Tıp dünyası şaşkın: İnsanları kedi gibi görmeye başladı
- ABD'de yaşayan 28 yaşındaki bir adamın karşılaştığı insanları kendi kedisinin yüzüyle algılaması, nöroloji dünyasında dikkat çeken vakalar arasına girdi
- İki yıldır devam eden sıra dışı durumun, beynindeki damar anormalliğinin alınması için geçirdiği ameliyatla bağlantılı olduğu düşünülüyor
ABD'de yaşayan 28 yaşındaki bir adamın karşılaştığı insanları kendi kedisinin yüzüyle algılaması, nöroloji dünyasında dikkat çeken vakalar arasına girdi. İki yıldır devam eden sıra dışı durumun, beynindeki damar anormalliğinin alınması için geçirdiği ameliyatla bağlantılı olduğu düşünülüyor.
ABD'nin kuzeydoğusunda yaşayan ve Karl adıyla tanıtılan genç adam, karşısındaki insanların yüzlerinde evcil kedisi Luna'nın yüz hatlarını görüyor. Üstelik bu görüntüler basit bir benzerlikten ibaret değil. Karl'ın algısında kedisinin gözleri, burnu ve diğer yüz özellikleri, karşısındaki kişinin yüzüne son derece doğal biçimde yerleşiyor.
İlginç vaka, Dartmouth Koleji ve Brigham ve Kadın Hastanesi araştırmacıları tarafından incelendi. Çalışmanın sonuçları Cortex dergisinde yayımlandı. Ameliyatın ardından başladı Karl'ın yaşadığı belirtilerin geçmişi, geçirdiği beyin ameliyatına uzanıyor.
Beyin kanamasına neden olabilecek bir damar yumağı, yani arteriyovenöz malformasyon nedeniyle ameliyat edilen hastanın beynindeki sağ temporal lobun bir bölümünün çıkarılması gerekti. Ameliyat sonrasında ortaya çıkan görsel bozukluklar ise zamanla dikkat çekici bir hal aldı.
Karl, insan yüzlerine baktığında kedisi Luna'nın yüzünü de görmeye başladı. Araştırmacıların aktardığına göre bu algı bozukluğu birkaç saat sürebiliyor, bazı zamanlarda ise neredeyse bütün güne yayılabiliyor. Üstelik Karl'ın gördüğü görüntüler, bakış açısı veya karşısındaki kişiyle arasındaki mesafe değiştiğinde de doğal biçimde değişiyor.
Bu özellik, yaşanan deneyimin sıradan bir görsel yanılsamadan çok daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor. Beyin, hafızadaki yüzü gerçek görüntüyle birleştiriyor Uzmanlar, Karl'ın yaşadığı durumu palinopsi ve prosopometamorfopsi kavramları üzerinden değerlendiriyor.
Palinopsi, daha önce görülen bir görüntünün, nesnenin veya yüzün görsel algıda yeniden belirmesi olarak tanımlanıyor. Prosopometamorfopsi ise insanların yüzlerini şekil değiştirmiş, bozulmuş veya alışılmadık özelliklerle algılamasına neden olan nadir bir görsel algı bozukluğu.
Araştırmacılara göre Karl'ın deneyimi, beynin görsel bilgiyi işlerken hafızadaki özelliklerden nasıl yararlandığına ilişkin önemli ipuçları taşıyor. Dartmouth Koleji'nden psikolog ve beyin bilimci Brad Duchaine, bu vakada kedinin yüz özelliklerinin insan yüzlerine taşınmasının, beynin hafızadaki görsel unsurları mevcut algıyla birleştirebildiğini gösterdiğini belirtiyor.
Yapay zeka, hastanın gördüklerini görünür hale getirdi Vakanın en dikkat çekici yönlerinden biri de araştırmacıların yapay zekadan yararlanması oldu. Brad Duchaine ve Karl, hastanın karşılaştığı görsel deneyimi daha iyi anlatabilmek için yapay zeka araçlarıyla temsili görseller hazırladı.
Görseller, Karl'ın tarif ettiği görüntülerle örtüşene kadar yeniden düzenlendi. Bu yöntem, yalnızca sıra dışı bir vakayı görselleştirmekle kalmadı; aynı zamanda hastanın yaşadığı deneyimin bilim insanlarına daha doğru aktarılmasına da yardımcı oldu.
Duchaine'e göre yapay zeka, görsel algı bozukluğu yaşayan kişilerin deneyimlerini somutlaştırmak açısından önemli fırsatlar sunuyor. Hastaların gördüklerini kelimelerle anlatmakta zorlanabildiği düşünüldüğünde, fotogerçekçi görseller araştırmalar için yeni bir iletişim aracı olabilir.
1986'da da benzer bir olay yaşanmıştı Karl'ın vakası, bilim literatüründe benzer bir olayın daha önce kaydedilmiş olması nedeniyle de dikkat çekiyor. 1986 yılında Cortex dergisinde yayımlanan bir çalışmada, 58 yaşındaki bir kadın otobüste karşılaştığı insanların yüzlerini kaniş köpeklerinin yüzleri gibi algıladığını bildirmişti.
Kadının bu deneyimi, otobüste başka bir yolcunun köpeğine baktıktan sonra başlamıştı. Daha sonra çevresindeki insanlara döndüğünde onların yüzlerinde de köpek özellikleri görmeye başlamıştı. Söz konusu hastada felce bağlı beyin hasarı da bulunuyordu.
Bu hasar, kadının tanıdığı insanları ve hatta kendi yaşadığı daireyi tanımasını zorlaştırıyordu. İnsan yüzlerini algılamak neden bu kadar özel? Kedi ve köpek yüzlerinin yalnızca insan yüzlerinde ortaya çıkması, araştırmacıların üzerinde durduğu önemli ayrıntılardan biri.
Hayvan yüzlerine ait özelliklerin ağaç, mobilya veya diğer nesnelerde değil de yalnızca insan yüzlerinde belirmesi, beynin yüzleri tanımak için farklı ve özelleşmiş işlem mekanizmalarına sahip olduğuna işaret ediyor. Bilim insanları, bu vakaların beynin yalnızca gözlerden gelen bilgiyi pasif biçimde işlemediğini, hafıza ve diğer bilişsel süreçlerin de gördüklerimizi şekillendirdiğini gösterdiğini düşünüyor.
Araştırmacılara göre bu tür nadir vakaların daha iyi anlaşılması için yeni hasta çalışmalarına ihtiyaç var. Yapay zeka destekli görselleştirme yöntemlerinin de hastaların yaşadıklarını belgelemek ve bilimsel araştırmalara aktarmak konusunda giderek daha önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Sağlık
Yayın: 16 Kasım 2026 06:22 · Kaynak: ankaramasasi.com.tr