Alanya denizini kirleten 12 işletme kapatıldı

Akdeniz’de mikroplastik kirliliğine karşı yürütülen denetimler genişletilirken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın son operasyonu Alanya’da aylardır tartışılan deniz kirliliği sorununu yeniden gündeme taşıdı. Bakanlık ekiplerinin Adana’da geri dönüşüm ve atık ithalatı yapan 170 tesise yönelik 8-10 Eylül tarihlerindeki denetimlerinde çevre mevzuatına aykırı faaliyet gösterdiği belirlenen 13 tesise toplam 30 milyon 499 bin TL idari para cezası uygulandı, 12 tesisin faaliyeti durduruldu.

AKDENİZ'DE 28 TESİSİN FAALİYETİ DURDURULDU

Bakanlığın mikroplastik kirliliğine karşı 1 Temmuz’dan bu yana Adana, Antalya, Hatay, Mersin, Gaziantep ve Muğla’da sürdürdüğü denetimlerde toplam bin 396 inceleme gerçekleştirildi. Bu süreçte çevre mevzuatına aykırılık tespit edilen 76 tesise 153 milyon 599 bin 814 TL ceza kesilirken, 28 tesis hakkında faaliyet durdurma kararı verildi. Denetimlerin su ve deniz kirliliğinin yanı sıra atık yönetimi alanını da kapsadığı bildirildi.

ALANYA'DAKİ ARAŞTIRMA KİRLİLİĞİN KAYNAĞINA İŞARET ETMİŞTİ

Son denetimler Alanya açısından ayrı bir önem taşıyor. Alanya Belediyesi, kıyılarda görülen plastik kirliliğinin kaynağını belirlemek amacıyla Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ile bilimsel çalışma yürütmüş, araştırmanın sonuçları 6 Ağustos’ta kamuoyuyla paylaşılmıştı. Alanya kıyılarında yapılan saha çalışmalarında bazı noktalardaki mikroplastik yoğunluğunun Akdeniz’deki mevcut kirlilik seviyesinin 60-65 katına kadar çıktığı açıklanmıştı. Araştırmada Adana kıyılarından Kemer ve Fethiye’ye uzanan geniş Akdeniz hattındaki kirlilik hareketleri de incelendi.

Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik de araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken, kirliliğin önemli kaynaklarından birinin katı atık geri dönüşüm faaliyetleri olduğunu belirtmişti. Özçelik, derelere ve su kanallarına ulaşan plastik atıkların yüzey akıntılarıyla Alanya, Manavgat, Serik, Kemer ve Akdeniz’in farklı noktalarına taşınabildiğini ifade ederek sorunun yalnızca tek bir kentin sınırları içinde değerlendirilemeyeceğini vurgulamıştı.

ÖZÇELİK BAKANLIĞA SÜREKLİ DENETİM ÇAĞRISI YAPMIŞTI

Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, Eylül ayı Belediye Meclisi toplantısında da deniz kirliliğine ilişkin yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında dağıldığına öne çıkmıştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sahil Güvenlik, Devlet Su İşleri, ASAT ve Alanya Belediyesi’nin kendi görev alanlarında sorumlulukları bulunduğunu belirten Özçelik, Bakanlığın kirliliğe yol açanlara ceza uygulamasını olumlu karşılarken denetimlerin kesintisiz sürdürülmesini istemişti. Özçelik, yalnızca ceza verilmesinin yeterli olmadığını, kirleticilerin yeniden Akdeniz’e ulaşmasının engellenmesi gerektiğini söylemişti.

