Antikaya nur yağsa

“Antikacı dükkânlarında, üzerinde mazinin, yaşanmış zamanın izlerini taşıyan ve bu izlerle güzelliği, değeri artan hülasa zaman ve insan tecrübesini kutsi bir büyü gibi kendi varlıklarında taşıyan bir yığın eşya vardı. Hala müzayedeler oluyor, geniş ve çıplak, her tarafını dolduran eşyaya rağmen çıplak salonlarda, çiğ ve yüksek tellal sesleri, etraflarındaki faciaya kayıtsız, elleri arasından geçen şeylerin hakiki değerinden habersiz, telaşlı ve mütehakkim bir eda ile durmadan zengin koleksiyon parçalarını birbiri ardınca sayıyor ve bir İstanbul yazması, Edirne kesmesi elden ele dolaşıyor sonunda ya bir müze salonunda yahut şahsi bir koleksiyonda zaman dışında kalmış yekpare uykularını uyumak için sahip değiştiriyordu.”

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın bu zarif cümlelerini okurken Mahur Beste romanında, o antika eşyaların yerine kıymetli insanlarımızı düşündüm.

Sağımız, solumuz, altımız ve üstümüz çiğ ve yüksek tellal sesleriyle inliyor. Bu çiğ ve yüksek sesler, kıymetinden haberdar olmadıkları ya da kıymetini biçebilecek yetiye sahip olmadıkları, ahlakı göstermelik dinden değil kendinden gelen üretken insanlarımızı, dillerinin ucunda kurdukları idam sehpalarında gırtlakları yırtılarak infaz ediyorlar.

Bu idam sehpasının kaidesi hadsizlik ve bağlantı kirişi liyakatsizlik!

Zaman ve insan tecrübesini kutsi bir büyü gibi kendi varlıklarında taşıyan bu insanlar, ömürlerini adadıkları bilimsel ya da toplumsal davanın zerresinin bile idrakinde olmayanlarca bertaraf edilmek için harcanan hummalı bir çabanın içinde ziyan oluyorlar.

Saniyesinin boşa gitmesi bile haram olan ömürlerin günleri, haftaları ayları ve hatta yılları bu çiğ ve yüksek tellal çığlıklarıyla heba ediliyor.

Günah kuyularında gittikçe daha derine batıyoruz.

İki kelimeyi bir araya getiremeyenler, edebiyatçılara ahkâm kesiyor sosyal medya denen çukurun içinde parmağının ucuyla.

Cin Ali çizemeyenler, ressamların tablosuna atıp tutuyorlar.

Günlerini gecelerine katıp gerçekleri ortaya çıkaranlar için elde pranga yüksek çiğ sesler apartta bekliyor.

Velhasıl bir şey olamayanlar, bir şeymişler gibi hissettiren yönetimleri desteklemeye bu yüzden devam ediyorlar. Çünkü onlar giderse bir şey olmadıkları açığa çıkacak. Kral gibi reayanın da çıplak olduğu ortaya çıkacak o zaman.

Bu yüzden dar kafalar ve küçük yürekler bir lokmacık ömürlerini bir şey olarak tamamlamak uğruna tecrübe ve emeği kutsi bir büyü gibi kendi varlıklarında taşıyan kıymetli insanları harcamaktan çekinmiyorlar.

Bize “kral çıplak” diyen kalmadığında kral yine de çıplak olmayacak mı?

O zaman kalanlar, üç maymunu oynayanlar, hepimiz gördüğünü inkâr eden yalancılar olarak, köleliğe adımımızı atmayacak mıyız?

Bir Çağın İçinden seminer dizisi, Kader Çekerek’in hazırladığı ve yine Kader Çekerek ile Güney Çeğin’in şahane sunumlarıyla gerçekleşen bir zaman yolculuğu. Tam da yukarıda anlattıklarımızı, Türkiye ve Dünya’nın son 100 yılına 10 yıllık bölümler halinde bakarak yaşatıyorlar.

Devrin nasıl daim olduğunu hiçbir şeyin aynı yerinde kalmadığını ve zamanın, taşkın bir nehir gibi önüne çıkan tüm sistemleri eksiksiz süpürdüğünü görüyoruz. Sürekli bir devinim ve yer değiştirme var. Bunlar tabii yağmur duasıyla olmuyor.

Durumdan memnuniyetsizlik seviyesi iğneli yataktan kalkmaya yetecek kadar olduğunda değişim başlıyor.

Hayatla birlikte akarken bazen yönünü değiştirmek için taş koymak gerekir önüne.

Dünya, kökü bizde bir sarmaşık.

Bir Çağın İçinden: 80-90 ‘lar ve 2000 sonrası olarak iki seminer kaldı. Lütfen bunları kaçırmayın. Penguen Kitabevi sayfalarından takip edebilirsiniz.

NE İÇİNDEYİM ZAMANIN

Ne içindeyim zamanın,

Ne de büsbütün dışında;

Yekpare, geniş bir anın

Parçalanmaz akışında.

Bir garip rüya rengiyle

Uyuşmuş gibi her şekil,

Rüzgârda uçan tüy bile

Benim kadar hafif değil.

Başım sükûtu öğüten

Uçsuz bucaksız değirmen;

İçim muradına ermiş

Abasız, postsuz bir derviş.