Büyük Ekim Devrimi 109 yaşında: Fotoğraflarla 15 tarihi adım

Bundan tam 109 yıl önce, 7 Kasım 1917'de, Petrograd'dan yükselen devrim ateşi yalnızca Rusya'nın değil, bütün dünyanın kaderini değiştirdi. Fabrikalarda çalışan işçiler, cephelerde savaşan askerler ve toprak mücadelesi veren köylüler, Lenin önderliğindeki Bolşevik Partisinin öncülüğünde tarihin en büyük toplumsal dönüşümlerinden birine imza attı.

"Barış, ekmek ve toprak" talebiyle yükselen mücadele, Çarlık düzeninin yıkıntıları üzerinde doğan burjuva Geçici Hükümet'i de devirerek iktidarı Sovyetlere taşıdı. İnsanlık tarihinde ilk kez işçi sınıfı öncülüğünde sosyalist bir devletin temelleri atıldı.

Büyük Ekim Sosyalist Devrimi, sömürüsüz bir dünya idealini milyonlarca insanın ortak umuduna dönüştürdü. Devrimin 109. yıl dönümünde, Şubat Devrimi'nden Kışlık Saray'ın alınışına uzanan tarihi 15 adımda hatırlıyoruz. 1. 8 Mart 1917 – Şubat Devrimi başlıyor Petrograd'da kadın işçilerin ekmek ve barış talebiyle başlattığı gösteriler kısa sürede kitlesel grevlere dönüştü.

İşçiler ve askerler Çarlık yönetimine karşı birleşti. 2. 15 Mart 1917 – Çarlık devriliyor II. Nikolay'ın tahttan çekilmesiyle Romanov hanedanının üç asırlık iktidarı sona erdi. Rusya'da burjuva Geçici Hükümet ile işçi ve asker Sovyetlerinin yan yana bulunduğu ikili iktidar dönemi başladı.

3. Mart 1917 – Sovyetler güç kazanıyor Fabrikalarda ve askerî birliklerde seçilen temsilcilerin oluşturduğu Sovyetler, emekçi kitlelerin örgütlü gücü hâline geldi. Bolşevikler, devrimin tamamlanması için iktidarın işçi ve köylülerin eline geçmesi gerektiğini savundu.

4. 16 Nisan 1917 – Lenin Petrograd'a dönüyor Sürgünden dönen Vladimir İlyiç Lenin, Finlandiya Garı'nda işçiler ve devrimci askerler tarafından karşılandı. Lenin, devrimin sosyalist aşamaya ilerlemesi gerektiğini ilan etti.

5. 17 Nisan 1917 – Nisan Tezleri açıklanıyor Lenin, Nisan Tezleri'nde Geçici Hükümet'e destek verilmemesi ve bütün iktidarın Sovyetlere devredilmesi çağrısında bulundu. "Barış, ekmek ve toprak" talepleri Bolşeviklerin mücadelesinde öne çıktı.

6. Haziran 1917 – Kitleler sokaklara dökülüyor Petrograd'daki büyük gösterilerde işçiler ve askerler savaşın sona ermesini ve iktidarın Sovyetlere verilmesini istedi. Geçici Hükümet'in savaşı sürdürme politikası giderek daha fazla tepki çekti.

7. 16–20 Temmuz 1917 – Temmuz Günleri Petrograd'da işçiler, askerler ve denizciler Geçici Hükümet'e karşı kitlesel gösteriler düzenledi. Hükümetin silahlı müdahalesiyle gösteriler bastırıldı. 8. Temmuz–Ağustos 1917 – Bolşeviklere baskı Temmuz gösterilerinin ardından Bolşevik Partisine yönelik tutuklamalar ve baskılar yoğunlaştı.

Lenin yeraltına çekilirken parti, devrimin yeni aşamasına hazırlanmaya devam etti. 9. Ağustos–Eylül 1917 – Kornilov girişimi yenilgiye uğruyor General Lavr Kornilov'un Petrograd üzerine asker sevk ederek iktidarı ele geçirme girişimi, devrimci işçi ve askerlerin direnişiyle boşa çıkarıldı.

Bolşeviklerin örgütlenmedeki rolü kitleler arasındaki etkilerini artırdı. 10. Eylül 1917 – Sovyetlerde çoğunluk Bolşeviklere geçiyor Bolşevikler Petrograd ve Moskova Sovyetlerinde çoğunluğu kazandı. İşçilerin, askerlerin ve köylülerin talepleri sosyalist devrim hedefi etrafında birleşmeye başladı.

11. 23 Ekim 1917 – Ayaklanma kararı alınıyor Lenin'in girişimiyle toplanan Bolşevik Parti Merkez Komitesi, silahlı ayaklanmanın hazırlanması yönünde tarihî bir karar aldı. Devrimin zaferi için örgütlü ve kararlı hareket edilmesi benimsendi.

12. Ekim sonu – Devrimin karargâhı Smolni Petrograd Sovyetine bağlı Askerî Devrimci Komite, Kızıl Muhafızların, devrimci askerlerin ve denizcilerin hazırlıklarını koordine etti. Smolni Enstitüsü, yaklaşan ayaklanmanın merkezine dönüştü.

6 Kasım 1917 – Petrograd'da ayaklanma başlıyor Geçici Hükümet'in devrimci güçlere karşı harekete geçmesi üzerine Kızıl Muhafızlar ve askerler stratejik noktalarda kontrolü ele almaya başladı. Köprüler, istasyonlar ve haberleşme merkezleri devrimci birliklerin denetimine geçti.

14. 7 Kasım 1917 – Büyük Ekim Devrimi zafere ulaşıyor Lenin önderliğindeki devrimci güçler Petrograd'da iktidarı ele geçirirken Aurora kruvazörünün işaret atışı, Kışlık Saray'a yönelik harekâtın simgesi oldu. Gece ilerleyen saatlerde Kışlık Saray alındı ve Geçici Hükümet'in bakanları tutuklandı.

15. 8 Kasım 1917 – İşçi ve köylü iktidarı kuruluyor İkinci Tüm Rusya Sovyetler Kongresi, Barış ve Toprak kararnamelerini kabul ederek Lenin başkanlığındaki Halk Komiserleri Konseyini oluşturdu. Böylece dünyanın ilk kalıcı sosyalist devletine uzanan tarihî süreç başladı.

Ekim 1917. Fotoğrafta, silahlı devrimci işçiler Rusya’nın St. Petersburg kentinde bir ateşin başında ısınıyor. Soldan sağa: Ivanov, Yaroş ve Gribovski. Ekim 1917. Silahlı askerler üzerinde ‘Komünizm’ yazan bir pankart taşıyarak Moskova’daki Nikolskaya Caddesi boyunca Kremlin Duvarı’na doğru yürüyor.

4 Temmuz 1917. Karl Bulla Tarih Vakfı tarafından sağlanan bu fotoğrafta, Çarlık Rusya askerleri St. Petersburg’da Nevski Prospekt ile Sadovaya Caddesi’nin köşesinde halka makineli tüfeklerle ateş açıyor” Ağustos 1917. Fotoğrafta Vladimir Lenin, tıraş olarak görünüşünü değiştirmiş hâlde, St.

Petersburg’un 35 kilometre kuzeybatısındaki Razliv tren istasyonu yakınlarında bir köyde. Moskova, 1918. Lenin ve Yakov Sverdlov, Marx anıtının açılışında. Devrimin birinci yıldönümü için 1918'de hazırlanan bir afiş.'Bütün ülkelerin proleterleri, birleşin!'