Fransa'da Ekonomik ve Siyasi Fırtına: Mali Kriz Kapıda

İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times (FT), Fransa'da tırmanan siyasi ve ekonomik istikrarsızlığa dikkat çeken kapsamlı bir analiz yayımladı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron liderliğindeki hükümetin, hem sokaklardaki şiddetli protestolarla hem de kontrol altına alınamayan kamu maliyesiyle mücadele ettiği belirtildi.

Paris başta olmak üzere birçok şehirde etkisini gösteren bu kriz, ülkenin yönetilebilirliğini zorlaştırırken, toplumsal huzursuzluğun 2018 yılındaki Sarı Yelekliler hareketine benzer bir boyuta ulaştığı ifade edildi. Ekim ayı ortasında, özellikle 17-18 Ekim tarihlerinde zirveye ulaşan protestolar, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki aksaklıklara karşı bir tepki olarak başladı.

Gösterilerin şiddet olaylarına dönüşmesiyle birlikte çok sayıda kamu binası hasar gördü ve iş yerleri yağmalandı. Güvenlik güçleri ile eylemciler arasında yaşanan çatışmalar, hükümetin kamu düzenini sağlama konusundaki yetersizliğine dair tartışmaları alevlendirdi.

Bu durum, perakende sektörünü de doğrudan etkiledi; Carrefour CEO'su Alexandre Bompard, yaşanan yağma ve hasarın şirkete yıllık bazda 80 milyon ila 200 milyon avro arasında bir maliyet çıkarabileceğini duyurdu. Fransa'nın ekonomik görünümü, bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine, kamu borcunun ise milli gelirin yüzde 120'sine yaklaşmasıyla alarm veriyor.

Parlamentodaki siyasi bölünmüşlük, hükümetin bütçe düzenlemelerini hayata geçirmesini imkansız hale getirirken, düşük kamuoyu desteği de reform girişimlerini toplumsal tepkiler karşısında savunmasız bırakıyor. Ekonomik büyümedeki zayıflık da bu tabloyu ağırlaştırıyor; 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 0,1 daralan ekonomi, ikinci çeyrekte büyüme kaydedemedi.

Hane halkı satın alma gücündeki yüzde 0,6'lık düşüş ve ağustos ayındaki tüketim harcamalarındaki yüzde 0,5'lik gerileme, hükümetin 2026 büyüme tahminini yüzde 0,5 seviyesine kadar çekmesine neden oldu. Finansal piyasalar da bu belirsizliğe olumsuz tepki veriyor.

21 Ekim tarihinde Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvillerinin getirisi yüzde 5'e yükselerek 2002 yılından bu yana en yüksek noktasına ulaştı. Fransız ve Alman tahvilleri arasındaki getiri farkının 159,4 baz puana çıkması, ülkenin borçlanma maliyetlerinin 15 yılın zirvesine tırmandığını gösteriyor.

Yüksek faiz oranları ve enerji fiyatlarındaki artış, zaten zorlanan hane halkı bütçeleri üzerinde ek bir baskı oluşturmaya devam ediyor. Analizde, Marine Le Pen ve Jean-Luc Mélenchon gibi isimlerin merkezinde olduğu siyasi kutuplaşmanın, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde gerilimi daha da tırmandırdığına dikkat çekildi.

Financial Times, hükümetin bütçe açığını düşürecek somut önlemleri hayata geçirememesi durumunda, Fransa'nın çok daha derin bir finansal krizle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Siyasi tıkanıklık ve toplumsal direnç, ülkenin mali geleceği üzerinde ciddi bir tehdit unsuru oluşturmayı sürdürüyor.