Dünyada Her 2 Dakikada Bir Akciğer Kanseri Teşhisi Konuluyor

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Osman Elbek, 1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, dünyada her 2 dakikada bir hastaya akciğer kanseri teşhisi konulduğunu söyledi.

Doç. Dr. Elbek, akciğer kanserinin geçmişte nadir bir tümör olduğunu, tütün salgınının yaygınlaşmasıyla birlikte görülme sıklığının arttığını belirtti. Sigara ve tütün ürünlerinin kullanımını hastalığın en temel ve tek nedeni olarak gösteren Elbek, hastalığın oluşmasını engellemenin en iyi tedavi olduğunu vurguladı.

Belirtiler ve erken başvurunun önemi

Doç. Dr. Elbek, akciğer kanserinin belirtilerinin sinsi seyrettiğini belirterek, “Akciğer kanserinde şikayetler daha sinsi seyrediyor. Çünkü sigara veya tütün ürünü kullanan herkes öksürüyor. Akciğer kanserinin de ilk şikayeti öksürük.

Bu yüzden hangisinin sigaraya veya kullanılan tütün ürününe bağlı öksürük, hangisinin kansere bağlı öksürük olduğu karışıyor” diye konuştu. Üç haftayı aşan öksürük halinde, özellikle kişi sigara veya tütün ürünü kullanıyorsa hekimle temas kurulmasının gerektiğini söyledi.

İleri dönem belirtileri ve izlenecek yol

Elbek, öksürüğün yanı sıra ileri dönemde kan tükürme ve nefes darlığı gibi şikayetlerin ortaya çıktığını, ancak bunların çoğunlukla geç dönem belirtileri olduğunu ifade etti. Asıl hedefin hastalığın oluşmasını engellemek olduğunu belirten uzman, bu doğrultuda tütün ürünlerinin kesinlikle bırakılması gerektiğini vurguladı: “Nerede olursa olsun, zararın neresinden dönersek kardır.”

Tanı, genetik özellikler ve multidisipliner yaklaşım

Doç. Dr. Elbek, doğru tanının ilk aşama olduğunu ve kanser tipinin, hatta gen özelliklerinin tedavi planında belirleyici rol oynadığını söyledi. “İlk aşama tabii tanının doğru konulması. Çünkü her ne kadar insanlar arasında kanser tek gibi olsa da şimdi tedavi seçeneklerimiz çok farklılaştı.

Kanserin tipi, hatta gen özellikleri çok önemli.” şeklinde konuşan Elbek, tanı ve tedavi sürecinde birden fazla uzmanlığın birlikte hareket etmesi gerektiğini ifade etti ve iyi bir merkez ile ortak çalışan bir aklın önemine dikkat çekti.

Taramalar, tomografi ve Türkiye değerlendirmesi

Elbek, tarama uygulamalarına ilişkin olarak düşük doz tomografinin dünyanın çeşitli ülkelerinde kullanıldığını, Türkiye'de ise fazla tomografi çekildiğini ve bunun fazla radyasyon anlamına geldiğini söyledi. “Fazla tomografi, fazla radyasyon demektir; fazla radyasyon kanser demektir.

O yüzden herkese tomografi çekilmemeli.” uyarısında bulunan uzman, Türkiye'de tanı açısından iki uç yaşandığını; ya tanının çok geç konulduğunu ya da gereksiz tetkiklerle kişiye zarar verildiğini belirtti. Bu iki durumun da doğru olmadığını vurgulayarak, hastaların kaygılanmadan, iyi merkezlerde, akıllı planlamayla ve doğru hastaya zamanında tetkiklerle yaklaşılması gerektiğini kaydetti.

Risk grupları ve koruyucu önlemler

Elbek, bazı meslek gruplarının risk altında olduğunu özellikle silika ve asbest çalışanlarının düzenli kontrollerinin gerektiğini söyledi. Bu maruziyetlerin akciğer kanseri riskini artırdığını belirten uzman, çalışan sağlığı açısından bu kişilerin takibine ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.

Koruyucu yaklaşımın temelinde ise tütün ürünlerinin kullanımından vazgeçmenin yer aldığını yineledi.

Türkiye ve cinsiyet farklılıkları

Doç. Dr. Elbek, dünyaya göre akciğer kanseri oranlarının Türkiye'de düşük olduğunu ancak giderek arttığını, bunun nedeni olarak tanı oranlarının yükselmesini gösterdi. Erkeklerde akciğer kanserinin en sık saptanan ve en çok ölümcül olan kanser noktasına geldiğini belirten Elbek, kadınlarda ise sigara içmemenin önemli bir risk azaltıcı faktör olduğunu; ancak genomik etkileşim nedeniyle riskin tümüyle sıfırlanamadığını ifade etti.

Özetle Doç. Dr. Osman Elbek, Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamalarda sigara ve tütün ürünlerinin akciğer kanserindeki belirleyici rolüne dikkat çekti, erken tanı ve doğru merkezlerde multidisipliner tedavi yaklaşımının önemini vurguladı ve risk gruplarının düzenli takibine işaret etti.