İngiltere’nin Türkiye Merkezli Bölgesel Geri Dönüş Stratejisi

Savunma protokolleri ve akademik diplomasiyle şekillenen süreç, Brexit sonrası bağımsız dış politikanın bir yansıması olarak öne çıkıyor.

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra bölgedeki hakimiyetini ABD’ye devreden İngiltere, Washington’ın yarattığı jeopolitik boşluğu müttefiklik ağlarını sıkılaştırarak doldurmaya çalışıyor. Bu süreç; tanklarla veya kalıcı askeri üslerle değil, savunma sanayii, akademik diplomasi ve stratejik eşgüdüm üzerinden yürütülen sessiz bir geri dönüşü temsil ediyor.

Ankara ve Londra arasındaki ilişki, niyet beyanlarının ötesine geçerek savunma sanayii ve askeri iş birliğini bağlayan somut belgelere dönüşmüş durumda. Bu yeni mimarinin temel taşlarını şu unsurlar oluşturuyor:

Brexit ile Avrupa Birliği’nin hantal dış politika disiplininden kurtulan Londra, Brüksel’in uzlaşı arayışlarına takılmadan Ankara ile doğrudan ikili ilişkiler geliştirme kapasitesini artırdı. Oxford Üniversitesi ile ORSAM’ın düzenlediği, Chatham House formatındaki üst düzey stratejik toplantılar ve Antalya’daki COP31 zirvesinde Kral Charles’ın sergilediği tutum, İngiliz “yumuşak gücünün” sahaya inişini simgeliyor.

Türkiye’nin Rusya’ya yakın coğrafi konumu, Karadeniz’deki statüsü ve Montrö Sözleşmesi’nden kaynaklanan yetkileri, İngiltere için Ankara’yı hem NATO’nun güney kanadı hem de bölgesel dengeler açısından vazgeçilmez bir merkez aktör haline getiriyor. Eski imparatorluğun bu dolaylı geri dönüşü, görünür askeri varlıktan ziyade derinleşen müttefiklik bağlarına dayanıyor.