Mehmet Bayram: “Hal Yasası Değişmeli, Üretici Kazanmalı!”

Karaman Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Bayram, Hal Yasası’nın yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirterek, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığı, tüketicinin ise yüksek fiyatlarla ürün satın aldığı mevcut ticaret sisteminin değişmesi çağrısında bulundu. Bayram, özellikle Karamanlı elma üreticilerinin artan maliyetler ve düşük alım fiyatları karşısında ciddi sıkıntılar yaşadığını vurguladı.

Karaman Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Bayram, meyve ve sebze fiyatları üzerinden yeniden gündeme gelen Hal Yasası tartışmalarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Üreticiden tüketiciye uzanan ticaret zincirinin bütün yönleriyle ele alınması gerektiğini ifade eden Bayram, yalnızca aracıların hedef alınmasının kalıcı bir çözüm sağlamayacağını söyledi.

Pazarda ve markette meyve fiyatlarının yükselmesine rağmen üreticinin ürününü çoğu zaman maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını belirten Bayram, mevcut sistemin hem çiftçiyi hem de tüketiciyi mağdur ettiğine dikkat çekti.

“Karaman’da Elma Üreticisi Emeğinin Karşılığını Alamıyor” Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden biri olan Karaman’da üreticilerin ciddi ekonomik sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Bayram, 2026 yılında beklenen yüksek meyve rekoltesinin çiftçi açısından daha fazla kazanç anlamına gelmediğini ifade etti.

Elma üretiminde budama, gübreleme, ilaçlama, sulama, işçilik ve hasat maliyetlerinin sürekli yükseldiğini hatırlatan Bayram, üreticinin bu giderlere rağmen ürününü yeterli fiyata satamadığını dile getirdi.

Özellikle meyve suyu fabrikalarına gönderilen ıskarta elmanın fiyatının 3-4 TL seviyelerine kadar gerilediğini belirten Bayram, yaşanan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:

“Bugün bir işçinin günlük ücretini karşılayabilmek için tonlarca elma satmak zorunda kalan üreticilerimiz var. Bir tarafta tarlada para etmeyen elma, diğer tarafta pazarda ve markette yüksek fiyatla satılan meyve var. Üreticinin kazanamadığı, tüketicinin de ucuz ürün alamadığı bu sistemin yeniden ele alınması gerekiyor.”

“Aracıyı Ortadan Kaldırmak Tek Başına Çözüm Değil” Hal Yasası’nda yapılacak değişikliklerin önemli bir fırsat olduğunu ifade eden Bayram, komisyon oranlarının düşürülmesi, mükerrer alım satımların önlenmesi, ürünlerin kayıt altına alınması ve ticaret zincirinin şeffaflaştırılması gerektiğini söyledi.

Ancak aracıların sistemden çıkarılmasının tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Bayram, birçok çiftçinin hasat öncesindeki nakit ihtiyacını karşılamak için alıcılara ve aracılara bağımlı hâle geldiğine dikkat çekti.

Üreticinin doğrudan pazara ulaşabilmesi için güçlü bir altyapıya ihtiyaç duyulduğunu belirten Bayram, soğuk hava depoları, tasnifleme ve ambalajlama tesisleri, nakliye imkânları, işletme sermayesi ve pazarlama ağlarının geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.

Kooperatiflere ve Üretici Birliklerine Destek Çağrısı Üreticilerin pazarlık gücünün artırılması gerektiğini ifade eden Bayram, kooperatiflerin ve üretici birliklerinin güçlendirilmesinin önemine işaret etti.

Hasat öncesinde uygun faizli finansman sağlanması, ürün alım sözleşmelerinin yaygınlaştırılması, alım garantisi ve depolama desteklerinin artırılması gerektiğini belirten Bayram, çiftçilerin ürünlerini hasat döneminde değerinin altında satmaya mecbur bırakılmaması gerektiğini söyledi.

Bayram ayrıca tarımsal üretim planlamasında iç piyasa talebinin, ihracat imkânlarının, depolama kapasitesinin ve üretim maliyetlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Hal Yasası’nın Başarısı Karamanlı Elma Üreticisinin Kazancıyla Ölçülmeli” Yeni düzenlemelerin yalnızca komisyon oranları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çeken Bayram, Hal Yasası’nın başarısının üretici ve tüketici üzerindeki somut etkileriyle ölçülmesi gerektiğini belirtti.

Nakliye, depolama, ambalaj, enerji ve işçilik giderlerinin de tüketici fiyatları üzerinde etkili olduğunu hatırlatan Bayram, gereksiz ticaret basamaklarının azaltılması ve kayıt dışılığın önlenmesinin daha adil bir fiyat oluşumuna katkı sağlayacağını ifade etti.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve ilgili kurumlara çağrıda bulunan Bayram, üreticinin emeğini koruyan, haksız kazancı önleyen ve tüketicinin uygun fiyatla ürüne ulaşmasını sağlayan bir sistemin kurulmasını istedi.

“Üreticiyi Korumadan Ne Pazarı Ne de Sofrayı Koruyabiliriz” Açıklamasının sonunda tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için çiftçinin ekonomik açıdan güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Mehmet Bayram, şu ifadeleri kullandı:

“Unutulmamalıdır ki üretici kazanamıyorsa üretim sürdürülemez. Üretimin sürdürülemediği bir ülkede ne bolluktan ne de fiyat istikrarından söz edilebilir.”

Hal Yasası’nın başarısının Karamanlı elma üreticisinin emeğinin karşılığını alması ve tüketicinin daha uygun fiyatla meyve sebzeye ulaşmasıyla ölçülmesi gerektiğini belirten Bayram, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Bizim beklentimiz aracıyı suçlamak değil; üreticiyi güçlü kılan, tüketiciyi koruyan ve tarımsal üretimin devamlılığını sağlayan adil bir ticaret düzeninin kurulmasıdır. Çünkü tarımın gerçek gücü üreticidir. Üreticiyi korumadan ne pazarı ne de sofrayı koruyabiliriz.”

Son bir ayda karamandan.com sitesinde 1.063.828 gerçekleşti.