Habermetrik
← Ana Sayfa
Denizli/Güney 17 Kasım 2026 11:02 · Güncelleme 11:04
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Araştırma: Neandertallerden miras kalan gen şizofreni riskini azaltabilir

Araştırma: Neandertallerden miras kalan gen şizofreni riskini azaltabilir
Görsel kaynağı: tr.euronews.com
⏱️ 3 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Yeni bir araştırmaya göre, Neandertallerden modern insanlara aktarılan genetik varyantın iki kopyasını taşıyan kişilerde şizofreni riski yaklaşık yüzde 10 daha düşük
  • Varyant, beynin görme ve zihinsel imgelemeden sorumlu bölümlerinden biri olan oksipital lobun gelişimini de etkiliyor

Neandertallerden miras alınan bir genetik varyantın, şizofreni riskini yaklaşık yüzde 10 oranında azaltabileceği ortaya çıktı. Yeni bir araştırma, bu varyantın beynin görmeyle ilişkili bölümlerinden biri olan oksipital lobun gelişimini etkilediğine işaret ediyor.

Modern insanın yakın evrimsel akrabaları olan Neandertaller, yaklaşık 40 bin yıl önce yok oldu. Ancak iki türün geçmişte çiftleşmesi nedeniyle, Afrika dışındaki modern insanların DNA'sının yaklaşık yüzde 1 ila 4'ü Neandertal kökenli.

Sahraaltı Afrika'da yaşayan topluluklarda ise Neandertal DNA'sının çok daha düşük oranlarda bulunduğu düşünülüyor. Araştırmaya göre Neandertaller, beynin arka bölümünde bulunan oksipital lobu etkileyen yaygın bir genetik varyantı modern insanlara aktardı.

Görsel korteksi barındıran oksipital lob; görme, zihinsel imgeleme ve okuma gibi işlevlerde rol oynuyor. Neandertallerin oksipital loblarının modern insanlara kıyasla daha büyük olduğu düşünülüyor. Buna karşılık, söz konusu genetik varyantı taşıyan modern insanlarda bu beyin bölgesinin hacmi daha küçük.

Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, varyantın her bir kopyası oksipital lob hacminde yaklaşık 0,85 santimetreküplük azalmayla ilişkili. Varyant, beyin gelişiminde rol oynayan proteinleri kodlayan DAAM1 geninin yakınında bulunuyor.

Bu genetik varyantın iki kopyasını taşıyan kişilerde şizofreni riskinin yaklaşık yüzde 10 daha düşük olduğu da tespit edildi. Buna karşılık varyantın zeka ya da diğer önemli psikiyatrik bozukluklarla ilişkili olmadığı görüldü.

Çalışmanın yazarları, evrimsel genetikçiler Hugo Zeberg ve Svante Paabo, bulgularını şöyle değerlendirdi:“Neandertal kökenli bu varyant, günümüz insanlarında değişmiş beyin anatomisi ve daha düşük şizofreni riskiyle ilişkili. Ancak genel bilişsel yetenekle çok az bağlantısı var ya da hiç bağlantısı bulunmuyor.”İkili, bu sonuçların beynin belirli bir bölgesinin büyüklüğünü bilişsel yetenekle eş tutma konusunda dikkatli olunması gerektiğini gösterdiğini de vurguladı.

İsveç'teki Karolinska Enstitüsü'nden Zeberg ile Almanya'daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nde görev yapan, 2022 Nobel Ödülü sahibi Paabo, Neandertal genlerinin günümüz insan sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak için uzun süredir birlikte çalışıyor. Zeberg ve Paabo, daha önce de Neandertallerden miras kalan genetik varyantların günümüz insan sağlığı üzerindeki etkilerini incelemişti.

İkili, 3. kromozomda bulunan ve Neandertallerden aktarılan büyük bir gen kümesinin ağır COVID-19 geçirme riskini artırdığını ortaya koymuştu. Daha sonraki araştırmalar ise aynı genetik varyantın HIV'e karşı koruyucu bir etki sağlayabileceğini gösterdi.2021 yılında başka bir araştırma ekibi de Neandertal kökenli genlerin, şizofreni riskini etkileyebilecek şekilde insan gen havuzunu değiştirmiş olabileceğini tespit etti.

Ancak Zeberg ve Paabo'ya göre, şizofreni riskini azaltabilecek söz konusu koruyucu etki, yalnızca son çalışmada tanımlanan genetik varyanta özgü görünüyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: tr.euronews.com
Haber metni ve görseller tr.euronews.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Denizli/Güney
Yayın: 17 Kasım 2026 11:02 · Kaynak: tr.euronews.com
Kaynağı Oku ↗