Habermetrik
← Ana Sayfa
20 Kasım 2026 12:14
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

HPV aşısı rahim ağzı kanserini önlüyor: Avrupa’da gençlerin erişimi ülkeye göre değişiyor

HPV aşısı rahim ağzı kanserini önlüyor: Avrupa’da gençlerin erişimi ülkeye göre değişiyor
Görsel kaynağı: tr.euronews.com
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Yaygın bir virüse karşı geliştirilen bir aşı, bir dizi kanseri önleyebiliyor
  • Ancak gençlerin bu aşıyı olup olmaması büyük ölçüde yaşadıkları yere bağlı, Avrupa sağlık verileri bunu gösteriyor

Yaygın bir virüse karşı geliştirilen bir aşı, bir dizi kanseri önleyebiliyor. Ancak gençlerin bu aşıyı olup olmaması büyük ölçüde yaşadıkları yere bağlı, Avrupa sağlık verileri bunu gösteriyor. İskandinav ülkeleri, İspanya ve Portekiz'deki ergen kızların HPV'ye, yani insan papilloma virüsüne karşı aşılanma olasılığı başka herhangi bir yere kıyasla daha yüksek.

Buna karşılık Orta ve Doğu Avrupa'daki erkek çocukların aşı olma olasılığı, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin (ECDC) verilerine göre en düşük düzeyde. HPV, bir kısmı cinsel ilişki yoluyla bulaşan yaygın virüsler grubunun adı.

Enfeksiyonların çoğu kendiliğinden geçiyor, ancak bazı tipler vücutta kalmaya devam ederek yıllar sonra kansere yol açabiliyor. Buna, dünyada her yıl yaklaşık 280 bin kadının ölümüne neden olan rahim ağzı kanseri ile hem kadınlarda hem erkeklerde görülen daha nadir kanser türleri de dahil.

HPV aşıları, 2006'dan bu yana Avrupa Birliği'nde kullanım için onaylı ve çoğu ülke (kaynak İngilizce) tüm kız ve erkek çocukların 15 yaşına gelene kadar aşılanmasını tavsiye ediyor. Daha önce aşılanmamış daha ileri yaştaki kişiler için de telafi dozları uygulanabiliyor.

Sağlık otoriteleri uzun süredir iki doz önermişti, ancak onlarca ülke tek dozluk programa geçti. Araştırmalar, tek bir dozun bile kansere yol açma olasılığı en yüksek HPV türlerine karşı enfeksiyona karşı korunmak için yeterli olabileceğini gösteriyor.

İsveç ve İskoçya (kaynak İngilizce) gibi aşıyı erken benimseyen ülkeler, sonraki yıllarda rahim ağzı kanseri oranlarının çok daha düşük olduğunu bildirdi. Ancak ECDC verileri, HPV aşısını fiilen kimin olduğuna dair büyük farklar bulunduğunu gösteriyor.

Portekiz'de kızların yüzde 95'i 15 yaşına kadar HPV aşısının tüm dozlarını olurken, Bulgaristan'da bu oran yalnızca yüzde 4. Erkek çocuklarda oranlar genel olarak daha düşük, çünkü HPV aşısı onlara yalnızca son yıllarda sunulmaya başlandı.

Portekiz'de erkek çocukların yüzde 94'ü aşılanmışken, Romanya'da bu oran yüzde 1'e kadar düşüyor. Ortalama olarak, kızların yüzde 64'ü ve erkek çocukların yüzde 51'i 15 yaşına kadar HPV aşısının tüm dozlarını olmuş durumda.

Bu oran, Avrupa Birliği'nin kızlar için belirlediği yüzde 90'lık hedefin (kaynak İngilizce) altında. Birçok ülke, aşılama oranlarını artırmak için adımlar attı. İsveç, rahim ağzı kanserini ortadan kaldıran dünyadaki ilk ülke olmayı hedefleyen kampanyası kapsamında, 2021'de gençken aşılanmamış kadınlara telafi dozları sunmaya başladı.

ECDC verilerine göre 2025'e gelindiğinde İsveç, HPV aşılanmasında en küçük cinsiyet farklarından birine sahipti: 15 yaşına kadar kızların yüzde 91'i, erkek çocukların ise yüzde 87'si aşı olmuştu. Öte yandan Fransa, 2023'te okullara dayalı bir HPV aşılama programı başlattı.

İlk yıl 12 yaşındakiler arasında aşılama oranı yüzde 31'den yüzde 48'e yükseldi. Bulgaristan ise 2025'te (kaynak İngilizce) erkek çocuklara ücretsiz HPV aşısı sunmaya başladı. Bununla birlikte, geçen yıl yürütülen (kaynak İngilizce) ve Cochrane (kaynak İngilizce) adlı etkili bir kar amacı gütmeyen araştırma grubu tarafından hazırlanan bir dizi derlemeye göre, bazı ülkelerde HPV aşılama oranları, büyük ölçüde aşıyla ilgili sosyal medya kaynaklı yanlış bilgilendirme nedeniyle düşmüş durumda.

BMJ Public Health dergisinde yayımlanan (kaynak İngilizce) başka bir çalışma, Romanya, Bulgaristan ve Hırvatistan'da HPV aşısının çocuklara zarar verebileceği ya da yan etkilere yol açabileceği yönündeki söylentilerin, sağlık otoritelerine duyulan güvensizlikle birleşerek, aşılanma oranlarının neden düşük kaldığını açıklamaya yardımcı olduğunu ortaya koydu. Hem klinik deneyleri hem de 132 milyondan fazla kişiyi kapsayan gerçek dünya çalışmalarını inceleyen Cochrane'e göre, HPV aşısının yaygın olarak bildirilen yan etkilere yol açtığına dair hiçbir kanıt bulunmuyor.

Cochrane incelemesi, HPV'ye karşı aşılanmış ergen kızların, aşılanmamış kızlara kıyasla rahim ağzı kanseri geliştirme olasılığının yüzde 80 daha düşük olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, HPV aşısının, insanlar virüse maruz kalmadan veya cinsel olarak aktif hale gelmeden önce yapıldığında en etkili olduğunu belirtti.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: tr.euronews.com
Haber metni ve görseller tr.euronews.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Sağlık
Yayın: 20 Kasım 2026 12:14 · Kaynak: tr.euronews.com
Kaynağı Oku ↗