Ayça Taşkent’ten Nafaka Tepkisi: “2 Bin Lirayla Hangi Kadın Yaşayabilir?”

Yeni Parti Sakarya Milletvekili Ayça Taşkent, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada, kadınların ekonomik bağımsızlığını engelleyen politikalara ve yoksulluk nafakasının sınırlandırılması tartışmalarına tepki gösterdi. Taşkent, “Nafaka ayrıcalık değil, evlilikte oluşan ekonomik eşitsizliğe karşı sınırlı bir güvencedir” dedi.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bütçesi görüşülürken söz alan Yeni Parti Sakarya Milletvekili Ayça Taşkent, kadın yoksulluğundan bakım emeğine, istihdam eşitsizliğinden nafaka düzenlemelerine kadar pek çok konuda iktidarın politikalarını eleştirdi.

Bütçenin yalnızca ayrılan ödenekler üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirten Taşkent, asıl meselenin bu kaynakların kimi koruduğu ve kimleri güvencesizliğe terk ettiği olduğunu söyledi.

TÜİK'in 2025 verilerine göre kadınların istihdam oranının yüzde 32,5 olduğunu, üç yaşından küçük çocuğu bulunan kadınlarda ise bu oranın yüzde 27'ye düştüğünü hatırlatan Taşkent, söz konusu tablonun yıllardır uygulanan politikaların sonucu olduğunu ifade etti.

İktidarın sürekli aileyi güçlendirmekten söz ettiğini ancak kadınların ekonomik bağımsızlığını sağlayacak adımları atmadığını vurgulayan Taşkent, şöyle konuştu:

“Peki, nasıl bir aileyi güçlendiriyorsunuz? Kadının ekonomik bağımsızlığının olmadığı, bakım sorumluluğunun yalnızca ona yüklendiği, kadınların en çok aile içinde öldürüldüğü gerçeğinin üzerinin örtüldüğü bir aileyi mi? Yeterli ücretsiz kamusal kreş hizmeti sunmuyorsunuz, bakım sorumluluğunu üstlenmiyorsunuz, güvenceli istihdam koşullarını yaratmıyorsunuz.”

Laikliğin aşındırıldığı ve eşit yurttaşlık ilkesinin yok sayıldığı bir ülkede kadınların ve çocukların güvencesinden söz edilemeyeceğini belirten Taşkent, kadınların evlilik içinde yaşadıkları ekonomik eşitsizliğin boşanma sonrasında daha da derinleştiğine dikkat çekti.

“Kadınlar 2 bin liralık nafakayı bile alamazken siz süresini tartışıyorsunuz”

Yoksulluk nafakasının sınırlandırılmasına yönelik tartışmalara tepki gösteren Taşkent, kamuoyunda sürekli istisnai örnekler üzerinden bir mağduriyet anlatısı oluşturulduğunu söyledi.

“Bir gün evli kalıp ömür boyu nafaka ödeyen erkeklerden söz ediliyor. Peki, bu iddiaların ne kadar yaygın olduğunu ortaya koyan kapsamlı veriler nerede?” diye soran Taşkent, kadınların yaşadığı gerçek yoksulluğun ve nafakaların tahsil edilememesinin görmezden gelindiğini belirtti.

Kadın Dayanışma Vakfının 16 ilde 155 dosya üzerinden yürüttüğü araştırmaya dikkat çeken Taşkent, incelenen dosyaların yalnızca yüzde 12'sinde yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, hükmedilen nafakaların ise yüzde 44'ünün ödenmediğini aktardı. Ortalama nafaka tutarının güncel hesaplamayla 2 bin 83 lira olduğunu belirten Taşkent, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanına şu soruları yöneltti:

“Sayın Bakan, 2 bin lirayla hangi kadın yaşayabilir? Kirasını nasıl öder, kendisine nasıl yeni bir hayat kurar? Kadınlar bu nafakayı bile tahsil edemezken sizler süresini tartışıyorsunuz. Ortada açık bir çelişki var: Nafaka ödenmiyor, sizler nafakayı sınırlandırmayı tartışıyorsunuz; kadınlar yoksullaşıyor, sizler kadınların elindeki son güvenceleri tartışmaya açıyorsunuz.”

“Nafaka ayrıcalık değil, ekonomik eşitsizliğe karşı sınırlı bir güvencedir”

Yoksulluk nafakasının kamuoyuna yansıtıldığı gibi koşulsuz ve değiştirilemez bir hak olmadığını hatırlatan Taşkent, yeniden evlenme veya yoksulluğun ortadan kalkması gibi durumlarda nafakanın sona erebildiğini, koşulların değişmesi hâlinde miktarının da değiştirilebildiğini ifade etti.

Kadınların evlilik boyunca üstlendikleri karşılıksız bakım ve ev içi emeğin görmezden gelinemeyeceğini belirten Taşkent, “Kadının yıllarını alan karşılıksız emeğini görmezden gelip boşandıktan sonraki yoksulluğunu onun kişisel sorunu olarak değerlendiremezsiniz” dedi.

Aile arabuluculuğu tartışmalarına da değinen Taşkent, şiddet gören veya ekonomik baskı altında yaşayan kadınların karşı tarafla eşit pazarlık gücüne sahip olmadığını vurgulayarak, kadınları eşitsiz koşullarda pazarlığa zorlayan bir mekanizmanın sosyal politika olarak sunulamayacağını söyledi.

“Kadınlar aileye mahkûm edilmek değil, eşit ve özgür yaşamak istiyor”

İktidara nafaka düzenlemesinin hangi somut ihtiyaçtan kaynaklandığını soran Taşkent, Bakanlığın önceliğinin kadınların hukuki güvencelerini sınırlandırmak değil, ekonomik bağımsızlıklarını sağlamak olması gerektiğini belirtti.

Taşkent, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Biz, nafakanın sınırlandırılmasını değil etkin tahsilini, kadınların sırtına yüklenen bakım sorumluluğunu değil kamusal bakım hizmetlerini, ekonomik bağımlılığı değil eşit ücreti ve güvenceli istihdamı savunuyoruz. Kadınların ekonomik bağımsızlığını sağlayamayan, şiddete karşı etkili koruma sunmayan bir politika kadınları değil kadınların bağımlı olduğu düzeneği korur.

Kadınlar aileye mahkûm edilmek değil eşit ve özgür yurttaşlar olarak yaşamak istiyor. Sizin göreviniz de onların hayatlarını denetlemek değil bu eşitliğin koşullarını sağlamaktır.