ALANYA'DA OTEL VE İŞLETMELER DE MERCEK ALTINDA

Alanya’daki deniz kirliliği tartışması yalnızca uzak bölgelerden akıntılarla taşınan plastik atıklarla sınırlı değil. Özçelik, Haziran ayındaki Belediye Meclisi toplantısında daha önce 22 otelin kanalizasyon bağlantılarının denize ulaştığının tespit edildiğini açıklamış, kanalizasyonunu yağmur suyu hattına veya doğrudan denize veren otel, apartman ve işletmelerin kamuoyuna açıklanacağını belirtmişti. Başkan Özçelik aynı açıklamasında Konaklı’daki arıtma tesisinin kapasitesinin iki katına çıkarıldığını ve Alanya merkezdeki arıtmanın da çalıştığını belirterek denizde görülen her kirliliğin arıtma tesislerinden kaynaklandığı değerlendirmesine karşı çıkmıştı.

Bu açıklamaların ardından Konaklı’da gerçekleştirilen Alanya Belediyesi ve ASAT ortak denetiminde bir otelin önündeki yağmur suyu menfezinde gri su kaynaklı kirlilik tespit edilmişti. Belediye, işletme hakkında tutanak düzenlendiğini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ihbarda bulunulduğunu ve Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapıldığını açıklamıştı. Özçelik daha sonraki değerlendirmesinde, belediye ve ASAT tarafından elde edilen görüntülerin resmi sürece dahil edildiğini ve deniz kirliliğinin önlenmesinde Bakanlık dahil bütün yetkili kurumların kendi sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini ifade etmişti.

MİKROPLASTİKLER ALANYA'YA NASIL ULAŞABİLİYOR?

Mikroplastik kirliliğinde sorun yalnızca atığın bırakıldığı noktayla sınırlı kalmıyor. Plastik parçacıkları yağmur suyu, drenaj kanalları, akarsular ve yüzey akıntıları aracılığıyla kaynağından kilometrelerce uzağa taşınabiliyor. Adana’da yapılan incelemelerde geri dönüşüm tesislerinin yoğun bulunduğu bölgelerdeki drenaj kanalları özellikle mercek altına alınırken, bu su sistemlerinin Seyhan Nehri ve devamında Akdeniz’le bağlantısı kirliliğin bölgesel niteliğini ortaya koyuyor. Bakanlığın Antalya dahil altı Akdeniz ilinde eş zamanlı denetim yürütmesi de sorunun tek bir il veya ilçeyle sınırlandırılmadığını gösteriyor.

DENİZ KİRLİLİĞİ TURİZMİ DE DOĞRUDAN İLGİLENDİRİYOR

Alanya açısından mücadele çevrenin korunmasının yanında turizm ekonomisi için de kritik önem taşıyor. Başkan Özçelik, bilimsel araştırmanın kamuoyuna açıklandığı toplantıda denizlerdeki kirliliğin hem Akdeniz ekosistemine hem de turizme zarar verdiğine öne çıkmıştı. Özellikle sahilde veya deniz yüzeyinde görülen plastik atıkların turistler tarafından görüntülenerek sosyal medyada paylaşılmasının destinasyon algısına zarar verebileceğini belirten Özçelik, çevre konusunda kamu kurumlarından işletmelere ve vatandaşlara kadar bütün kesimlerin duyarlı davranması gerektiğini vurgulamıştı.

ÇÖZÜM KAYNAĞINDA DENETİM VE KESİNTİSİZ TAKİP

Uzmanların ve yürütülen resmi çalışmaların ortaya koyduğu tablo, mikroplastik kirliliğinde yalnızca kıyıda temizlik yapılmasının yeterli olmadığını gösteriyor. Plastik atığın geri dönüşüm, depolama ve taşıma aşamalarında çevreye çıkmasının önlenmesi; atık su ve yağmur suyu hatlarının kontrol edilmesi; kaçak deşarjların belirlenmesi ve ihlal tespit edilen tesislerin düzenli biçimde yeniden denetlenmesi gerekiyor. Alanya’da yapılan bilimsel araştırma ve belediyenin çağrılarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Bakanlığın Akdeniz genelinde sürdürdüğü son denetimler kentte aylardır dile getirilen “kirliliğin kaynağında önlenmesi ve denetimin sürekli hale getirilmesi” talebinin önemini bir kez daha ortaya koydu.