Yeni kabusumuz belgelendi: Hala umut olsa da kayıp yüzde 73!

Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) ile Londra Zooloji Derneği (ZSL) iş birliğiyle hazırlanan 2026 Yaşayan Gezegen Raporu yayımlandı. "Umut Bilimi" başlığıyla paylaşılan raporda, 1970 ile 2022 yılları arasında 5 bin 790 omurgalı türüne ait 35 binden fazla popülasyondaki değişim mercek altına alındı. Sonuçlar, küresel ölçekte canlı popülasyonlarının hızla eridiğini ortaya koydu. Araştırma verilerine göre izlenen yaban hayatı popülasyonlarının ortalama büyüklüğü 52 yıllık süreçte yüzde 73 oranında küçüldü. Yaşam alanları bazında yapılan incelemelerde en keskin çöküş yüzde 85 kayıp ile tatlı su ekosistemlerinde görüldü. Kara ekosistemlerinde yüzde 69, deniz ekosistemlerinde ise yüzde 59 oranında düşüş kaydedildi. Bölgesel bazda en ağır tahribat yüzde 95'lik gerilemeyle Latin Amerika ve Karayipler'de yaşanırken; Afrika'da yüzde 80, Asya-Pasifik'te yüzde 49, Kuzey Amerika'da yüzde 28, Avrupa ve Orta Asya'da ise yüzde 23 düşüş tespit edildi. Raporda, endeksteki yüzde 73'lük gerilemenin dünyadaki toplam hayvan sayısının yüzde 73'ünün yok olduğu anlamına gelmediği özenle vurgulandı. Verinin, izlenen farklı canlı gruplarındaki ortalama büyüklük değişimini yansıttığı ifade edildi. Yaban hayatını tehdit eden faktörlerin başında doğal yaşam alanlarının tahribatı ve kaybolması gelirken; bunu kaynakların aşırı kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik ve istilacı türler izledi. Biyolojik çeşitlilik kaybını tersine çevirmek için sadece koruma alanları oluşturmanın yeterli olmadığı, gıda, enerji ve finans sistemlerinin köklü bir dönüşüme girmesi gerektiği belirtildi. Kaplan ve Deniz Kaplumbağalarında Umut Veren İyileşmeKararlı ve uzun soluklu koruma çalışmalarının olumlu sonuçlar verdiğine dair somut örneklere de raporda yer verildi: Kaplan Popülasyonu: 2010-2025 yılları arasında doğadaki kaplan sayısı yüzde 70'in üzerinde artarak 3 bin 200'den 5 bin 700'e yükseldi. Mavi Yüzgeçli Orkinos: Av kotalarının düşürülmesi ve sıkı denetimler sayesinde Atlantik ve Pasifik'teki orkinos stokları toparlanma sürecine girdi. Yeşil Deniz Kaplumbağası: 50 yılı aşan koruma çabaları sonucunda IUCN Kırmızı Listesi'nde "Tehlikede" kategorisinden "Düşük Riskli" seviyesine geriledi. Türkiye'de de WWF-Türkiye ve Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü iş birliğiyle Adana Akyatan'da 21 yıldır sürdürülen yeşil deniz kaplumbağası projesinde 8 bin 200 yuva korunarak yaklaşık 283 bin yavrunun denizle buluşması sağlandı.