Avrupa'da konut piyasasında büyük çöküş: Bankalar bile bu kadarını beklemiyordu

Dünya'da , Avrupa Merkez Bankasının (AMB) güncel banka kredi anketine göre, euro bölgesinde artan faiz oranları konut piyasasında derin bir daralmaya yol açtı. Yılın üçüncü çeyreğinde konut kredisi talebinin düştüğünü raporlayan bankaların net oranı yüzde 27 seviyesine tırmandı.

Analistlerin önceki beklentisi yüzde 12 yönündeyken, ortaya çıkan tablo tahminleri oldukça aştı. Bu keskin gerileme, 2023 yılının üçüncü çeyreğinden bu yana kaydedilen en sert düşüş olarak kayıtlara geçti ve bankalar daralmanın son çeyrekte daha da hızlanmasını bekliyor.

Borçlanma maliyetlerindeki artış, talebi baskılayan ana faktör oldu. İkinci çeyrekte eksi yüzde 15 olan net talep göstergesi, eksi yüzde 27 bandına indi. Kredi talebini vuran faizlerin faturası bilhassa Almanya ve Fransa'da çok daha ağır hissedildi.

Ankete katılan bu iki ülkedeki bankaların yarısından fazlası, faiz oranlarının talebi doğrudan aşağı çektiğini vurguladı. İspanya'da da beklentiler ve faizler zayıflamaya neden olurken, İtalya cephesinde büyük ekonomilerden farklı olarak net bir değişim gözlemlenmedi.

Bankaların temel kredi onay kriterleri genel hatlarıyla sabit kalsa da, sunulan faiz ve diğer sözleşme koşullarında net yüzde 16 oranında bir sıkılaşma yaşandı. Bu durum, krediye erişim kuralları topluca değişmese bile finansman maliyetlerinin yükseldiğini kanıtlıyor.

Öte yandan başvuruların reddedilme sıklığı da arttı. Bankaların net yüzde 5'lik kısmı, geri çevrilen taleplerin oranında yükseliş olduğunu aktardı. 2015 senesinden beri ortalama yüzde 4 civarında gezinen tarihsel ret oranı, güncel koşullarda eşiği aşmış durumda.

Finansman ihtiyacındaki erimenin dördüncü çeyrekte de ivme kaybetmeden sürmesi bekleniyor. Bankaların tahminleri, net talep göstergesinin eksi yüzde 36 seviyesine ineceği yönünde. En dikkat çekici öngörü ise eksi yüzde 88'lik net talep beklentisi bildiren Fransa'dan geldi; bu rakam gerçekleşirse 2002 yılında başlayan anket serisinin en zayıf dönemlerinden birine tanık olunacak.

Ayrıca önümüzdeki dönem için kredi koşullarında net yüzde 10 seviyesinde ilave bir daralma daha öngörülüyor. Toplam 159 bankanın katılımıyla yapılan bu anket, Avrupa genelindeki konut ve inşaat eğilimlerini izlemek açısından kritik önem taşıyor.