Basit Bir Soğuk Algınlığı RSV Belirtisi Olabilir Mi?

Bebeklerde burun akıntısı ve hafif öksürükle sinsi bir şekilde başlayan RSV enfeksiyonu, özellikle yaşamın ilk aylarında solunum ve beslenme yollarını tıkayarak ciddi hayati risk oluşturabiliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr.

Bihter Ergün, bu kritik dönemde ateş olmasa bile emme isteğinde azalma, hızlı nefes alma ve soluk verirken zorlanma gibi belirtilerin hastalığın ağırlaştığının işareti olduğunu belirterek, ebeveynleri bu bulguları asla hafife almamaları gerekiyor.

Sabah burnu akan bir bebek, akşam emmek için memeyi tutuyor ama birkaç yudumdan sonra bırakıyor. Gece öksürüğü artıyor, nefes alırken kaburgalarının arası içeri çekilmeye başlıyor. İlk gün sıradan bir soğuk algınlığı gibi görünen enfeksiyon, birkaç gün içinde aileyi “Bebeğim nefes almakta zorlanıyor mu?” diye düşündürebiliyor.

RSV, yani respiratuvar sinsityal virüs, her yaşta solunum yolu enfeksiyonuna yol açabiliyor. Daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde çoğu zaman burun akıntısı ve öksürükle seyreden virüs, bebeklerde akciğerin küçük hava yollarını etkileyerek bronşiolite, bazen de zatürreye neden olabiliyor.

Prematüre doğan, kronik akciğer hastalığı veya önemli bir doğumsal kalp hastalığı olan bebeklerde ağır hastalık riski daha yüksek. Yaşamın ilk aylarındaki sağlıklı bebekler de ağır enfeksiyon geçirebiliyor.

Uzm. Dr. Bihter Ergün, belirtilerin ilk birkaç gün içinde değişebileceğini belirtiyor;

“RSV ilk günlerde basit bir soğuk algınlığı gibi başlayabilir. Bronşiolit geliştiğinde belirtiler çoğu zaman üçüncü ile beşinci gün arasında belirginleşir. Bebeğinizin her zamanki gibi emip emmediğine, bezini ne sıklıkla ıslattığına ve dinlenirken nasıl nefes aldığına bakın.

Küçük bebeklerde ateş olmayabilir. Bazen ailenin ilk fark ettiği değişiklik, bebeğin eskisi kadar istekli emmemesi ya da daha az hareketli olmasıdır.”

Bebeğin sakin haldeyken hızlı nefes alması, nefes alırken kaburgalarının arasının veya göğüs kafesinin altının içeri çekilmesi, nefes verirken zorlanması, emmeyi sık sık bırakması, az beslenmesi ya da ıslak bez sayısının azalması durumunda gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekiyor. Solunumda durma, solunum güçlüğü, dudaklarda morarma ya da bebeği uyandırmakta güçlük varsa 112 aranmalı.

“Bazen aileler öksürük çok şiddetli olmadığı için birkaç gün daha beklemek istiyor. Oysa bebek nefes almak için çaba harcıyorsa veya emerken sık sık durup nefes almaya çalışıyorsa, öksürüğü hafif olsa bile değerlendirilmesi gerekir.”

RSV geçiren çocuk yeniden hastalanabilir mi?

RSV bir kez geçirildikten sonra yeniden enfeksiyon gelişebiliyor. Evde okuldan burnu akarak dönen bir kardeş ya da hafif soğuk algınlığı geçiren bir yetişkin de virüsü bebeğe bulaştırabiliyor. Bu nedenle özellikle evde yenidoğan veya küçük bir bebek varsa, hafif solunum yolu belirtileri olsa bile yakın temasa dikkat etmek gerekiyor.

Bebekleri ağır RSV hastalığından korumanın iki yolu

Gebelikte anneye uygulanan RSV aşısı. Aşıdan sonra annenin oluşturduğu antikorlar plasenta yoluyla bebeğe geçerek yaşamın ilk aylarında koruma sağlıyor. RSV sezonunda doğum yapması beklenen gebeler için aşı gebeliğin 32–36. haftaları arasında planlanabiliyor. Uygun zaman, gebelik haftası ve beklenen doğum tarihi dikkate alınarak belirleniyor.

Doğumdan sonra bebeğe uygulanan uzun etkili antikor. Nirsevimab, bebeğe hazır koruyucu antikor sağlayan tek dozluk bir uygulama. Bebeğin ilk RSV sezonuna ne zaman gireceği ve annenin gebelikte aşılanıp aşılanmadığı, uygulama kararını belirliyor.

İkinci RSV sezonuna giren ve ağır hastalık riski olan bazı çocuklarda da nirsevimab uygulanabiliyor.

Dr. Bihter Ergün, ailelerin sık sorduğu “İkisini de yaptırmalı mıyız?” sorusunu şöyle yanıtlıyor:

“Çoğu bebek için bu iki koruma yolundan biri yeterli. Anne aşılandıktan sonra doğuma 14 günden az kaldıysa bebeğe yeterli antikor geçişi için zaman olmayabilir. Böyle bir durumda doğumdan sonra antikor uygulamasını değerlendiriyoruz.

Bu uygulamalar özellikle hastalığın ağır seyretme riskini azaltıyor. Bu yüzden koruma uygulanmış bir bebekte de nefes alma ve beslenmeyle ilgili uyarı işaretlerini aynı ciddiyetle ele alıyoruz.”

Evde ve ziyaretlerde bulaşma riski nasıl azaltılır?

2. Hastayken ziyaretleri erteleyin. Burun akıntısı, boğaz ağrısı ya da öksürüğü olan yakınlar bebeği iyileştikten sonra ziyaret etsin. Evde hasta biri varsa, bebeği öpmekten ve yüz yüze yakın temastan kaçınsın.

3. Ortak oyuncakları ve sık dokunulan yüzeyleri temizleyin. Özellikle çocukların ağızlarına götürdükleri oyuncakları temizlemeden bir başka çocuğa vermeyin.

4. Odaları havalandırın, bebeği sigara dumanından uzak tutun. Kapalı ortamlarda temiz hava sirkülasyonunu ve bebeğin evde, araçta, bulunduğu diğer ortamlarda sigaraya maruz kalmamasını sağlayın.

Uzm. Dr. Bihter Ergün, ailelere şu mesajı veriyor: “Bebeğiniz hastalandığında ateşini ölçmek kadar, nasıl nefes aldığına ve her zamanki gibi beslenip beslenmediğine bakmak da önemli. Özellikle küçük bir bebekte bu ikisinden biri belirgin şekilde değiştiğinde, ateş çıkmasını beklemeden yardım alın.