Van Gölü Havzası'nda İklim Değişimi: Tarımsal Hafıza Siliniyor

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, küresel iklim krizinin Van Gölü Havzası üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Bölgedeki geleneksel mevsimsel döngülerin bozulduğunu belirten Alaeddinoğlu, yerel halkın tarımsal faaliyetlerini planlarken başvurduğu kadim iklim hafızasının artık güvenilirliğini yitirdiğini ifade etti.

Geçmiş yıllarda bölge halkı, yağışların başlama zamanı, kar örtüsünün kalış süresi ve soğuk hava dalgalarının etkisi gibi konularda uzun vadeli verilere dayanarak yüksek doğrulukla öngörüde bulunabiliyordu. Bu tahminler, ekim ve hasat dönemlerinin belirlenmesinde kritik bir rehber görevi görüyordu.

Ancak yaşanan kuraklıklar ve düzensiz yağış rejimleri, bu geleneksel yöntemin günümüz koşullarında sürdürülmesini imkansız hale getirdi. 2026 yılında yaz ayları dışındaki mevsimlerde görülen yoğun yağışlar doğayı canlandırsa da, Prof.

Dr. Alaeddinoğlu bu durumun yanıltıcı olabileceği konusunda uyardı. Tek bir yılın yağışlı geçmesinin uzun vadeli iklim eğilimlerini değiştirmediğini belirten uzman, bölgeye giren sıcak hava dalgalarının sayısının arttığını ve bunun sıcaklıkları yükselttiğini vurguladı.

Bu ani değişimler, erken ekilen ürünlerin kış soğuklarında zarar görmesine veya tamamen yok olmasına yol açıyor. Akademisyen, Van Gölü Havzası'nın yakın gelecekte Akdeniz iklimine benzer bir yapıya bürünebileceğini öngörüyor.

Bu dönüşüm, yaz aylarının daha sıcak ve kurak geçeceği anlamına geliyor. Geçmişteki alışkanlıklarla tarımsal üretim yapmanın artık ciddi riskler taşıdığını belirten Alaeddinoğlu, bölge halkının bu yeni gerçekliğe göre hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi.

Çözüm olarak su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimine dikkat çeken Prof. Dr. Alaeddinoğlu, kapalı bir havza olan bölgede sistematik bir veri toplama ve takip mekanizmasının kurulması gerektiğini savundu. Karar vericilerin ve bilim insanlarının rehberliğinde, su ihtiyacını önceden belirleyen ve yöneten bir yapının oluşturulmasının, gelecekte yaşanabilecek ciddi krizlerin önlenmesi için hayati önem taşıdığı belirtildi.