Ankara Kulislerinde Zam Hesabı Kızıştı: Masadaki Oran Ne Kadar?

Yeni yılın yaklaşmasıyla birlikte, milyonlarca çalışanın gözü kulağı Ankara'da yapılacak ekonomik açıklamalara çevrildi. Son dönemde artan kira bedelleri, mutfak masrafları ve ulaşım giderleri, mevcut maaşların alım gücünü hızla eritirken, ortaya çıkan yeni veriler geçim sıkıntısının boyutlarını gözler önüne seriyor.

Türk-İş tarafından paylaşılan güncel rakamlar, dört kişilik bir ailenin yalnızca beslenme giderlerini karşılayabilmesi için gereken tutarın, mevcut net asgari ücreti ciddi oranda geride bıraktığını net bir şekilde gösteriyor.

Açıklanan son hesaplamalara göre açlık sınırı 38 bin 24 lira seviyesine yükselirken, bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 49 bin 124 lirayı, dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı ise 123 bin 856 lirayı buluyor. Mevcut net asgari ücretin 28 bin 75 lira 50 kuruş olduğu göz önüne alındığında, açlık sınırı ile asgari ücret arasındaki fark yaklaşık 9 bin 949 liraya ulaşıyor.

Bekar bir çalışanın tek başına geçinirken karşılaştığı maliyetler hesaba katıldığında ise aradaki uçurum 21 bin liralık sınırı da aşıyor.

Asgari Ücret Ekonominin Genel Seviyesini Belirliyor

Uzmanlar, asgari ücretin artık sadece iş hayatına yeni atılan kişilere ödenen bir taban ücret olmaktan çıktığını sıkça vurguluyor. Çalışan kitlenin çok büyük bir kısmının asgari ücret seviyesinde ya da bu rakama oldukça yakın bir gelirle geçinmeye çalıştığı biliniyor.

Bu durum, asgari ücret artışlarının yalnızca belirli bir kesimi değil, ülkedeki genel gelir ve refah düzeyini doğrudan belirleyen temel bir ekonomik gösterge haline gelmesine yol açıyor.

Özellikle büyükşehirlerde yaşayan ve çocuk sahibi olan aileler, her geçen gün ağırlaşan hayat şartları karşısında ay sonunu getirmekte büyük zorluklar yaşıyor. Tek maaşla geçinmek zorunda kalan ve ev sahibi olmayıp kirada oturan hanelerde, bütçenin ezici bir çoğunluğu daha ayın ilk günlerinde kira, elektrik, su, doğalgaz faturaları ile temel gıda harcamalarına gidiyor.

Geriye kalan kısıtlı miktar ise ailenin diğer zorunlu ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalıyor.

Ankara Kulislerinde Konuşulan Zam Oranları

Önümüzdeki yıl uygulanacak yeni asgari ücret için henüz resmi bir rakam telaffuz edilmese de, Ankara kulislerinde çeşitli senaryolar yüksek sesle tartışılıyor. Yıl sonu itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 30 civarında gerçekleşmesi beklenirken, kulislerde de bu orana yakın bir artış ihtimali üzerinde duruluyor.

Olası bir yüzde 30 zam senaryosu üzerinden yapılan hesaplamalar, brüt asgari ücretin 33 bin 30 liradan 42 bin 939 liraya yükselebileceğini işaret ediyor.

Yapılacak bu artışla birlikte, brüt rakamdan kesilecek olan yüzde 14 SGK işçi payı ve yüzde 1 işsizlik sigortası primi düşüldüğünde, çalışanın eline geçecek net ücretin 36 bin 498 lira 15 kuruş seviyesine ulaşması öngörülüyor. Bu hesaplama doğrultusunda, çalışanın cebine girecek net artış miktarının 8 bin 422 lira 65 kuruş olacağı tahmin ediliyor.

Ancak milyonlarca çalışan, açıklanacak bu rakamların artan enflasyon karşısında ne kadar dayanabileceğini kara kara düşünmeye devam ediyor.

Beklenen Artışlar Hayat Pahalılığını Kapatmıyor

Ortaya konulan rakamlar yan yana getirildiğinde, yapılacak olası zamların bile mevcut açığı kapatmakta zorlanacağı açıkça görülüyor. Kulislerde konuşulan oranda bir artış yapılması durumunda bile yeni net asgari ücret, bugünkü 38 bin 24 liralık açlık sınırının yaklaşık 1.500 lira altında kalmaya devam edecek.

Üstelik gıda fiyatlarındaki sürekli artış göz önüne alındığında, ocak ayında yeni maaşlar cebe girmeden açlık sınırının daha da yukarılara tırmanması kaçınılmaz görünüyor.

Bekar bir çalışanın 49 bin liralık bireysel yaşam maliyetine ulaşabilmesi için mevcut ücrete en az yüzde 75 oranında bir iyileştirme yapılması gerekiyor. Bu durum, işçi sendikalarının yıl boyunca dile getirdiği ara zam ve yılda iki kez maaş güncellemesi yapılması yönündeki taleplerin ne denli hayati olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Önümüzdeki günlerde toplanacak olan komisyonun alacağı kararlar, milyonların yeni yıl bütçesini doğrudan belirleyecek.