknik nedenlerinin, olası ihmallerin ve doğal etkenlerin incelenmesi amacıyla bölgede görev yapmak üzere 5 ayrı bilirkişi görevlendirildi.

Hazırlanacak raporlarla kaya kütlesinin çökmesine neden olan etkenlerin ortaya çıkarılması bekleniyor.

JEOLOJİ MÜHENDİSLERİ ODASINDAN KONTROLSÜZ YAPILAŞMA UYARISI

Olayın ardından TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası da yazılı bir açıklama yaparak Kapadokya bölgesindeki jeolojik risklere dikkat çekti. Açıklamada, bölgenin jeolojik özelliklerinden kaynaklanan tehlikeler yeterince dikkate alınmadan yoğun turistik faaliyetlere açılmasının doğal yapıda tahribata neden olduğu belirtildi.

Kontrolsüz yapılaşma, trafik, yol ve altyapı çalışmalarının yanı sıra kaya oyma mekânlarda gerçekleştirilen müdahalelerin de kaya kütlelerinin dengesini olumsuz etkilediği ifade edildi. Oda açıklamasında özellikle otel ve turizm tesisleri için yapılan kazılar, kaya içindeki boşlukların genişletilmesi, taşıyıcı kaya kesimlerinin inceltilmesi, ilave yapı yükleri, titreşimler ve su sızıntılarının kaya yapısını zayıflatan etkenler arasında bulunduğu vurgulandı.

PERİBACALARI VE KAYA YAPILARI İÇİN AYRINTILI İNCELEME ÇAĞRISI

Jeoloji Mühendisleri Odası, Göreme Açık Hava Müzesi başta olmak üzere bölgedeki peribacalarının, kaya otellerin, kaya oyma yapıların ve ziyaretçi güzergâhlarının ayrıntılı jeolojik ve jeoteknik etütlerden geçirilmesini istedi. Açıklamada, kaya kütlelerinin özelliklerinin, çatlak sistemlerinin, boşluk geometrilerinin, kaya örtüsü kalınlıklarının ve suyun etkisinin incelenmesi gerektiği belirtildi.

Tehlikeli alanların ve olası etkilenme bölgelerinin haritalandırılması çağrısı yapıldı. Güvenliği bilimsel ve teknik raporlarla ortaya konulamayan yeni kazı, oyma ve genişletme çalışmalarına izin verilmemesi gerektiği vurgulandı.

Mevcut turizm tesislerinin de güvenlik açısından değerlendirilmesi, komşu işletmelerin ortak kaya kütleleri üzerindeki birikimli etkilerinin birlikte incelenmesi istendi.

RİSKLİ ALANLARDA ZİYARETÇİ GİRİŞİ SINIRLANDIRILMALI

Odanın açıklamasında, riskli olduğu belirlenen alanlarda kullanımın sınırlandırılması, gerekli noktalarda tahliye ve erişimin engellenmesi tedbirlerinin uygulanması gerektiğine dikkat çekildi. Gezi güzergâhları, seyir ve bekleme alanlarının bilimsel değerlendirmeler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi gerektiği ifade edildi.

Uyarı levhaları, fiziksel güvenlik önlemleri ve etkin erişim denetiminin de bu sürecin parçası olması gerektiği belirtildi.

KAPADOKYA İÇİN JEOLOJİK RİSK İZLEME BİRİMİ ÖNERİSİ

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Kapadokya Alan Başkanlığı bünyesinde bir Jeolojik Risk İzleme Birimi kurulmasını da önerdi. Bu birimin özellikle kaya oyma yapılarda ve ziyaretçilerin yoğun olduğu bölgelerde düzenli incelemeler gerçekleştirmesi gerektiği kaydedildi.

Çatlak gelişimi, deformasyon, su sızıntıları ve kaya kütlelerinde meydana gelen değişimlerin takip edilmesi; elde edilen verilerin ortak bir envanterde toplanması istendi. Ayrıca gerekli alanlarda sürekli izleme sistemlerinin kurulması ve olası tehlikelere karşı müdahale, kullanım kısıtlaması ve tahliye süreçlerinin önceden belirlenmesi çağrısı yapıldı.

Açıklamada, koruma, ruhsatlandırma, uygulama ve denetim süreçlerinde yeterli sayıda jeoloji mühendisinin görev alması, üniversitelerin ve meslek odalarının bilimsel birikiminden yararlanılması gerektiği de vurgulandı.

Öte yandan uzmanlar da Kapadokya'daki kaya oluşumlarında insan müdahalesinin oluşturduğu risklere dikkat çekti. Cumhuriyet gazetesine konuşan Sismolog Dr. Ramazan Demirtaş, bölgede benzer tehlikeler taşıyan çok sayıda peribacası bulunduğunu belirtti.

Demirtaş, doğal aşınmanın yanı sıra insan eliyle gerçekleştirilen mağara oymalarının da kaya yapısını zayıflatabildiğini ifade etti. Son yağışlarla birlikte zayıflamış kaya bloklarının kırık ve çatlaklar boyunca hareket edebildiğine dikkat çekti.

Bölgede benzer olayların yeniden yaşanabileceği uyarısında bulunan Demirtaş, “Kapadokya bölgesinde, Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki peribacası kütle hareketi olayına benzer çok sayıda riskli peribacaları bulunmaktadır” dedi. Sakaryalı Fatih Eray Tuna ve eşi Begüm Çetinkaya Tuna'nın da yaşamını yitirdiği facianın ardından gözler, soruşturma kapsamında hazırlanacak bilirkişi raporlarına ve bölgedeki kaya oluşumlarının güvenliği için alınacak önlemlere çevrildi.