Ya zorla açmaya çalıştığımız kapılar, geçmemiz gereken kapılar değilse?

Hiç düşündünüz mü, insan neden kendisine açılmayan kapıların önünde bu kadar uzun süre bekler? Neden bazen kendisini istemeyen bir insanın hayatında yer edinebilmek için çırpınır? Neden kendisine iyi gelmediğini bildiği bir ilişkinin bitmemesi için elinden gelen her şeyi yapar? Ya da gerçekleşmediği hâlde yıllarca aynı hayalin peşinden koşmaya devam eder?

Aslında hepimizin hayatında böyle kapılar vardır. Kimimiz bir insanın bizi sevmesini bekleriz, kimimiz bir işin olmasını, kimimiz de yıllardır kurduğumuz bir hayalin gerçekleşmesini... Olmayınca biraz daha uğraşırız. Biraz daha sabrederiz. Biraz daha kendimizden veririz. Çünkü vazgeçmek, çoğu zaman kaybetmek gibi gelir.

Peki gerçekten kaybetmek midir vazgeçmek? Belki de hayatımız boyunca kendimize sormamız gereken en önemli sorulardan biri budur.

İnsan psikolojisi oldukça ilginçtir. Bazen bir şeyi elde etmek için harcadığımız emek, o şeyin bizim için ne kadar değerli olduğundan daha önemli hâle gelir. Psikolojide buna batık maliyet yanılgısı denir. Yani bir şeye ne kadar çok zaman, emek ve duygu yatırımı yaptıysak, artık bize iyi gelmese bile ondan vazgeçmekte o kadar zorlanırız.

Düşünsenize, yıllarınızı verdiğiniz bir ilişki var. Çok şey yaşamışsınız, çok şey paylaşmışsınız. Belki gecelerce ağlamış, defalarca affetmiş, defalarca yeniden başlamışsınız. Şimdi bütün bunların ardından kalkıp gitmek kolay mı?

Elbette değil. Çünkü yalnızca bir insandan ayrılmıyorsunuz. Onunla kurduğunuz hayallerden, birlikte yaşlanma düşüncesinden, belki de bir gün her şeyin düzeleceğine dair inancınızdan ayrılıyorsunuz.

İşte insanın en çok zorlandığı yer de tam burasıdır.

Bazen gitmek istemediğimiz için değil, gitmenin ne anlama geleceğini kabullenemediğimiz için kalırız.

Peki neden böyle yapıyoruz? Çünkü insan alıştığı şeyleri kolay kolay bırakmak istemez. Bildiği bir mutsuzluk, bilmediği bir mutluluktan daha güvenli gelebilir. Psikolojide buna statükoyu koruma eğilimi denir. İnsan zihni, belirsizliği çoğu zaman bir tehdit olarak algılar.

Bu nedenle kötü olduğunu bildiğimiz bir düzenin içinde kalmak, ne olacağını bilmediğimiz yeni bir hayata adım atmaktan daha kolay gelebilir. Hatta yıllarca desteklediği siyasi parti veya kişi artık ihtiyaçlarına karşılık vermese bile yine ilginç bir şekilde desteğe devam eder.

Çocukluğumuzdan itibaren öğrendiğimiz bazı ilişki biçimleri de yetişkinlik hayatımızdaki tercihlerimizi etkileyebilir. Örneğin sevgiyi kazanmak için sürekli çaba göstermek zorunda kalan bir insan, yetişkinlik döneminde de sevgiyi mücadele ederek elde etmesi gereken bir şey gibi algılayabilir.

Kendisine mesafeli duran, duygularını göstermeyen ya da bir gün yakınlaşıp ertesi gün uzaklaşan insanlara daha fazla bağlanabilir. Çünkü tanıdık olan, her zaman sağlıklı olan değildir.

Şimdi bir düşünelim. Bizi seven bir insanın yanında neden bazen huzur bulmakta zorlanırken, bize sevgisini göstermeyen bir insanın peşinden koşmak için bu kadar enerji harcarız?

Belki de aradığımız şey yalnızca sevgi değildir. Belki de çocukluğumuzdan, geçmiş ilişkilerimizden ya da tamamlanmamış duygusal ihtiyaçlarımızdan gelen bir kabul görme arzusudur. Bizi istemeyen bir insanın bir gün bizi istemesini sağlarsak, sanki yıllardır içimizde taşıdığımız bir eksiklik de tamamlanacakmış gibi hissederiz.

