Öcalan taşındı, koordinatörlük yolu mu açılıyor?

PKK lideri Öcalan yeni binaya taşındı. Peki statüsü olacak mı? DEM Parti'ye göre Öcalan "Barış ve Siyasallaşma Koordinatörü"; ama iktidardan açıklama yok.

Google'da DW'yi tercih edin PKK lideri Abdullah Öcalan Fotoğraf: DEM Reklam PKK lideri Abdullah Öcalan'ın İmralı'da kendisi için hazırlanan yeni mekâna taşınması, iki yılı ardında bırakan çözüm sürecinde yeni bir aşamaya geçilip geçilmeyeceği sorusunu gündeme getirdi.

Bu adım, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin Öcalan'a "Barış ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü" verilmesini istemesinin ve PKK'nın bazı kampları boşaltmasının ardından geldi. Ancak DEM Parti, Öcalan'ın statüsünün henüz resmen tanımlanmadığını belirtiyor.

Öcalan'ın İmralı Cezaevi'nde kendisi için hazırlanan yeni mekâna geçtiğini dün DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Mithat Sancar duyurdu. Medya Haber TV'ye konuşan Sancar, Öcalan'ın çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirildiği bu yere taşınmayı daha önce kabul etmediğini, süreçteki rolünün tanımlanmasını beklediğini açıkladı.

Sancar'a göre İmralı Heyeti yaklaşık 7-8 aydır görüşmelerini yeni mekânda gerçekleştiriyordu. Ancak Abdullah Öcalan, görüşmelerin ardından eski kaldığı yere dönüyordu. Sancar, Öcalan'ın yeni yere geçmek için görevinin adının konmasını şart koştuğunu, bu konuda bir aşamaya gelinmesinin ardından taşınmayı kabul ettiğini belirtti.

Sancar'ın açıklamaları, mekân değişikliğinin yalnızca cezaevi koşullarının iyileştirilmesiyle sınırlı olmadığını, Öcalan'ın süreçte üstleneceği yeni rolle bağlantılı olduğunu da ortaya koydu. Ancak nasıl bir uzlaşma sağlandığına ilişkin henüz resmi bir açıklama bulunmuyor.

İmralı Heyeti'nin diğer üyesi Pervin Buldan da Öcalan'ın geçtiği yerin cezaevi kompleksinin bir parçası olduğunu söyleyerek bu değişikliğin kendisine yeni bir hukuki statü kazandırmadığını kaydetti. Buldan, Öcalan'ın "Barış ve Siyasallaşma Koordinatörü" olarak çalışmayı beklediğini, ancak iktidarın henüz böyle bir tanımlama yapmadığını açıkladı.

Statü konusunu kısa bir süre önce gündeme getiren MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, en son 10 Ekim'de partisinin Siyaset ve Liderlik Okulu'nun açılışında yaptığı konuşmada, Öcalan'ın barış sürecinde siyasallaşma koordinatörlüğünü üstlenmesinin hakkı olduğunu söyledi.

Bahçeli, silah bırakma sürecinin ilerleyebilmesi için oluşturulan kurumların çalışmaya başlaması ve sorumluluk almak isteyenlere görev verilmesi gerektiğini savundu. Bu görevin Öcalan'a verilmesinin sürecin ilerlemesine katkı sağlayacağını belirten Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile uyum içinde hareket ettiklerini de kaydetti.

Sürecin bundan sonraki aşamasında gözler Milli Güvenlik Kurulu'na çevrilmiş durumda. Ağustos ayında yürürlüğe giren çerçeve yasa, PKK ve bağlantılı yapıların fiilî varlıklarını sona erdirmesi ve silahlarını teslim etmesinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesini, ardından bu durumun MGK kararıyla teyit edilmesini öngörüyor.

Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından örgüt mensuplarına ilişkin soruşturma, kovuşturma ve bazı cezaların infazının ertelenmesi söz konusu olacak.

Devlet yetkililerine göre bu aşamaya henüz gelinmedi ama Kasım ayındaki MGK toplantısına dair beklentiler DEM Parti kanadında yüksek. MGK kararının alınması, çerçeve yasanın uygulama aşamasına geçmesi açısından belirleyici olacak.

