Balıkesir'e daha çok nefes lazım!

ÜMMET ŞENGÜL

Mimarlar Odası Balıkesir Şubesi Başkanı Osman Zeki Şahin’in Balıkesir’in daha yeşil bir kente dönüşmesi yönündeki açıklamalarını ve önerilerini desteklememek mümkün mü? Hatta daha fazlasını istemek, daha yüksek hedefler koymak gerekiyor.

Balıkesir’in daha yeşil olması konusunda çıtayı yükseltmeliyiz. Daha çok ağaç, daha fazla park, daha nitelikli yeşil alan, daha erişilebilir yaşam alanları, daha fazla kent ormanı ve daha çok nefes…

Balıkesir’in bu konuda daha iddialı bir hedefe ihtiyacı var.

42 PARK ÖNEMLİ, AMA YETERLİ Mİ?

Önce hakkını teslim edelim. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin son 2,5 yılda gerçekleştirdiği çalışmalar küçümsenecek çalışmalar değil. Belediyenin açıklamasına göre 20 ilçede 133 bin 716 metrekare alanda toplam 42 park şehre kazandırıldı. Bu parkların 33’ü yeni park olarak yapıldı, 9 park ise yenilendi. Yeşil alan miktarının da yüzde 13,52 artırıldığı belirtiliyor.

Yaklaşık 33,49 futbol sahası büyüklüğünde bir alandan söz ediyoruz.

Bunlar önemli rakamlar.

Üstelik çalışmalar yalnızca park yapımıyla sınırlı tutulmuyor. Çocuk oyun alanları, dinlenme alanları, spor alanları, yürüyüş yolları, meydan düzenlemeleri ve mesire alanları gibi farklı kullanımlara yönelik açık alanlar da oluşturuluyor.

Dolayısıyla bu çabayı görmezden gelmek doğru olmaz.

Büyükşehir Belediyesi’nin yeşil alan konusunda ortaya koyduğu irade desteklenmeli.

Balıkesir için daha fazlasını isteyemez miyiz?

20 İLÇELİ BÜYÜK BİR HİNTERLAND

Balıkesir küçük bir şehir değil. 20 ilçesi var. Marmara’dan Ege’ye uzanan geniş bir coğrafyadan söz ediyoruz. Dolayısıyla Büyükşehir Belediyesi’nin açıkladığı 42 parkın il genelindeki dağılımı, doğal olarak kent merkezinden bakıldığında aynı ölçüde görünür olmayabilir.

Bir ilçede yapılan yeni park, o ilçede yaşayan insan için son derece önemli olabilir. Ancak Balıkesir’in tamamına baktığımızda daha fazla parkın, daha fazla yeşil alanın ve daha büyük ölçekli doğal yaşam alanlarının oluşturulmasına ihtiyaç olduğu açık.

Çünkü nüfus büyüyor. Yapılaşma artıyor. Beton ve asfalt yüzeyler çoğalıyor. İklim değişikliğinin etkileri daha fazla hissediliyor. Yaz sıcaklıkları yükseliyor.

Dolayısıyla yeşil alan artık bir “güzellik unsuru” olmaktan çıktı.

Kent yaşamının temel ihtiyaçlarından biri haline geldi.

HER MAHALLEDE BİR NEFES ALANI

Benim beklentim aslında çok basit. Balıkesir’de her mahallenin içerisinde ağaçların olduğu, insanların oturabildiği, çocukların oynayabildiği, kuş seslerinin duyulduğu, nefes alınabilen bir park olmalı.

Öyle birkaç bank, iki salıncak, birkaç süs ağacı ve biraz çimden söz etmiyorum.

Park dediğimiz alan, mahallede yaşayan insanın günlük hayatının bir parçası olmalı.

Sabah yürüyüşünü yapabilmeli. Yaşlılar oturup dinlenebilmeli. Çocuklar güvenli biçimde oynayabilmeli. Engelli vatandaşlar rahatça ulaşabilmeli. İnsanlar yaz sıcağında ağacın gölgesinde nefes alabilmeli. Komşular bir araya gelebilmeli.

Park, mahallenin nefes alma noktası olmalı.

YEŞİL ALAN SAYI DEĞİL, NİTELİK MESELESİ

Yeşil alan miktarını artırmak elbette önemli. Ancak “kaç metrekare yeşil alan yaptık?” sorusu kadar, “Nasıl bir yeşil alan yaptık?” sorusunu da sormamız gerekiyor.

Sırf istatistikte yeşil alan miktarı artsın diye yapılan düzenlemeler, gerçek anlamda kent yaşamına değer katmayabilir.

Bir refüjdeki çim alanı, bir kavşaktaki peyzaj düzenlemesini ya da birkaç süs ağacını elbette yok sayamayız. Ama bunları Balıkesir’in yeşil alan politikasının tamamı olarak da görmemeliyiz.

Yeşil alanı yalnızca yeşil renk olarak düşünmemek gerekiyor.

Yeşil alan ağaçtır, gölgedir, kuş sesidir, yürüyüş yoludur, oyun alanıdır, oturma alanıdır, temiz havadır, sosyal yaşamdır. en önemlisi, insanın doğayla kurduğu ilişkidir.

