İZSİAD'dan İzmir Defterdarlığına 6 maddelik çözüm raporu

İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD), sanayi ve inşaat sektörlerinin karşılaştığı ekonomik ve mali sorunlara yönelik hazırladığı değerlendirme raporunu İzmir Defterdarı Ömer Alanlı’ya sundu. İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel başkanlığındaki heyet, 2026 yılında gerçekleştirilen sektör değerlendirme toplantılarında belirlenen sorunları ve çözüm önerilerini kamu yönetimiyle paylaştı.

Görüşmede özellikle işletmelerin finansman maliyetleri, vergi uygulamaları, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve kentsel dönüşüm projelerindeki mali yükümlülükler üzerinde duruldu.

İzmir Defterdarı Ömer Alanlı’ya gerçekleştirilen ziyarete İZSİAD Başkan Yardımcıları İbrahim Baylan ve Salih Özçiftçi, Yönetim Kurulu Üyesi Mert Şardağ ile dernek üyesi Taner Telcioğlu katıldı. Toplantıda, sektör temsilcilerinin görüşleri doğrultusunda hazırlanan raporda yer alan başlıklar ayrı ayrı değerlendirildi.

İZSİAD sektörlerin sorunlarını kamu kurumlarına taşıyor

İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, dernek olarak sektörlerin sorunlarını doğrudan sahadan gelen bilgilerle tespit etmeyi amaçladıklarını belirtti. Bu doğrultuda başlatılan sektör toplantıları kapsamında bugüne kadar iki alanda değerlendirmeler gerçekleştirdiklerini ifade eden Yüksel, çalışmaların yalnızca mevcut sorunların belirlenmesiyle sınırlı olmadığını söyledi.

Yüksel, her sorun için uygulanabilir çözüm önerileri hazırladıklarını ve bu önerileri ilgili kamu kurumlarıyla paylaştıklarını belirterek, iş dünyasının karşılaştığı güçlüklerin aşılabilmesi için kamu ile özel sektör arasında güçlü bir istişare mekanizması kurulması gerektiğini vurguladı.

Vergisini düzenli ödeyen işletmelere destek çağrısı

Yüksek finansman maliyetlerinin işletmeler üzerindeki etkilerine değinen Yüksel, nakit akışını zorlaştıran uygulamaların yeniden değerlendirilmesinin üretim ve yatırımların sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını ifade etti.

Vergi yükümlülüklerini düzenli yerine getiren, kayıtlı istihdam sağlayan ve ihracat gerçekleştiren işletmelerin desteklenmesi gerektiğini belirten Yüksel, kayıt dışılıkla mücadelede daha etkin yöntemler geliştirilmesini istedi. Mali düzenlemeler hazırlanırken sanayicilerin görüşlerinin dikkate alınması gerektiğini de dile getiren Yüksel, hazırlanan raporun İzmir Defterdarı Ömer Alanlı ile ayrıntılı biçimde değerlendirildiğini söyledi.

Yüksel, rapordaki her başlığın görüşülmesine gösterdiği ilgi nedeniyle Alanlı’ya teşekkür etti.

KDV iadelerinin hızlandırılması istendi

İZSİAD tarafından hazırlanan raporda öne çıkan sorunlardan biri, işletmelerin KDV iadelerini almakta yaşadığı gecikmeler oldu. Yatırım teşvik belgeli satışlar, ihracat ve indirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iadelerinin bazı durumlarda bir yıla yaklaşan sürelerde alınabildiği belirtildi.

Raporda, yüksek enflasyon koşullarında yaşanan bu gecikmelerin işletme sermayesini olumsuz etkilediği ifade edildi. Çözüm olarak Yeminli Mali Müşavir raporunun ibraz edilmesi durumunda teminat mektubu aranmadan KDV iadesinin hızlı biçimde işletmenin hesabına aktarılması önerildi.

Vergi ve tevkifat uygulamalarında düzenleme önerisi

Sanayicilerin karşılaştığı bir diğer sorunun KDV ve tevkifat ödemeleri ile piyasadaki tahsilat vadeleri arasındaki uyumsuzluk olduğu belirtildi. Raporda, yüzde 20 oranındaki KDV ve tevkifatın peşin ödenmesine karşılık işletmelerin satışlarından elde ettikleri tahsilatların daha uzun vadelerde gerçekleştiğine dikkat çekildi.

Bu durumun üreticiler üzerinde ek finansman yükü oluşturduğu belirtilerek vergi uyumu yüksek ve uzun süreli ihracat performansı bulunan işletmeler için Güvenli Tedarikçi Puanlama Sistemi kurulması önerildi. Söz konusu işletmelerin yurt içinden gerçekleştirdikleri hammadde alımlarında KDV muafiyeti sağlanması veya tevkifat uygulamasının esnetilmesi talep edildi.

