İzmit’te adresler bir zamanlar çeşmelere göre tarif edilirdi

Bugün bir adresi bulmak için telefon ekranına bakmak yeterli. Ancak eski İzmit’te sokak tabelalarının ve kapı numaralarının bugünkü kadar belirleyici olmadığı dönemlerde insanlar yön tarif ederken camileri, mescitleri, meydanları, hamamları ve özellikle mahalle çeşmelerini referans alıyordu.

İzmit’in eski mahalle adları ve sokak isimleri incelendiğinde, çeşmelerin yalnızca su ihtiyacını karşılayan yapılar olmadığı; kentin hafızasında yön gösteren işaretlere dönüştüğü görülüyor.

Bugün navigasyon uygulamalarına yazılan birkaç kelimeyle ulaşılan İzmit sokaklarında, geçmişte adres bulmanın yöntemi çok daha farklıydı. Özellikle eski kent merkezinde bir yeri tarif etmek için mahallenin en bilinen yapıları kullanılıyordu.

1920’li yıllara ait İzmit planlarında bazı yolların bugünkü anlamda sabit sokak isimleriyle değil, hangi noktadan başlayıp nereye ulaştığını anlatan ifadelerle kaydedildiği görülüyor. Örneğin yollar için “Yukarı Pazar’dan Aynalı Kavak’a giden cadde” ya da “Dere Camii Şerifi’nden Kandilli’ye giden yol” gibi tarifler kullanılıyordu.