Rize'de Çığa Karşı 'Yatan Minare': Köylüler Pratik Çözüm Üretti

Rize’nin İkizdere ilçesine bağlı Meşeköy sınırları içerisinde yer alan Garzavan Yaylası’nda, kış mevsiminin sert yüzünü göstermesiyle birlikte gelenekselleşen bir önlem süreci başlatıldı. Bölgedeki yaylacıların sezonu kapatıp köylerine dönmesiyle beraber, yayla camisinin minaresi çığ tehlikesinden korunmak için özel bir mekanizma yardımıyla yatırıldı.

Ekim ayı itibarıyla gerçekleştirilen bu işlem, yapının kış boyunca kar kütleleri altında ezilmesini engellemek için zorunlu bir tedbir olarak uygulanıyor. Geçmiş yıllarda bölgeye düşen çok sayıda çığ, cami minaresinin sürekli hasar görmesine ve her bahar döneminde kapsamlı onarımlar yapılmasına neden oluyordu.

Bu soruna kalıcı bir çözüm arayan mahalle sakinleri, Rizeli pratik zekasını yansıtan bir yöntem geliştirdi. Birbirine kaynakla sabitlenmiş demir bidonlardan üretilen portatif minare, yapının tabanına yerleştirilen menteşeli bir sistem sayesinde hareketli hale getirildi.

Minarenin indirilme süreci, yaylada çay taşımacılığında kullanılan teleferik mekanizmalarından esinlenilerek kurgulandı. Yaklaşık 400 ila 500 kilogram ağırlığındaki yapı; hoparlörleri, kabloları ve aydınlatma donanımıyla birlikte, gövdesine bağlı sırma telleri aracılığıyla makaralı sistemle kontrol ediliyor.

Sadece 2-3 kişilik bir ekibin müdahalesiyle 5 dakika gibi kısa bir sürede yere indirilen minare, caminin yanındaki korunaklı zemine sabitlenerek kış uykusuna bırakılıyor. Yöre sakinlerinden Muhammet Kan, Zeytindere mevkisinden her yıl ortalama 7-8 adet çığ düştüğünü ve bu kütlelerin caminin üzerinden geçerek minareyi parçaladığını belirtti.

Kan, geliştirilen bu seyyar sistem sayesinde hem maddi kayıpların önüne geçildiğini hem de minarenin yayla için bir simge haline gelerek Türkiye genelinde tanınır bir yapıya dönüştüğünü ifade etti. Minare, kış boyunca kar altında güvenle bekletildikten sonra, karların erimesiyle birlikte Mayıs ayında tekrar ayağa kaldırılarak ibadete hazır hale getirilecek.

Bu özgün mühendislik çözümü, bölgedeki zorlu doğa koşullarına karşı yerel halkın geliştirdiği adaptasyon yeteneğinin bir örneği olarak öne çıkıyor. Yayla sezonunun sona ermesiyle birlikte gerçekleştirilen bu kontrollü indirme işlemi, herhangi bir hasar yaşanmadan tamamlanarak bölgedeki kış hazırlıklarının en önemli aşamasını oluşturuyor.

Önümüzdeki bahar aylarında yaylacıların geri dönüşüyle birlikte, aynı pratik yöntem kullanılarak minarenin yeniden eski konumuna getirilmesi planlanıyor.