Çin'de Şi Cinping'den tarihi tasfiye: 33 kritik isim ihraç edildi

Çin Komünist Partisi'nin son genel kurulunda modern siyasi tarihin en büyük tasfiyesi yaşandı. Şi Cinping'in yürüttüğü operasyonlarda, ordunun iki numarası dahil 33 kritik isim ihraç edildi. Toplantıdaki rekor sayıdaki boş koltuk, esrarengiz yolsuzluk dalgasının devletin en zirvesine ulaştığını gözler önüne serdi.

Çin Komünist Partisi (ÇKP) içinde Devlet Başkanı Şi Cinping liderliğinde yürütülen yolsuzlukla mücadele kampanyası, modern Çin tarihinde eşi benzeri görülmemiş, gizemli ve devasa bir tasfiye dalgasına dönüştü. Partinin üst düzey yöneticilerini bir araya getiren tarihi beşinci genel kurul toplantısında, aralarında devletin kilit noktalarında görev yapan 33 üst düzey yetkili partiden kesin olarak ihraç edildi.

Salondaki manzara, perde arkasında yaşanan siyasi depremin boyutunu kanıtlar nitelikteydi. 2022 yılında ÇKP Merkez Komitesi'ne asil ve yedek üye olarak seçilen toplam 376 kişiden, bu kritik toplantıya yalnızca 279'u katılabildi.

Başlangıçtaki kadronun dörtte birinden fazlasının ortadan kaybolması ve toplantıdaki rekor sayıdaki boş koltuk, tasfiye operasyonlarının ulaştığı ürkütücü seviyeyi tüm dünyaya ilan etti. Ordunun i̇ki numarası ve kilit i̇simler hedefte Sır perdesi aralanan ihraç listesindeki isimler, operasyonun ulaştığı yüksek seviyeleri açıkça ortaya koyuyor.

Tasfiye edilen isimler arasında, Çin'in askeri hiyerarşisinde Şi Cinping'den hemen sonra gelen eski üst düzey komutan Zhang Youxia'nın bulunması büyük yankı uyandırdı. Bu güçlü figüre ek olarak, stratejik öneme sahip Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin eski parti sekreteri Ma Xingrui de partiden uzaklaştırıldı.

Bu hamleler, yolsuzluk operasyonlarının artık orta düzey bürokratları aşıp siyasi ve askeri kadroların en tepesini hedef aldığını doğruladı. Devlet Başkanı Şi Cinping, giderek sertleşen bu dalgayı "hiç bitmeyen bir yolculuk" olarak tanımlarken, aylar önce verdiği mesajda parti içindeki "hasta ağaçların kökünden sökülmesi" gerektiğini vurgulamıştı.

Uluslararası uzmanlar, nedeni açıklanmayan esrarengiz devamsızlıkların Çin liderinin katı parti içi disiplin ve mutlak otorite kurma stratejisinin bir parçası olduğunu belirtiyor. Askeri zirvede sadece i̇ki kişi kaldı Tarihi tasfiyelerin en ağır darbesi Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun komuta kademesine indi.

Yedi üyeden oluşan en üst karar organı Merkezi Askeri Komisyon'da devasa operasyonların ardından yalnızca iki isim ayakta kalabildi: Şi Cinping ve ordunun yolsuzlukla mücadeleden sorumlu yöneticisi Zhang Shengmin. Shengmin'in bu genel kurulda Politbüro'ya yükseltilerek buradaki tek askeri figür konumuna gelmesi, Çin'in askeri karar alma mekanizmasının giderek dar ve kapalı bir kadroda toplandığına işaret ediyor.

Bütün bu siyasi operasyonların gölgesinde gözler, Şi Cinping'in dördüncü dönemini garantileyeceği ve modern komünist Çin'in en uzun süre iktidarda kalan lideri unvanını alacağı 2027 yılındaki 21. Komünist Parti Kongresi'ne çevrildi.

Eski borsa başkanına 65 milyon dolarlık i̇dam cezası Siyasi ve askeri tasfiye rüzgarı sürerken, ekonominin zirvesinden de sarsıcı bir haber geldi. Çin'de Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC) eski başkanı Yi Huiman, 1998-2025 yılları arasında 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) rüşvet aldığı gerekçesiyle idam cezasına çarptırıldı.

Sıçuan eyaletinin Çıngdu kentinde görülen davada mahkeme; suçunu itiraf eden, gizli bilgileri paylaşan ve rüşvetin bir kısmını iade eden Huiman'a 2 yıl ertelemeli idam cezası verirken, tüm kişisel mal varlığına el konulmasına ve siyasi haklarından men edilmesine hükmetti.