Üreticiler zararda fabrikalar satışta

Hükümetin üretimi arka plana atan ekonomi programının Türk sanayisine etkisi satılık fabrika ilanlarına yansıdı. Halk arasında ‘sarı site’ olarak bilinen bir çevrim içi emlak platformunda Türkiye genelindeki satılık fabrika sayısı 2 bin 358'e ulaştı.

Sanayinin yoğunlaştığı büyükşehirler satılık fabrika ilanlarında öne çıktı. İlanların 328'i Ankara'da, 243'ü İstanbul'da, 179'u İzmir'de, 138'i Bursa'da ve 101'i Kocaeli'de bulunuyor. Sadece bir sitede, Türkiye genelinde 2 bin 358'e ulaşan satılık fabrika ilanları, üretimde yaşanan borç ve maliyet sorunlarının göstergesi olarak dikkat çekti.‘HERKES FRENE BASMIŞ DURUMDA’Fabrika satışları hakkında Aydınlık’a değerlendirme yapan İstanbul Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (İSTESOB) Başkanı ve Eski İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Mustafa Keskin, “Tüm sektörlerde daralma var.

Özellikle tekstil sektörü bir hayli yorgun. Şu an yatırım maliyetleri çok yüksek. Enerji, elektrik maliyetleri çok yüksek. Faizler çok yüksek. Yatırımcı üretimden kâr edemeyeceği için çıkıyor. Herkes frene basmış durumda.

Fabrikasını kapatanlar tekrar sanayiye yatırım yapmıyor. Üretime devam etmek istiyorsa da Mısır gibi daha ucuz üretim olan yerlere yatırım yapıyor.” dedi.‘SERMAYELER BUHARLAŞTI’İstanbul Ticaret Odası Meclis Üyesi Musa Evin ise şu ifadeleri kullandı: Musa Evin“Şu an herkes üretim tesisini satmak için arayış içinde.

Üretim çok yavaşlamış durumda. Kira, enerji maliyetleri, işçilik maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle üretimden uzaklaşıyor insanlar. Yatırımcıların elindeki sermayeleri buharlaştı. Fabrikasını satan başka bir sektöre de geçemiyor.”‘İSTİHDAM DÜŞÜYOR’Üretimden kazanç sağlamayan yatırımcıların fabrikalarını satıp faize yatırdığını dile getiren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği (KOBİDER) Başkanı Nurettin Özgenç, şunları söyledi:“Sermaye sahipleri, son dönemde maliyetlerin yüksek, kâr oranlarının düşük olmasından dolayı üretimden çıkıyor.

İşletmeler, üretim zahmetine değecek bir kâr elde edemediği için tesisini satıp parasını bankaya, mevduat faizlerine yatırıyor. Bu şekilde istihdam düşüyor. İstihdam için Türkiye’nin üretmesi lazım. Faiz oranları maalesef hala daha düşmedi.

Faizlerin yüzde 40 düzeylerinde olması bizleri etkiliyor. İnsanlar o maliyete girip üretim yapmaktansa parasını riske girmeden faize yatırmayı tercih ediyor.”Mustafa KeskinSANAYİ 31 AYDIR KÜÇÜLÜYORTürk sanayisindeki mevcut durumun göstergesi olan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI verisi de söz konusu ağır durumu gösteriyor.

İSO verisine göre imalat sanayisi 31 aydır aralıksız küçülüyor. Ekonomideki yavaşlama nedeniyle imalat sanayisindeki fabrikaların kapasite kullanım oranı da geriliyor. Merkez Bankasının verilerine göre, imalat sanayisinde kapasite kullanım oranı ekimde yüzde 74,3’ün altına inerek Türkiye’nin tarihsel ortalaması olan yüzde 75,93’ün altına düştü.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye Bankalar Birliği (TBB)’nin açıkladığı veriler de sanayi sektörlerin yüksek faiz nedeniyle bankalara olan borçlarındaki patlamayı ortaya koyuyor. Nurettin ÖzgençKOBİ’LERİN TAKİBE DÜŞEN BORÇLARI YÜZDE 90 YÜKSELDİBDDK’ya göre bankaların takipteki alacakları Ekim 2025'te 519 milyar lira düzeyindeyken Ekim 2026'da yüzde 86’lık artışla 965 milyar liraya ulaştı.