Bu satırları okuyan güzel insan, bir insanın bizi seçmesi, bizim değerli olduğumuzu kanıtlamaz. Bizi seçmemesi de değersiz olduğumuz anlamına gelmez. Bazen en büyük yanılgımız, bir insanın bizi sevmesini kendi değerimizin ölçüsü hâline getirmektir.

Bir başka mesele de umuttur. İnsan umut ettiği sürece beklemeye devam eder. Bir gün değişir, bir gün anlar, bir gün gelir, bir gün her şey düzelir diye düşünür. Bazen küçücük bir güzel davranış, uzun zamandır yaşanan bütün kırgınlıkları unutturur.

Yeniden umutlanırız. Sonra aynı hayal kırıklığı yaşanır. Bir süre sonra yeniden küçük bir umut belirir. Böylece insan, yaşadığı mutsuzluğun içinde küçük mutluluk anlarına tutunarak kalmaya devam eder. Oysa bir ilişkinin ya da bir insanın bize iyi gelip gelmediğini değerlendirirken yalnızca güzel anlara değil, bütün yaşantımıza bakmamız gerekir çünkü arada bir yaşanan güzel bir an, sürekli yaşanan mutsuzluğu ortadan kaldırmaz.

Peki hiç kendimize şu soruyu sorduk mu: Ben gerçekten bu insanı mı istiyorum, yoksa onun beni istemesini mi istiyorum? Ben gerçekten bu işi mi istiyorum, yoksa yıllardır uğruna mücadele ettiğim için mi vazgeçemiyorum? Ben bu kapının arkasındaki hayatı mı arzuluyorum, yoksa o kapıyı açabilmek için harcadığım emeğin karşılığını mı almak istiyorum? İşte bu soruların cevapları bazen hayatımızı değiştirebilir.

Elbette her açılmayan kapının önünden hemen ayrılmak gerektiğini söylemiyorum. Hayatta emek vermek, mücadele etmek, sabretmek ve bir şeyler için çabalamak çok kıymetlidir ancak mücadele etmekle kendimizi tüketmek arasında ince bir çizgi vardır.

Sabretmekle kendimizden vazgeçmek aynı şey değildir. Sevmekle bir insanın bizi incitmesine sürekli izin vermek de aynı şey değildir. Bazen durup kendimize dışarıdan bakmamız gerekir. Acaba ben burada gerçekten mutlu muyum?

Bu mücadele beni geliştiriyor mu, yoksa her geçen gün biraz daha mı tüketiyor? Hayatımda tuttuğum şey bana iyi geliyor mu, yoksa yalnızca alıştığım için mi bırakamıyorum?

Belki de insanın kendisine yapabileceği en büyük iyilik, bu sorulara dürüstçe cevap verebilmesidir. Unutmayalım ki hayat yalnızca istediğimiz şeylere ulaşmaktan ibaret değildir. Bazen ulaşamadığımız şeylerin de bize öğreteceği çok şey vardır.

Bazen bir insanın hayatımızdan çıkması, kendimize yeniden dönmemizin başlangıcıdır. Bazen gerçekleşmeyen bir hayal, hiç düşünmediğimiz başka bir hayalin kapısını aralar. Bazen de kapanan bir kapı, bizi yanlış bir yerde daha fazla zaman kaybetmekten korur. Belki de hayatın bize anlatmaya çalıştığı şey, her kapıyı açmak zorunda olmadığımızdır.

Güzel insan, bugün bir an durup düşünmeni istiyorum. Hayatında açılması için çok uğraştığın, önünde beklerken kendini unuttuğun bir kapı var mı? Eğer varsa, bir kez de kendine bak. O kapının önünde beklerken ne kadar yoruldun?

Nelerden vazgeçtin? Kendinden ne kadar uzaklaştın? Ve en önemlisi, o kapı açılsa bile gerçekten mutlu olacak mısın? Bazen insanın ihtiyacı olan şey yeni bir kapının açılması değil, beklediği kapının önünden cesaretle ayrılabilmesidir.

Belki de artık kendimize şu cümleyi söylemenin zamanı gelmiştir: Her istediğim şey benim için doğru olmayabilir. Her kaybettiğim şey bir kayıp değildir. Her vazgeçiş yenilgi değildir. Bazen gitmek de bir seçimdir. Bazen bırakmak da bir cesarettir.

Bazen kendimizi seçmek, hayatımızda verebileceğimiz en önemli karardır. Kim bilir, belki de yıllardır açmaya çalıştığımız o kapıdan uzaklaştığımızda, aslında bize ait olan yolun çoktan açılmış olduğunu göreceğiz. Yeter ki kapıların önünde beklerken kendi hayatımızı yaşamayı unutmayalım. Kendine iyi bak güzel insan.