Hal Kanunu'nda Yeni Dönem: Üreticiye Bedelsiz Arazi Müjdesi

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2012 yılından bu yana yürürlükte olan Hal Kanunu’nda köklü değişiklikler yapılması için hazırlanan taslağın AK Parti grubuna iletildiğini açıkladı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen 2027 yılı bütçe görüşmeleri sırasında konuşan Bolat, bu yasal düzenlemenin üretici birlikleri ile kooperatiflerin pazarlardaki etkinliğini artırmayı hedeflediğini belirtti.

Yeni taslak, üreticilerin kendi hallerini kurmalarına yönelik maddi desteklerin yanı sıra vergi ve rüsum muafiyetleri gibi önemli teşvikler sunuyor. Taslağın en dikkat çeken maddelerinden biri, hal kurmak isteyen üretici örgütlerine Hazine arazilerinin bedelsiz olarak tahsis edilmesini öngörmesi.

Ayrıca yaş sebze ve meyve sektöründeki ticari akışın daha denetlenebilir olması adına, ödemelerin bankacılık sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi zorunlu kılınıyor. Hal dışında faaliyet gösteren tüccarlar için ise Ticaret Bakanlığı’ndan yetki belgesi alma şartı getirilerek sektördeki kayıt dışılığın önüne geçilmesi planlanıyor.

Bakan Bolat, bütçe sunumunda küresel ekonominin pandemi sonrası Rusya-Ukrayna Savaşı ve jeopolitik gerilimler nedeniyle yaşadığı zorluklara da değindi. Batı pazarlarındaki ekonomik durgunluğun Türkiye ihracatı üzerindeki baskısına dikkat çeken Bolat, buna rağmen Türkiye’nin son 24 yılda mal ve hizmet ihracatını 7,9 kat artırmayı başardığını vurguladı.

Ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatı 285,6 milyar dolara ulaşırken, hizmetler dengesinde sağlanan 63 milyar dolarlık rekor fazla cari işlemler dengesine büyük katkı sağladı. İhracatın finansmanına yönelik desteklerin altını çizen Bakan, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) aracılığıyla sağlanan kaynakların KOBİ odaklı olduğunu belirtti.

Eximbank’ın finansman desteğinin bu yıl 59 milyar doları aşması beklenirken, İGE’nin kefalet portföyünün yüzde 70’inin KOBİ’lere ayrıldığı ifade edildi. Ayrıca ihracatçılara yönelik reeskont kredi limitlerinin artırıldığı ve emek yoğun sektörlerde istihdamı korumak amacıyla personel başına verilen desteğin 2026 itibarıyla 3.500 liraya yükseltildiği bilgisi paylaşıldı.

İthalat verilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bolat, enerji fiyatlarındaki artışın ithalat maliyetlerini yükselttiğini ancak tüketim malı ithalatında yüzde 4,5 oranında tasarruf sağlandığını belirtti. Dış ticaret açığının kontrol altında tutulduğunu vurgulayan Bakan, Türkiye’nin ticaret politikalarının küresel dalgalanmalara karşı dirençli kalmaya devam edeceğini ifade etti.

Yeni Hal Kanunu taslağının yasalaşmasıyla birlikte, tarımsal ürünlerin tarladan sofraya ulaşım sürecinde üretici lehine daha adil ve verimli bir yapının kurulması hedefleniyor.