Önce Gazeteci Sonra Devlet Adamı: Faik Ahmet Barutçu

Faik Ahmet Barutçu kimdir? Trabzon’da başlayan yaşamından İstikbal gazetesine, milletvekilliğinden Başbakan Yardımcılığına uzanan hayat hikâyesi.

Trabzon’un siyasi ve basın tarihinde önemli bir yere sahip olan Faik Ahmet Barutçu, Millî Mücadele yıllarında yayımladığı İstikbal gazetesiyle Anadolu’daki bağımsızlık hareketini destekleyen isimler arasında yer aldı. Hukukçu kimliğiyle meslek hayatını sürdüren Barutçu, daha sonra milletvekilliği, devlet bakanlığı ve başbakan yardımcılığı görevlerinde de bulundu.

1894 yılında Trabzon’da dünyaya gelen Barutçu, ardında hem şehir hem de Türkiye siyasi tarihi açısından incelenmeye değer bir miras bıraktı.

Trabzon’da Başlayan Bir Hayat Faik Ahmet Barutçu, 1894 yılında Trabzon’da doğdu. Babası, Trabzon’da Millî Mücadele döneminin önemli sivil oluşumlarından Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyetinin kurucuları arasında bulunan Hacı Ahmet Hami Efendi’ydi.

İlk ve orta öğrenimini Trabzon’da tamamlayan Barutçu, yükseköğrenimi için İstanbul’a gitti ve hukuk eğitimi aldı. Birinci Dünya Savaşı yıllarında askerlik görevini yedek subay olarak Trabzon ve Samsun’daki tümen karargâhlarında yürüttü.

Savaşın ardından yarım kalan hukuk öğrenimini tamamlayarak memleketine döndü. Trabzon’a dönüşü, onun yalnızca mesleki hayatının değil, şehrin siyasi ve toplumsal gelişmelerinde üstleneceği rolün de başlangıcı oldu.

İstikbal Gazetesiyle Millî Mücadele’ye Destek Verdi Faik Ahmet Barutçu’nun Trabzon tarihindeki en dikkat çekici çalışmalarından biri, İstikbal gazetesini kurmasıydı. 1918 yılında yayın hayatına başlayan gazete, Millî Mücadele döneminde Anadolu hareketini destekleyen yayın organlarından biri haline geldi.

O yıllarda Osmanlı Devleti Mondros Mütarekesi sonrasındaki gelişmelerle karşı karşıyaydı. Anadolu’nun farklı bölgelerinde işgal hareketleri yaşanırken Trabzon ve çevresinde de siyasi ve toplumsal gerilimler artıyordu. Böyle bir ortamda basın, halkın gelişmelerden haberdar olması ve kamuoyu oluşması açısından önemli bir görev üstleniyordu.

Gazeteyi Çıkarmak Kolay Olmadı İstikbal gazetesinin kuruluş dönemi, Trabzon’un basın tarihi açısından da dikkat çekici ayrıntılar barındırıyor. Dönemin koşullarında gazete çıkarmak yalnızca yazı hazırlamakla sınırlı değildi.

Matbaa, kâğıt temini ve dağıtım gibi konular da ciddi güçlükler oluşturmaktaydı. Atatürk Ansiklopedisi'nde aktarılan bilgilere göre gazete ilk dönemlerinde kâğıt sıkıntısı yaşadı ve Trabzon'daki bir Rum matbaasında basıldı.

1920 yılında kendi matbaasına sahip olduktan sonra gazetenin idare ve basım yeri Sakız Meydanı'ndaki İstikbal Yurdu oldu.

Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'ndeki Rolü Faik Ahmet Barutçu, gazeteciliğinin yanı sıra Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyetinde de görev aldı. Cemiyet, işgal tehlikesine karşı bölgenin haklarını savunmak ve Millî Mücadele sürecinde örgütlü bir kamuoyu oluşturmak amacıyla faaliyet gösteren kuruluşlardan biriydi.

Barutçu'nun cemiyetteki çalışmaları ile İstikbal gazetesindeki yazıları birbirini tamamlayan iki önemli faaliyet alanıydı. Bir tarafta örgütlü sivil mücadele içinde görev alırken diğer tarafta gazete aracılığıyla siyasi gelişmeleri ve mücadele düşüncesini okuyuculara aktarıyordu.

Hukukçu Kimliğiyle Trabzon Barosu'nda Görev Yaptı Barutçu, Millî Mücadele yıllarındaki faaliyetlerinin ardından hukuk alanındaki çalışmalarını da sürdürdü. Trabzon'a dönerek serbest avukatlık yaptı ve Trabzon Barosu başkanlığı görevini üstlendi.

Trabzon Barosu kayıtlarında Barutçu'nun 1931-1933 yılları arasında baro başkanlığı yaptığı belirtilmektedir. Türkiye Barolar Birliği Baro Dergisi'nde yayımlanan biyografik çalışmada ise 1938-1939 döneminde de aynı görevi yürüttüğü aktarılmıştır.

Bu yönüyle Barutçu, Trabzon'un erken Cumhuriyet dönemindeki hukuk hayatında da görev üstlenen isimler arasında yer aldı.

Trabzon Milletvekilliğinden Başbakan Yardımcılığına Faik Ahmet Barutçu'nun yaşamındaki bir diğer önemli dönem ise siyaset ve devlet yönetiminde üstlendiği görevler oldu. 1939 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nden Trabzon milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne giren Barutçu, VI, VII, VIII ve IX. dönemlerde Trabzon'u temsil etti.

Daha sonraki yıllarda XI. dönemde Ankara milletvekili olarak yeniden Meclis'te görev aldı.

Siyasi kariyeri boyunca İsmet İnönü'nün yakın çalışma çevresinde bulunan Barutçu, 1947-1949 yılları arasında kurulan Şemsettin Günaltay öncesindeki Hasan Saka hükümetlerinde devlet bakanlığı ve başbakan yardımcılığı görevlerini yürüttü. Böylece Trabzon'da gazetecilik ve hukuk alanında başlayan çalışma hayatı, ülke yönetiminin üst kademelerine kadar uzandı.

Faik Ahmet Barutçu Ne Zaman Vefat Etti? Faik Ahmet Barutçu, 14 Mart 1959 tarihinde Ankara'da hayatını kaybetti. TBMM'nin tarihî kayıtlarında da vefat tarihi 14 Mart 1959 olarak yer alır. Trabzon'da doğan, Millî Mücadele yıllarında İstikbal gazetesiyle kamuoyuna seslenen, hukuk alanında çalışan ve daha sonra devlet yönetiminde görev alan Barutçu, şehrin yakın tarihindeki çok yönlü isimlerden biri olarak anılmaktadır.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.