Düzce'de 200 yıllık çantı evleri kadınların emeğiyle yeniden hayat buluyor

Düzce'nin Akçakoca ilçesindeki yaklaşık 200 yıllık çantı evlerinin bulunduğu Yukarı Mahalle, kadınların el emeği ürünleriyle yeniden canlanıyor. 13 yıldır faaliyet gösteren yöresel çarşıda yaz döneminde yaklaşık 250 kadın üretim yaparak aile ekonomisine katkı sağlıyor.

Akçakoca'nın tarihi mahallesinde kadın emeği öne çıkıyor Düzce'nin Akçakoca ilçesinde yaklaşık 200 yıllık çantı evlerinin bulunduğu Yukarı Mahalle, 13 yıldır faaliyet gösteren yöresel çarşıyla hem tarihi dokusunu koruyor hem de kadınların üretime katılmasına imkan sağlıyor.

İlçenin 1955 yılına kadar çarşı merkezi olarak bilinen Yukarı Mahalle'de, 150-200 yıllık cumbalı ve tahtaların birbirine geçirilmesiyle çivi kullanılmadan inşa edilen "çantı" evler bulunuyor.

Yöre kadınlarının el birliği ve Akçakoca Belediyesinin desteğiyle 2013'te oluşturulan yöresel çarşıda, tarihi evlerin giriş katlarında ve önlerinde kadınların hazırladığı yöresel yiyecekler, hediyelik eşyalar ve el sanatları ürünleri satışa sunuluyor.

Bugün çarşıda yaklaşık 250 kadın üretim yaparak gelir elde ediyor. Kış döneminde ise ortalama 200 kadın kendi parasını kazanıyor.

Dernek Başkanı Hanife Nilüfer Karabıyık, çarşının geçmişte haftanın bir günü yalnızca kadınların açtığı pazardan ilham alınarak yeniden canlandırıldığını belirtti.

Karabıyık, çarşıyı "üreten bir çarşı" olarak tanımlayarak, burada kadınlara istihdam sağlandığını ve işletmelerde yer alan erkeklerin ise çoğunlukla eş veya aileden kişiler olduğunu söyledi.

Karabıyık, 13 yıl önce birkaç kişiyle başlayan çarşının zamanla büyüdüğünü belirterek, geçmişte 5 dakikada gezilebilen çarşının artık yaklaşık 2,5 saatte gezilebildiğini ifade etti.

Yöresel yemeklerden el sanatlarına Çarşıda 15 yöresel mutfak işletmesi bulunuyor. Bu işletmelerde mancarlı gözleme ve melengücceği gibi yöresel ürünlerin yanı sıra laz böreği, mantı ve makarna da sunuluyor.

Yaklaşık 20 dükkanda ise hediyelik eşya, seramik, ahşap sanatları ve gümüş gibi farklı alanlarda üretim yapan kadınlar yer alıyor. Ayrıca 55 stantta el emeği ürünler satışa sunuluyor.

Çarşıda yer almak isteyenlerin yöreyle bağlantılı olması ve ürünlerinin yüzde 80'ini kendilerinin üretmesi gerekiyor. Kalan yüzde 20'lik bölümde ise yardımcı ürünlerin dışarıdan temin edilmesine izin veriliyor.

Tarihi evler geleceğe taşınıyor Yukarı Mahalle'deki çantı evler, iç dokuları ve cumbalarıyla yaklaşık 200 yıllık geçmişi günümüze taşıyor.

Hanife Nilüfer Karabıyık, tarihi çarşının gelişimini sürdürmesi amacıyla butik otelleşme sürecini hayata geçirmeyi planladıklarını belirtti.

Çarşıda üretim yapan kadınlardan Güler Kiremitçi ise evinde hobi olarak başladığı Japonya kökenli amigurumi sanatını zamanla mesleğe dönüştürdüğünü anlattı.

Kiremitçi, ürünlerini tarihi mahalledeki dükkanında sergileyerek hem sosyalleştiğini hem de aile ekonomisine katkıda bulunduğunu söyledi.

Yaklaşık bir yıl önce takı tasarımı üzerine dükkan açan İlknur Gümüş de daha önce hobi olarak yaptığı çalışmaları ürünlerinin evine sığmaması üzerine dükkana taşıdığını belirtti.

Gümüş, boncukların farklı türlerinden kişiye özel ve tek örnek takılar tasarladığını ifade etti.