Otomotivde alarm zilleri: Satışlarda sert düşüş ve kapanma riski

Türkiye otomotiv piyasası, yılın ikinci yarısında ivme kazanan düşüş trendinin ekim ayında derinleşmesiyle zorlu bir döneme girdi. Otomobil ve hafif ticari araç satışları, geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 30,4 oranında azalarak 80 bin 334 adet seviyesinde kaldı.

Yılın ilk on ayındaki toplam satış hacmi ise yüzde 15,33’lük bir gerilemeyle 883 bin adede düştü. Otomotiv sektörü uzmanı Emre Özpeynirci, 2023 ve 2025 yılları arasında 1 milyon adet barajının aşıldığı 'rüya' döneminin yerini yerini ciddi bir durgunluğa bıraktığını belirtti.

Şubat ayında başlayan zayıf seyrin temmuz ayından itibaren hızlandığına dikkat çeken Özpeynirci, temmuzda yüzde 25, ağustosta yüzde 20 ve eylülde yüzde 25 seviyelerinde olan düşüş oranının, ekim ayı itibarıyla yüzde 30'un üzerine çıktığını vurguladı. Sektörün 1 milyon ile 1,5 milyon adetlik bir pazar kapasitesine göre kurgulanan yatırım ve bayi ağlarının, satışların 2022 seviyelerine çekilmesiyle sürdürülemez hale geldiği ifade ediliyor.

Bu durumun şirketlerin yatırım stratejilerini gözden geçirmesine, konsolidasyonlara, bayi kapanmalarına ve istihdam kayıplarına yol açabileceği uyarısı yapıldı. Ayrıca stok maliyetleri ve finansman giderleri, önümüzdeki dönemde sektörün en büyük sorunları arasında gösteriliyor.

Ekonomik tabloyu yansıtan en önemli göstergelerden biri olan hafif ticari araç satışlarında ekim ayında yüzde 39,52 oranında sert bir düşüş yaşandı. Otomobil satışlarındaki yüzde 28,40'lık azalmayla birleşen bu tablo, KOBİ'lerin faaliyet koşullarının da zorlaştığını ortaya koyuyor.

Yıl başında 1,2 milyon adetlik satış hedefi koyan sektör, mevcut likidite sıkışıklığı, yüksek faizler ve alım gücündeki erime nedeniyle bu rakama ulaşmanın artık imkansız olduğunu kabul ediyor. Gelecek yıla dair beklentiler de oldukça karamsar bir tablo çiziyor.

2027 yılında faiz ve enflasyondaki düşüşle pazarın toparlanacağı yönündeki iyimser görüşlere rağmen, mevcut veriler 1 milyonluk satış hacminin dahi zor göründüğünü kanıtlıyor. Özpeynirci, sektörün yeniden canlanabilmesi için kredi koşullarının esnetilmesi, ÖTV matrahlarının güncellenmesi ve kapsamlı teşviklerin hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyor.

Sonuç olarak, yılın son iki ayındaki performansın sektörün geleceği açısından belirleyici olacağı öngörülüyor. Ekonomik koşullarda iyileşme sağlanmadığı takdirde, otomotiv pazarındaki daralmanın daha yıkıcı boyutlara ulaşması ve piyasa yapısında köklü değişikliklerin yaşanması bekleniyor.