Samsun’da Tıp Tarihine Büyük İlgi

Samsun’da sağlık ve tıp tarihinin dikkat çekici mirasını günümüze taşıyan Cerrahi El Aletleri ve Sağlık Müzesi, 2026 yılının ilk 8 ayında 14 bin ziyaretçiyi ağırladı. Müzede 18 ve 19. yüzyıldan kalan cerrahi aletlerden Çanakkale Savaşı’nda kullanılan hasta taşıma sedyesine kadar 275 ana eser sergileniyor.

İlkadım ilçesi Kılıçdede Mahallesi’nde yaklaşık bir asırlık tarihi binada ziyaretçilerini ağırlayan Cerrahi El Aletleri ve Sağlık Müzesi, geçmişten günümüze sağlık alanında kullanılan araç ve gereçleri aynı çatı altında buluşturuyor. Medikal Sanayi Kümelenme Derneği (MEDİKÜM) tarafından işletilen müzenin çalışmalarına Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA), Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Sağlık Bakanlığı destek veriyor.

Müzenin koleksiyonunda 18 ve 19. yüzyıla tarihlenen eserler başta olmak üzere 275 ana sergi eseri bulunuyor. Hasta taşıma sandalyeleri, ortez ve protezler, eski diş çekme aletleri, göz ölçümünde kullanılan optik cihazlar, kulak muayenesinde kullanılan diyapazonlar, kadın doğum aletleri ve çeşitli ortopedik ürünler ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.

Geçmiş dönemlerde kullanılan masaj cihazları ve diş hekimliği ekipmanlarının da yer aldığı koleksiyon, tıp teknolojisinin yıllar içerisindeki değişimini gözler önüne seriyor. Son dönemde yapılan bağışlarla iki eski diş çekme pensi de koleksiyona dahil edildi.

Müze Arkeoloğu Begüm Aydın, özellikle öğrenciler ve sağlık çalışanlarının müzeye yoğun ilgi gösterdiğini belirterek, “Müzemiz köklü bir geçmişe sahip. Özel bir müze olarak MEDİKÜM tarafından işletiliyor. Sergideki eserlerimiz 18 ve 19. yüzyıla tarihlendiriliyor.

275 ana sergi eserimiz bulunuyor. Geçmişte ve günümüzde kullanılan aletlerin bir arada sergilenmesi ziyaretçilerimizin ilgisini çekiyor” dedi. Müzenin en dikkat çekici bölümlerinden birini, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Anatomi Anabilim Dalı Başkanlığının izniyle sergilenen fetüsler ile bebek ve yetişkin kalpleri oluşturuyor.

Özel sıvı içerisinde muhafaza edilen anatomik örneklerin bulunduğu vitrin, ziyaretçilerin en fazla ilgi gösterdiği bölümler arasında yer alıyor. Aydın, “Ondokuz Mayıs Üniversitesi Anatomi Anabilim Dalı Başkanlığının izniyle müzemizde fetüsler, bebek ve yetişkin kalpleri de bulunuyor.

Bunlar özel bir sıvı içerisinde muhafaza ediliyor. Bebeklerin kimsesiz olduğu biliniyor” ifadelerini kullandı. Müzenin tarihi açıdan öne çıkan eserlerinden biri de Çanakkale Savaşı’nda kullanıldığı belirtilen orijinal hasta taşıma sedyesi.

Savaş döneminden kaldığı ifade edilen koltuk değnekleri de aynı bölümde sergileniyor. Bu eserler, ziyaretçilere yalnızca sağlık teknolojisinin geçmişini değil, savaş koşullarında hasta ve yaralıların hangi imkanlarla taşındığını ve tedavi edildiğini gösteren izler de sunuyor.

Koleksiyonda geçmişte sıtma ilacı üretiminde hammadde olarak kullanıldığı belirtilen bir madde de bulunuyor. Bağış yoluyla müzeye kazandırılan eser, geçmiş dönemlerdeki ilaç üretimi ve sağlık uygulamalarına ilişkin ziyaretçilere bilgi sunuyor.

2026 yılının ilk 8 ayında 14 bin kişinin ziyaret ettiği müzenin ziyaretçi profilinde öğrenciler ile sağlık çalışanları öne çıkıyor. Sağlık tarihine ilişkin yüzlerce eserin bulunduğu müze, tıp alanında geçmişten günümüze yaşanan değişimin Samsun’daki önemli tanıklarından biri olmayı sürdürüyor.