Trump, İran savaşını sona erdirmek için Putin ve Şi ile görüşebilir

ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşının sona erdirilmesi ve “nükleer silahsızlanma” konularını görüşmek üzere Çin'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelebileceğini söyledi. Donald Trump, Vladimir Putin ve Şi Cinping'in gelecek hafta Çin'de üçlü görüşmeler yapması gündemde.

Görüşmede İran savaşının sona erdirilmesinin ele alınması bekleniyor. Trump, pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik zirvesi kapsamında Rusya ve Çin liderleriyle görüşmeyi beklediğini söyledi.

Trump, “Çin'e gideceğim. Görüşmelerden birinin Başkan Putin ve Başkan Şi ile olacağını düşünüyorum. İlginç olacak,” dedi. Görüşmede “nükleer silahsızlanma dahil pek çok konuyu” ele alacaklarını belirten Trump, “İran'daki savaşı sona erdirmeye çalışıyoruz,” diye konuştu.

Böyle bir görüşme gerçekleşirse tarihi bir buluşma olacak. Ancak üç liderin çıkarlarının birbiriyle örtüşmemesi nedeniyle somut konularda ilerleme sağlanması beklenmiyor. Kremlin, söz konusu üçlü görüşme ihtimalini 21 Ekim'de doğrulayarak hazırlıkların sürdüğünü açıklamıştı.

Bu açıklama, Wall Street Journal'ın Putin'in üçlü görüşmeyi, Rusya'nın 2022'de başlattığı Ukrayna işgalini Moskova'nın lehine sonuçlandıracak bir barış anlaşmasına aracılık etmek için istediği yönündeki haberinin ardından gelmişti. Stimson Center'ın Çin programı Direktörü Sun Yun, “Bence bu görüşme gerçekleşecek.

Asıl soru, formatının ve içeriğinin ne olacağı. Çin, bu görüşmenin yaratacağı görüntüyü istiyor ama maliyetlerini üstlenmek istemiyor,” dedi. Putin için “diplomatik bir zafer”ABD'de Trump, Çin ve Rusya gibi ülkelerin otoriter liderleriyle yakın ilişkiler kurma eğilimi nedeniyle sık sık eleştiriliyor.

Eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde Dışişleri Bakanlığı'nda üst düzey görev yapan Danny Russel, “Üçlü liderler görüşmesinden en çok kazanç sağlayacak taraf Putin. Rusya böyle bir toplantı için açıkça girişimde bulunuyor.

Görüşmenin gerçekleşmesi Moskova için diplomatik bir zafer olur,” değerlendirmesinde bulundu. Russel, “otoriter liderlere duyduğu hayranlık” nedeniyle Trump'ın da böyle bir görüşmeyi isteyeceğini, ancak danışmanlarının kendisini Ukrayna konusunu gündeme getirmekten kaçınması için uyardığını söyledi.

Trump'ın bu yıl üçüncü kez Şi ile görüşmek üzere Shenzhen'e gitmesi bekleniyor. Görüşme, ocak ayında sona ermesi beklenen ve kırılganlığını koruyan ticaret ateşkesi sürecinde gerçekleşecek. Çin, ABD ve Rusya'nın da aralarında bulunduğu 21 üyeli Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) grubunun bu yılki liderler zirvesine ev sahipliği yapıyor.

Trump'ın Putin ile görüşmeye açık olması, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından maruz kaldığı uluslararası yalnızlığın sona erdirilmesine yönelik isteğini de gösteriyor. Demokrasileri Savunma Vakfı'nın Çin programı kıdemli direktörü Craig Singleton ise görüşmenin, Putin'in ABD ve Çin liderleriyle aynı karede yer almasını sağlayacak bir fotoğraf fırsatından öteye geçmeyebileceğini söyledi.

Singleton, “Ancak bu tür fotoğraf fırsatlarının diplomatik getirisi giderek azalıyor. Görüşme tarihi bir görüntü ortaya çıkarabilir ama önemli sonuçlar doğurmayabilir,” dedi.