Binalarda Periyodik Denetim Dönemi Başlıyor

BİNA KİMLİK SERTİFİKALI YAPILARDA PERİYODİK DENETİM DÖNEMİ BAŞLIYOR

Çeşitli basın yayın organlarında 1 Ocak 2027’den itibaren eski yapılara periyodik denetim başlayacağına yönelik haberlerin çıkması vatandaşlarda tedirginliğe yol açarken, Isparta Mimarlar Odası konuya ilişkin kapsamlı bir basın açıklaması yayımlayarak sürecin detaylarını paylaştı.

04.11.2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan "Bina Kimlik Sertifikası Asılan Yapıların Periyodik Denetimine İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik", herhangi bir erteleme olmaması durumunda 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Yönetmelik, bina kimlik sertifikası asılan yapıların beşer yıllık periyotlarla denetlenmesini, varsa yapıdaki uygunsuzluklar ile kullanım aşamasında bu yapılara dış müdahale yapılıp yapılmadığının tespit edilmesini amaçlıyor.

Yalnızca 2021 Sonrası Yapılan Yapı Denetimli Binaları Kapsıyor

Açıklamada, yönetmeliğin sadece 23/6/2021 tarihi ve sonrasında yapımı tamamlanarak Bakanlıkça bina kimlik sertifikası asılan yapıları kapsadığı özellikle vurgulandı. Yani düzenleme, yalnızca 2021’den sonra son 5 yılda yapılmış yapı denetimli binaları bağlamaktadır.

Periyodik denetimler, Bakanlıkça elektronik ortamda belirlenen yapı denetim kuruluşu ve denetçileri tarafından yürütülecek. Görevlendirmeyi takiben en geç iki ay içinde binanın yöneticisi (yoksa sırasıyla maliklerden/ikamet edenlerden en az biri, mahalle muhtarı veya azası) ile belirlenecek bir günde denetime gidilecek.

Denetimin Engellenmesi Halinde Yasal İşlem Uygulanacak

Yapıya veya bağımsız bölüme girişin engellenmesi durumunda süreç tutanağa bağlanacak. İkinci gidişte de engellemenin devam etmesi halinde, engelleyenler hakkında İl Müdürlüğünce para cezası uygulanacağı ve kolluk kuvveti yardımıyla denetimin gerçekleştirileceği belirtiliyor.

İlk gidişte denetimin engellenmesi durumunda ise en geç üç ay içinde denetim tamamlanacak.

Periyodik denetim gözlemsel olarak yapı denetim kuruluşu bünyesindeki denetçiler eliyle yapılacak; uygunsuzluk tespit edilen veya mevcut fiziki şartlar nedeniyle incelenemeyen bölümler gerekçeleriyle forma yazılıp fotoğraf ve videolarla dijital kayıt altına alınarak formun ekine konulacak. 2027 yılı Ocak ayından başlamak üzere, her yılın Ocak ayında; bir önceki yıl bina kimlik sertifikası asıldığı tarihin üzerinden beş yıl geçen veya bir önceki periyodik denetimi üzerinden beş yıl geçen yapılar için Bakanlıkça periyodik denetim yapacak yapı denetim kuruluşu görevlendirilecek.

Genel Gerekçe: Deprem Güvenliği ve Dış Müdahalelerin Önlenmesi

Yönetmeliğin genel gerekçesinde, Türkiye topraklarının büyük bölümünün deprem kuşağında yer aldığı hatırlatıldı. Geçmişteki büyük depremlerde ortaya çıkan yapı hasarlarının önemli nedenlerinden birinin de yapılarda ikamet eden kişilerce (özellikle ticari amaçlı kullanımlarda) yapının taşıyıcı sistemine yapılan dış müdahaleler olduğu ifade edildi.

Bu hususun önüne geçilebilmesi amacıyla 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'a eklenen Ek 1 inci madde uyarınca bu denetimlerin yapılacağı belirtildi.

Periyodik Denetimde İncelenecek Başlıca Hususlar

Yönetmelik kapsamında binalarda şu kritik kriterler gözlemsel olarak denetlenecek:

Bina kat sayısı ruhsata esas imar durumuna uygun mu? (Kaçak kat ilave edilmiş mi?)

Bina taban alanı ruhsata esas imar durumuna uygun mu?

Bina dış cephe çıkmaları ruhsata esas projesine uygun mu?

Bina kritik katlarında (Bodrum kat ve Zemin kat) yer alan statik imalat (Örneğin, kolon/perde sayısı ve ebatları) ruhsat eki statik projesine uygun mu? (Kolon kesilmiş mi?)

Engelli rampası ruhsat eki projesine, ruhsatlandırıldığı dönemdeki ilgili mevzuata ve standartlara uygun mu?

Yangın merdiveni ruhsat eki projesine ve ruhsatlandırıldığı dönemdeki ilgili mevzuata uygun mu?

Asansör periyodik kontrolü yapılarak etiketlenmiş mi?

Sığınak ruhsat eki projesine ve ruhsatlandırıldığı dönemdeki ilgili mevzuatına uygun mu?

Bina kullanım amacı ruhsata esas imar durumuna uygun mu?

Çatı arası kullanımı ruhsata esas projesine uygun mu?

Bina bağımsız bölümleri ve ortak kullanım alanları statik açıdan ruhsata esas projesine uygun mu?

Parseldeki bina/binalar ve müştemilatın yerleşimi ruhsat eki vaziyet planı ve projesine uygun mu?

İstinat duvarı, iksa yapıları vb. imalatların gözle görülebilen kısımları ruhsat eki projesine uygun mu?

Dış gözlem olarak binada oturma, ötelenme veya en az yapıda güçlendirmeyi gerektiren kritik çatlak vb. olumsuzluk var mı?

Mimarlar Odası'ndan Açıklama: "Zamanla Eski Binaları da Kapsamasını Temenni Ediyoruz"

Isparta Mimarlar Odası, yapılan düzenlemeyle ilgili şu değerlendirmede bulundu:

"Isparta Mimarlar Odası olarak bu öneriyi yıllardır sunuyorduk. Tam olarak önerdiğimiz kapsamda olmasa da 5 yılda bir periyodik denetimin başlamasından memnunuz. Önerimiz bu periyodik denetimin 2021 yılı öncesi yapılmış binaları da kapsamasıdır. Zamanla etap etap eski tarihli binaları da kapsayacağını öngörüyor ve temenni ediyoruz."