AYM'den, Valiliğin eylem yasağına ihlal kararı:'Rahatsız edici düşünceler de ifade edilebilir

Anayasa Mahkemesi, İstanbul Valiliği’nin 2020’de'Bahar Kalkanı Harekâtı’nı eleştiren eylemleri yasaklamasını toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlali saydı. AYM, başvurucuya 5 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi Artı Gerçek - Anayasa Mahkemesi (AYM), İstanbul Valiliği’nin'Bahar Kalkanı Harekâtı’nı eleştiren eylem ve etkinlikleri yasaklaması nedeniyle yapılan bireysel başvuruda, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine hükmetti. AYM’nin gerekçesinde, idarenin güvenlik kaygılarını somutlaştırmadığı, müdahaleyi haklı kılacak yeterli gerekçe sunmadığı ve daha hafif tedbirleri değerlendirmediği belirtildi. Mahkeme, başvurucuya net 5 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi. VALİLİK,'SAVAŞA HAYIR' EYLEMLERİNİ YASAKLAMIŞTI İstanbul Valiliği, kentteki sendika ve sivil toplum kuruluşlarının Suriye’deki'Bahar Kalkanı Harekâtı’nı eleştirmek veya sona erdirilmesi amacıyla kamuoyu oluşturmak için düzenlemeyi planladığı eylem ve etkinlikleri 1-10 Mart 2020 tarihleri arasında yasaklamıştı. Valilik, kararına gerekçe olarak eylemlerin toplumda infial yaratabileceğini, toplumsal iç barışı tehdit edebileceğini ve katılımcılarla diğer kişiler arasında provokatif olaylara yol açabileceğini ileri sürmüştü. DİSK’e bağlı Dev Sağlık-İş Sendikası yöneticisi Erdoğan Demir, yasağın yürütmesinin durdurulması ve iptali talebiyle dava açmıştı. İstanbul 10. İdare Mahkemesi yasağı hukuka uygun bulmuş, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi de 3 Haziran 2022’de istinaf başvurusunu kesin olarak reddetmişti. Bunun üzerine Demir, 14 Temmuz 2022’de AYM’ye bireysel başvuruda bulunmuştu.'İDARE, GÜVENLİK KAYGILARINI SOMUTLAŞTIRMADI' AYM, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ancak kamu düzenini tehdit eden bir tehlikenin daha hafif tedbirlerle önlenememesi halinde sınırlandırılabileceğini vurguladı. Müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyaçtan kaynaklandığını kanıtlama yükümlülüğünün idareye ait olduğunu belirtti. Gerekçede, yasaklama kararında kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi ve başkalarının haklarının korunması bakımından tehlike oluşabileceğine ilişkin genel ifadeler kullanıldığı, ancak bunları destekleyen somut ve ikna edici gerekçelerin sunulmadığı kaydedildi. Mahkeme, olası provokatif olaylara ve toplumsal barışın tehdit edilmesine ilişkin somut bilgi ve belgelerin yargısal denetime elverişli biçimde ortaya konulmadığını belirtti.'RAHATSIZ EDİCİ DÜŞÜNCELER DE İFADE EDİLEBİLİR' AYM, toplumun genelinin veya devlet politikalarını benimseyen kesimlerin görüşleriyle çelişen, onları rahatsız eden ya da endişelendiren düşüncelerin de barışçıl toplantılarda ifade edilebilmesi gerektiğini vurguladı. Gerekçede, düşüncelerin korunmasının yalnızca toplum tarafından kabul gören veya zararsız bulunan açıklamalarla sınırlı olmadığı; kaba, şok edici ya da rahatsız edici nitelikteki ifadeler için de geçerli olduğu belirtildi.'MUHTEMEL GÜVENLİK RİSKLERİ YASAKLAMA İÇİN YETERLİ DEĞİL' AYM, idarenin etkinliğin barışçıl biçimde gerçekleştirilmesini sağlayabilecek daha hafif ve alternatif tedbirleri değerlendirmeden doğrudan yasaklama yoluna gittiğine dikkat çekti. Gerekçede, “Yalnızca muhtemel güvenlik risklerine dayanılarak tüm toplantı ve gösterilerin yasaklanması anayasal bakımdan yeterli kabul edilemez” denildi. Yasaklama kararını denetleyen idare mahkemesinin de somut tehlike bulunup bulunmadığı ve olası risklerin daha hafif tedbirlerle önlenip önlenemeyeceği konusunda değerlendirme yapmadığı belirtildi. AYM, yasağın zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığı ve demokratik toplumda gerekli olduğu yönünde yeterli gerekçe sunulmadığı sonucuna vararak Anayasa’nın 34. maddesinde güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine karar verdi.