Sahada silahsızlanma yönündeki gelişmeler de devam ediyor. PKK'nın en son Irak'ın kuzeyindeki Mahmur Kampı yakınlarında bulunan Karaçok Dağı eteklerindeki askeri noktalarını boşalttığı haberleri Kürt medyasına yansımıştı.

Iraklı askeri kaynaklar ise boşaltılan noktalara Irak ordusu ve Peşmerge güçlerinin yerleştiğini bildirdi.

Ankara'nın PKK'nın çekilmesini yeterli bulup bulmayacağına MGK'da karar verilmesi bekleniyor. DEM Parti kaynaklarına göre de sahadaki bu gelişmeler zaten devletin örgütle irtibatı çerçevesinde gerçekleşiyor.

Bahçeli'nin Ekim 2024'te yaptığı çağrıyla başlayan süreçte en önemli dönüm noktası, Öcalan'ın 27 Şubat 2025'te PKK'ya silah bırakma ve kendisini feshetme çağrısı yapması olmuştu. PKK'nın bu yönde aldığı kararların ardından süreç, örgütün silahsızlandırılması ve mensuplarının hukuki durumunun düzenlenmesi aşamasına taşınmıştı.

Ağustos 2026'da kabul edilen çerçeve yasa, silahsızlanmanın resmen doğrulanmasının ardından örgüt mensuplarının hukuki durumuna ilişkin mekanizmaların işletilmesini öngörüyor.

DEM Parti açısından öncelikli beklentilerden biri, Öcalan'ın koordinatörlük görevinin resmen tanımlanması ve bu görevi yerine getirebileceği çalışma koşullarının sağlanması.

Bu kapsamda Öcalan'ın gazeteciler, akademisyenler, kadın örgütleri ve farklı siyasi çevrelerle görüşebilmesi de talepler arasında.

Partinin beklentileri yalnızca Öcalan'ın koşullarıyla sınırlı değil. Silahsızlanmanın ardından örgüt mensuplarının hukuki durumunun düzenlenmesi, demokratik siyasetin önündeki engellerin kaldırılması ve daha kapsamlı yasal reformların gündeme gelmesi de isteniyor.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları da bugün partisinin TBMM grup toplantısında çözüm sürecinde somut adımlar atılması çağrısında bulundu. Çerçeve yasanın uygulanmasını isteyen Hatimoğulları, silahsızlanmaya ilişkin MGK raporunun hızla hazırlanması gerektiğini söyledi.

Hatimoğulları, grup toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlarken ise Öcalan'ın yeni mekâna taşınmasının siyasi bir karşılığı olması gerektiğini kaydetti. Çerçeve yasa kapsamında "Barış ve Siyasallaşma Kurulu" oluşturulacağını ve kurulun koordinatörlüğünü Öcalan'ın üstleneceğini söyleyen Hatimoğulları, bu yapının bir an önce çalışmaya başlamasını istedi.

Süreç kapsamında bir süredir gelişme beklenen diğer konu ise TBMM'de oluşturulacak olan İzleme Komisyonu.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş komisyonun Meclis açılır açılmaz oluşturulacağını belirtmişti. Ancak TBMM'nin açılmasının üstünden bir ay geçmesine rağmen komisyonla ilgili adım atılmaması bir kez daha süreçte yavaşlama eleştirilerine yol açmıştı.

AKP Genel Başkanvekili Efkan Ala son yaptığı açıklamada bu eleştirilere karşılık "Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge konusunda sürecin kendilerinin öngördüğü biçimde devam ettiğini" belirterek, "Orada herhangi bir duraksama, bir problem yoktur. Suriye'deki ve Irak'taki gelişmeler, o ülkelerle yaptığımız anlaşmalar ve görüşmeler de işlerin öngörüldüğü biçimde yürüyor olduğunun en somut kanıtıdır" dedi.

Öcalan'ın yerinin değişmesi şimdi taraflarda yeni bir ivme sağlandığı ve bu konuda da ilerleme olabileceği beklentisi yarattı.

Hatimoğulları, İzleme Komisyonu'nun kurulması için MGK kararına ihtiyaç bulunmadığını söyleyerek, Meclis'in kendi inisiyatifiyle harekete geçebileceğini, komisyonun sadece sembolik bir yapı olmayıp sürecin ilerletilmesinde aktif rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.