BALIKESİR’İN KENT ORMANLARINA İHTİYACI VAR

Balıkesir’de daha büyük düşünmenin zamanı geldi. Şehrin çevresinde kent ormanları oluşturulmalı.

Balıkesirlinin hafta sonu ailesiyle gidebileceği, yürüyebileceği, piknik yapabileceği, doğayla buluşabileceği büyük doğal alanlar üretilmeli.

Botanik bahçeleri neden olmasın?

Balıkesir’in iklimine ve coğrafyasına uygun bitkilerin tanıtıldığı, çocukların doğayı öğrenebildiği, insanların gezebildiği, eğitim ve rekreasyon işlevi olan büyük bir botanik alan neden oluşturulmasın?

Kentin farklı noktalarını birbirine bağlayan yeşil koridorlar neden olmasın?

Bisiklet yollarıyla, yaya yollarıyla, ağaçlı güzergâhlarla birbirine bağlanan bir yeşil sistem…

İşte o zaman “park yaptık” demenin ötesine geçeriz.

“Yeşil bir kent kuruyoruz” diyebiliriz.

ŞEHİRDE AĞAÇ, ŞEHRİN ÇEVRESİNDE ORMAN

Balıkesir’in yeşil politikası iki ayrı ölçekte ele alınmalı. Birincisi kent içindeki yeşil alanlar. Mahalle parkları, semt parkları, meydanlar, ağaçlı caddeler, yeşil koridorlar, çocuk oyun alanları ve yürüyüş alanları…

İkincisi ise kent çevresindeki büyük doğal alanlar. Kent ormanları, mesire alanları, botanik bahçeleri, doğa parkları ve korunan doğal alanlarla bağlantılı yeşil kuşaklar…

Bu iki yapı birbirinden kopuk düşünülmemeli.

Şehrin içinde yeşil, şehrin çevresinde orman…

Balıkesir’in gelecekteki hedeflerinden biri bu olabilir.

MİMARLAR ODASI’NIN ÇAĞRISI TAM DA BURADA ÖNEMLİ

Mimarlar Odası Başkanı Osman Zeki Şahin’in söyledikleri bu nedenle önemli.

Çünkü konu yalnızca “daha çok ağaç dikelim” meselesi değil.

Yeşil alanın imar planlarının bir parçası haline getirilmesi gerekiyor.

Bugün boş bırakılan bir alanın yarın yapılaşmaya açılmayacağının güvencesi olmalı.

Yeşil alanlar nüfusa göre dengeli dağıtılmalı. İnsanların ulaşabileceği mesafede olmalı. Yaşlıların, çocukların ve engelli bireylerin kullanımına uygun tasarlanmalı. İklime uygun bitki türleri kullanılmalı.

Yeşil alanlar birbirinden kopuk küçük lekeler olmaktan çıkarılmalı.

Bütüncül bir sistem oluşturulmalı.

BİR HEDEF KONULMALI

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin mevcut çalışmalarını bir başlangıç olarak görmek gerekiyor.

42 park önemli. 133 bin 716 metrekare önemli. Yüzde 13,52 artış önemli.

Ama bunların üzerine yeni hedefler koymak gerekiyor. Kişi başına düşen yeşil alan miktarı ne olacak? Beş yıl sonra nereye ulaşılacak? On yıl sonra hedef ne olacak? Her mahallede yeşil alana erişim nasıl sağlanacak? Kent merkezinde kaç yeni park oluşturulacak? Kaç kent ormanı yapılacak? Kaç kilometrelik yeşil koridor oluşturulacak?

Bunların cevapları ortaya konulabilir.

Ölçülebilir bir “Daha Yeşil Balıkesir” hedefi belirlenebilir.

Ve bu hedef, belediye yönetimlerinden bağımsız olarak gelecek yıllarda da korunabilir.

BALIKESİR’E DAHA ÇOK NEFES LAZIM

Balıkesir’in doğal zenginlikleri zaten var. Marmara var. Ege var. Kazdağları var. Madra Dağı var. Manyas Kuş Cenneti var. Kapıdağ var. Ayvalık var. Sındırgı’nın ormanları var.

Bu zenginliklerin üzerine bir de yeşil bir kent dokusu ekleyebilirsek Balıkesir çok daha yaşanabilir bir şehir haline gelebilir.

Bunun için Mimarlar Odası’nın önerilerini desteklemek gerekiyor. Büyükşehir Belediyesi’nin yaptığı çalışmaları da görmek gerekiyor.

Ama aynı zamanda daha fazlasını istemekten çekinmemek gerekiyor.

Mesele Balıkesir’in geleceği. Daha serin bir kent… Daha temiz hava… Daha fazla ağaç… Daha çok kuş sesi… Daha fazla yürüyüş alanı… Çocuklar için daha fazla oyun alanı… Yaşlılar için daha fazla dinlenme alanı…

İnsanların betonun arasında sıkışmadan nefes alabildiği mahalleler…

Kısacası daha yeşil bir Balıkesir.

Bence bunun için çıtayı yükseltmenin tam zamanı.

Çünkü Balıkesir’in yeşile ihtiyacı var.

Hem de düşündüğümüzden çok daha fazla.

Ve artık hedefimiz yalnızca “daha fazla yeşil alan” olmamalı.

Hedefimiz daha yeşil bir Balıkesir olmalı.