Ödenemeyen borçlar bir yılda 446 milyar lira arttı. Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) takipteki kredileri ise aynı dönemde 176,5 milyar liradan 335,4 milyar liraya çıkarak yüzde 90 yükseldi. Sekiz haftada KOBİ'lerin takibe düşen kredi borçlarındaki artış 42,7 milyar lirayı buldu.

Karşılıksız çeklerde de sert artışlar yaşandı. Ekim 2026'da 21 bin 460 çek karşılıksız çıkarken bunların toplam tutarı 26,39 milyar liraya çıktı. Geçen yılın aynı ayında 19,58 milyar lira olan karşılıksız çek tutarı yıllık bazda yüzde 34,8 artmış oldu.

ÖDENEMEYEN BORÇLARDA YÜZDE 200’E VARAN ARTIŞLARTBB Risk Merkezi’nin kamuoyu ile paylaştığı istatistiklerde, şirketlerin tasfiye olunacak kredilerinin (Zamanında ödenemeyen kredi borçları) tutarı, Eylül 2025'teki 356 milyar lira seviyesinden, yüzde 78,1’lik artışla Eylül 2026'da 634 milyar liraya yükseldi. Tahsil edilemeyen kredilerdeki yükselişte tarım sektörü öne çıktı.

Artış oranı tarım firmalarında yüzde 221, makine ve teçhizat sanayisinde yüzde 194, kimya sanayisinde yüzde 154 oldu. Metal sanayisinde sorunlu krediler yüzde 62 artarak 30 milyar lirayı gördü. YILLIK İFLAS REKORU 10 AYDA KIRILDIMahkemelerin verdiği iflas kararları da yılın 10 ayında rekor kırdı.

İflas kararları 10 aylık dönemde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 artarak 249’ya çıktı. 2025’in tamamında verilen iflas kararı sayısı 247 idi. Böylece mahkemelerin verdiği iflas kararlarında ekim sonu itibarıyla rekor kırılmış oldu.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)’nin kurulan-kapanan şirket istatistikleri de benzer bir tabloyu gözler önüne serdi. 2026’nın ilk dokuz ayında 23 bin 691 şirket tasfiye sürecine (faaliyetlerini sona erdirerek hukuken kapanma süreci) girdi.

Geçen yılın aynı döneminde bu sayı 22 bin 367’ydi. Kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısı da yüzde 11,1 yükselerek 12 bin 520’yi gördü. TÜRK TEKSTİLİ ÜRETİMİ KISIYORUludağ Tekstil İhracatçıları Birliği (UTİB) Yönetim Kurulu Başkanı G.

İhsan İpeker, Türk tekstil sanayisinin artan üretim maliyetleri, finansmana erişim dar boğazı ve kur-enflasyon makası nedeniyle üretimi kısmak zorunda kaldığını belirtti. Acilen “Rekabet ve Dönüşüm Yol Haritası” oluşturulması çağrısında bulunan İpeker, şunları söyledi:“Bazı işletmelerimizin üretimi kısmak, istihdamını azaltmak ya da faaliyetlerini durdurmak zorunda kalması hepimiz adına dikkatle değerlendirilmesi gereken bir gelişmedir.

Uluslararası siparişlerin ve yeni yatırım planlarının başta Mısır olmak üzere düşük maliyetli ülkelere yönelmesi, rekabet koşullarımızı acilen güçlendirmemiz gerektiğini açıkça gösteriyor. Şunun altını özellikle çizmek isterim: Türk sanayicisinin önceliği yatırımını yurt dışına taşımak değildir.

Bizim tek isteğimiz, kendi ülkemizde rekabetçi koşullarda üretmeye ve istihdam sağlamaya devam edebilmektir.”Türk tekstil sanayisinin üretim gücünü kaybetmemesi için atılması gereken adımları kısa ve orta vadeli olarak özetleyen UTİB Başkanı G. İhsan İpeker, “Kısa vadede mevcut istihdam desteğinin günümüz koşullarına göre artırılmasını, döviz dönüşüm desteğinin yükseltilmesini, ihracatçının finansmana erişiminin kolaylaştırılmasını ve iç piyasayı koruyacak ticaret politikası önlemlerinin güçlendirilmesini bekliyoruz.

Orta vadede ise teknolojik ve yeşil dönüşüm yatırımlarının güçlü biçimde desteklenmesi sektörümüzün geleceği için şarttır.” dedi.