Raporda, kâr dağıtımında uygulanan yüzde 15 oranındaki stopajın işletmelerin öz kaynaklarını güçlendirmesini ve elde edilen kârın yeniden yatırıma yönlendirilmesini zorlaştırdığı ifade edildi.

İnşaat sektöründe ise hakediş stopajı ve SGK primlerinin hesaplanma yöntemleri üzerinde duruldu. SGK priminin fiilî işçilik yerine toplam iş bedeli üzerinden hesaplanmasının işletmelerin nakit akışını olumsuz etkilediği ve borcu yoktur belgesi alınmasını güçleştirdiği belirtildi.

İZSİAD, taahhüt işlerinde stopaj ve prim hesaplamalarının gerçek işçilik oranları dikkate alınarak yeniden düzenlenmesini önerdi. Ayrıca kurumlar vergisinde olası bir indirim yapılması durumunda ihracatçı sanayicilerin mevcut avantajlarının korunması gerektiği vurgulandı.

Üretimdeki fire oranları için güncelleme talebi

Sanayi işletmelerinin üretim süreçlerinde karşılaştığı mali sorunlar arasında mevcut fire oranlarının güncel üretim teknolojilerini yeterince yansıtmaması da yer aldı. Raporda, üretim süreçlerinin özelliklerine göre proje bazlı fire oranları belirlenmesi ve bu oranların sanayi odası raporlarıyla tescil edilmesi önerildi.

Vergi idaresinin hesaplamalarında da güncellenmiş fire oranlarının esas alınması gerektiği ifade edildi.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede dijital denetim önerisi

İZSİAD raporunda kayıt dışı faaliyetlerle mücadele konusunda da çeşitli önerilere yer verildi. Kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin tespit edilmesindeki gecikmelerin vergi adaletini olumsuz etkilediği belirtilirken, denetimlerin ağırlıklı olarak kayıtlı işletmeler üzerinde yoğunlaşmasının oluşturduğu sorunlara dikkat çekildi.

Bu kapsamda enerji tüketimi, iş gücü hareketleri ve lojistik verilerinin yapay zekâ destekli sistemlerle analiz edilmesi önerildi. Risk bazlı dijital denetim yöntemleriyle denetimlerin daha geniş bir işletme grubuna yayılması gerektiği ifade edildi.

Önerilen sistemin hiçbir işletmeyi otomatik olarak kayıt dışı ilan etmemesi, yalnızca denetimlerde öncelik sıralamasının belirlenmesine yardımcı olması gerektiği özellikle vurgulandı.

Kentsel dönüşümde mali teşviklerin artırılması istendi

İnşaat sektörüne yönelik değerlendirmelerde kentsel dönüşüm projelerinin başlangıç maliyetleri de gündeme geldi. Ruhsat, altyapı ve harç bedellerinin yüksekliği ile geçmişte uygulanan bazı mali muafiyet ve teşviklerin daraltılmasının dönüşüm projeleri üzerindeki etkileri ele alındı.

İZSİAD, deprem riskine karşı yenilenmesi gereken binalarda dönüşüm süreçlerinin desteklenmesi amacıyla harç ve vergi yüklerinin makul seviyelere çekilmesini önerdi. Kentsel dönüşüm projelerine yönelik mali teşviklerin yeniden değerlendirilmesi, özellikle düşük gelirli hak sahipleri için kamu katkısı sağlanması ve uzun vadeli dönüşüm kredilerinin sunulması gerektiği belirtildi.

Taahhüt projelerinde uygulanan yüzde 10 oranındaki teminat mektubu yükümlülüğünün de işletmelerin likiditesini sınırlandırdığı ifade edilerek teminat mektubu yerine kefalet sigortasının kullanımının yasal düzenlemelerle teşvik edilmesi istendi.

"Sanayicimizin sorunları bizim de sorunumuzdur"

İzmir Defterdarı Ömer Alanlı, görüşmede iş dünyasının sahadan aktardığı bilgilerin kamu yönetimi açısından önem taşıdığını belirtti. İşletmelerin üretim, yatırım ve istihdam süreçlerinde karşılaştıkları güçlüklerin ilgili kurumlarla paylaşılmasının çözüm önerilerinin değerlendirilmesine katkı sağladığını ifade etti.

Alanlı, “Sanayicimizin sorunları bizim de sorunumuzdur” diyerek İZSİAD’ın sektörlerin ihtiyaçlarını belirleyip somut önerilerle kamu kurumlarının gündemine taşımasını değerli bulduğunu söyledi.

İZSİAD’a duyarlılığı ve çözüm odaklı yaklaşımı nedeniyle teşekkür eden Alanlı, sektör temsilcilerinin sorunlarının doğru biçimde ortaya konulmasının çözüm yollarının değerlendirilmesi bakımından önemine dikkat çekti.