COP31 Antalya Zirvesi'nde Enerji Dönüşümü ve Şebeke Altyapıları Masaya Yatırıldı

COP31 Antalya Zirvesinde Enerji Dönüşümü ve Şebeke Altyapıları Masaya YatırıldıTürkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, enerji dönüşümü sürecinde kritik öneme sahip olan enterkonneksiyon hatları, dağıtım şebekelerinin geliştirilmesi ve iklim finansmanının geleceği üzerine kapsamlı görüşmeler gerçekleştirildi.

Etkinlik kapsamında düzenlenen "Enerji Dönüşümünü Uygulama: Enterkonneksiyon Hatları, Dağıtım Şebekeleri, İklim Finansmanı ve COP31 D-Şebeke İnisiyatifi" başlıklı oturumda, ülkeler arası elektrik bağlantılarının güçlendirilmesi ve bu süreçteki finansal mekanizmalar detaylı bir şekilde ele alındı. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan'ın moderatörlüğünde yürütülen oturuma; Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) ve MED-TSO Genel Müdürü ve Başkan Yardımcısı Serhat Metin, COP30 İklim Yüksek Düzey Şampiyonu Dan Ioschpe, Eurelectric Genel Sekreteri Kristian Ruby, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) Ortaklıklar Başkanı Zafer Samadov ve Dünya Bankası Grubu Küresel Enerji Direktörü Demetrios Papathanasiou katılım sağladı.

Etkinlik süresince yapılan konuşmalarda, enerji dönüşümünün gerçekleştirilebilmesi adına iletim şebekelerinin vazgeçilmez bir unsur olduğu vurgulandı. Serhat Metin, bu konudaki görüşlerini paylaşırken, iletim altyapısı olmadan enerji dönüşümünün mümkün olmayacağını ve MED-TSO bünyesinde bu doğrultuda çalışmaların devam ederek gelecek planlamalarının yapıldığını belirtti.

Metin ayrıca, Akdeniz bölgesinin rüzgar ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklar açısından ciddi bir potansiyele sahip olduğunu, ancak bu kaynakların mevcut sisteme entegre edilmesi aşamasında iletim sistemi operatörlerinin çeşitli teknik engellerle karşılaştığını ifade etti. Serhat Metin, yenilenebilir enerji dönüşümü sürecinde tüm iletim sistemi operatörlerinin aşmak zorunda kaldığı temel zorlukların arasında atalet (inertia) ve sistem kararlılığı problemlerinin bulunduğunu dile getirdi.

Bu noktada, enterkonneksiyon hatlarının sistem kararlılığını sağlamada ve yedek kapasite sorunlarını aşmada kritik araçlar sunduğunu, aynı zamanda enerji depolama sistemlerinin de bu sorunlara karşı etkili çözümler sunduğunu aktardı. Metin, bölge genelinde yeni enterkonneksiyon projelerinin üzerinde çalışıldığını da sözlerine ekledi.

Dağıtım Şebekelerinin Stratejik Önemi ve Küresel HedeflerCOP30 İklim Yüksek Düzey Şampiyonu Dan Ioschpe, COP31 kapsamında elektrikleşme gündeminin merkezine dağıtım şebekelerinin yerleştirilmesini büyük önem arz eden bir adım olarak nitelendirdi. Ioschpe, enerji dönüşümünün çok büyük bir kısmının dağıtım seviyesinde gerçekleşeceği gerçeğine dikkat çekerek, bu şebekelerin planlanması, dijitalleşme süreçleri, finansmana erişim kolaylığı ve dayanıklılıklarının artırılması gerektiğini vurguladı.

Ioschpe, dağıtım şebekelerini COP31'in küresel elektrikleşme stratejisine dahil ederek odağın bu kritik alanlara yönlendirildiğini belirtti. Yatırım İhtiyacı ve Gelecek ProjeksiyonlarıEurelectric Genel Sekreteri Kristian Ruby, Avrupa genelindeki elektrik şebekelerine bağlı varlık sayısında gözlenen hızlı artışın, dağıtım şebekelerine yönelik yatırımların acilen artırılmasını zorunlu kıldığını ifade etti.

Ruby, Almanya örneğini vererek şu anki durumda şebekeye bağlı 1 milyondan fazla varlık bulunduğunu ve bu rakamın önümüzdeki 5 yıl içerisinde iki ila üç katına çıkabileceği öngörüsünü paylaştı. Mevcut yatırım yaklaşımlarının gelecekteki yoğunlaşan elektrifikasyon ihtiyacını karşılamada yetersiz kalacağını belirten Ruby, kararlı bir şekilde yatırım yapılmasının önemini vurguladı.

Ayrıca, izin süreçlerinin hızlandırılması ve şebekeye bağlantı başvurularının daha verimli bir biçimde yönetilmesi gerektiğini dile getirdi. IRENA Ortaklıklar Başkanı Zafer Samadov ise yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması hedefini desteklerken, bu hedefe ulaşmada dağıtım şebekelerinin kritik bir rol üstlendiğini belirtti.

Yeni üretilen kapasitenin büyük bir bölümünün bu şebekelere bağlanacağını kaydeden Samadov, dağınık üretimin mevcut şebekeler üzerinde ek yük oluşturduğuna dikkat çekti. Samadov, yakın gelecekte enerji sisteminin esnekliğini üç katına çıkarmanın ve 2050 yılına kadar bu esnekliği on katına çıkarmak üzere çalışılması gerektiğinin altını çizdi.