Soğuklar Bastırdı Dr. Ali Coşkun Uyardı: "Gece Uyumadan Önce Sobayı Kontrol Edin Karbonmonoksit Zehirlenmesi Fark Edilmeden Ölüme Götürebilir

Kış mevsiminin gelmesi ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte özellikle kırsal kesimlerde sobalar yakılmaya başlanırken, karbonmonoksit zehirlenmesi riski yeniden hayati bir tehdit olarak gündeme geldi. Biyokimya ve Klinik Biyokimya Uzmanı Dr.

Ali Coşkun, kış aylarında acil servislere sıklıkla yansıyan ve kimi zaman ölümle sonuçlanan karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı vatandaşları uyararak gazın oluşum mekanizmasını, sinsi tehlikelerini ve acil durumlarda yapılması gerekenleri anlattı.

"ABD’de En Sık Görülen Üçüncü Ölüm Nedeni, Ciddiye Alınmalı" Karbonmonoksit zehirlenmesinin küresel ölçekte ve Türkiye'de büyük bir halk sağlığı riski oluşturduğunu belirten Dr. Ali Coşkun, konunun önemine dikkat çekmek için çarpıcı bir istatistik paylaştı.

Bu zehirlenme türünün Amerika Birleşik Devletleri’nde en sık rastlanan üçüncü ölüm nedeni olduğunu vurgulayan Dr. Coşkun, kış aylarında sağlık kuruluşlarının acil servislerine çok sayıda zehirlenme vakasının başvurduğunu, tablonun bazen kalıcı hasarlara bazen de doğrudan can kayıplarına yol açabildiğini dile getirdi.

"Zehirlenmenin Sebebi Tam Yanmama: Doğal Gaz Kaçağı ile Karıştırılmamalı" Karbonmonoksit gazının nasıl ortaya çıktığını açıklayan Dr. Ali Coşkun, temel unsurun yakıtın yetersiz oksijenle eksik yanması olduğuna işaret etti:

"Karbonun, yani yakacağımız maddenin tam olarak yanmamasından ve dışarıya sızmasından kaynaklanan tabloya karbonmonoksit zehirlenmesi diyoruz. Burada en kritik nokta yakıtın tam yanmamasıdır. Örneğin doğrudan bir doğal gaz kaçağı zehirlenmesi karbonmonoksit zehirlenmesi değildir.

Karbonmonoksitin açığa çıkması için yanma işleminin yarım kalması, karbonun tam olarak yanamaması gerekir." Kapalı Garajlar, Sobalar ve Mangallar Büyük Risk Taşıyor Zehirlenme kaynaklarının başında evlerde kullanılan sobalar ile içten yanmalı motorlu araçların egzoz gazlarının geldiğini hatırlatan Dr. Coşkun, kapalı alanlardaki tehlikelere dikkat çekti.

Özellikle kapalı garajlarda motoru çalışır vaziyette bırakılan araçların bulunduğu alanda uzun süre kalınması halinde egzozdan yayılan karbonmonoksitin doğrudan ölümcül zehirlenmelere sebebiyet verebildiğini aktardı.

"Kokusuz ve Görünmez Gaz Uykuya, Ardından Komaya Sürüklüyor" Karbonmonoksit gazının fiziki özelliklerinden dolayı "sinsi bir katil" olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Ali Coşkun, zehirlenme anındaki belirtileri şu sözlerle anlattı:

"Bu gaz tamamen kokusuz, tatsız, renksiz ve görüntüsüzdür. Dolayısıyla ortamdaki varlığı duyu organlarıyla fark edilemez. İnsanlar farkına bile varmadan üzerlerine bir ağırlık ve uyku hali çöker; peşinden hızla baygınlık ve koma hali gelişir.

Bu sebeple soba ya da mangal yakılan mekânlarda pencerelerin sık sık açılarak ortamın havalandırılması şarttır. Ayrıca gece uyumadan önce sobanın tamamen sönmüş olduğundan kesinlikle emin olunmalıdır."

Zehirlenme Anında Ne Yapılmalı? Karbonmonoksit zehirlenmesi şüphesiyle veya zehirlenmiş bir kişiyle karşılaşıldığında vakit kaybetmeden harekete geçilmesi gerektiğini belirten Dr. Ali Coşkun, hayati müdahale adımlarını paylaştı.

Zehirlenme tespit edildiği anda vakit kaybetmeksizin pencerelerin açılarak içeriye temiz hava girmesinin sağlanması ve acil sağlık ekipleri olan 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini belirtti.

İlk yardım konusunda eğitimi ve sertifikası bulunmayan vatandaşların yanlış uygulamalardan kaçınması gerektiğini hatırlatan Dr. Coşkun, ne yapılacağının bilinmemesi halinde bilinçsizce müdahalede bulunulmaması gerektiğini, yalnızca ilk yardım eğitimi almış kişilerin doğru adımları atabileceğini söyledi.