HMKÜ'nün İklim Kriziyle Mücadele Projeleri COP31'de Dünyaya Tanıtılıyor

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi'nin İklim Krizi Çözümleri Uluslararası Arenada Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKÜ), küresel ölçekte hissedilen iklim değişikliğiyle mücadele, afetlere karşı dirençli yapıların inşası, sürdürülebilir tarım teknikleri ve yeşil dönüşüm alanlarında geliştirdiği 8 farklı projeyi, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında uluslararası kamuoyunun görüşüne sunmaya hazırlanıyor.

Üniversitenin Sürdürülebilirlik ve İklim Değişikliği Koordinatörlüğü bünyesinde, akademik kadronun ve öğrencilerin ortak çalışmalarıyla hayata geçirilen bu projeler; erken uyarı sistemlerinin kurulmasından suyun verimli kullanımına, yapay zeka destekli tarımsal müfredatların oluşturulmasından Amik Ovası'nın belgesel haline getirilmesine kadar geniş bir yelpazede çözüm önerileri içermektedir. Hazırlanan projelerin temel amaçları arasında, iklim değişikliğinin bölge üzerinde yarattığı olumsuz etkilere yönelik somut çözümler üretmek, üniversite, toplum ve sanayi arasındaki iş birliği ağlarını kuvvetlendirmek ve Hatay ilinin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine bilimsel temelli katkılar sağlamak yer almaktadır.

Yapay Zeka ve Eğitimde Dönüşüm Proje portföyünde yer alan "Hatay Tarım 2035: Ziraat Fakültesinin Yeniden Tasarımı" başlıklı çalışma, üniversitenin ziraat fakültesi müfredatının güncel dünya koşullarına ve teknolojik gerekliliklere uygun hale getirilmesini hedeflemektedir. Bu çalışma kapsamında, geleneksel müfredat yapılarının sadeleştirilerek modernize edilmesi; dijital tarım uygulamaları, sürdürülebilir ekonomi modelleri ve yapay zeka destekli eğitim yöntemlerinin ön plana çıkarılması hedeflenmektedir.

Geliştirilen bu yeni modelin, yalnızca bölge için değil, Türkiye genelindeki diğer ziraat fakülteleri için de örnek teşkil edebilecek bir yapıya kavuşması öngörülmektedir. Ayrıca, "Hatay İli Çevre Sorunları ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri Çalıştayı" kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerde; panelistlerin atık yönetimi, sıfır atık prensipleri, geri dönüşüm süreçleri, su ve enerji verimliliği konularında sundukları katkılarla şekillenen ortak çözümler de COP31 platformunda paylaşılacaktır.

Teknoloji Destekli Erken Uyarı ve Risk Yönetimi COP31 kapsamında destek gören bir diğer önemli girişim olan "Kapsayıcı Erken Uyarı Sistemi", iklim krizinin tetiklediği aşırı sıcaklar ve ani yağışlar gibi ekstrem hava olaylarının yol açabileceği can ve mal kayıplarını önlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda geliştirilen dijital sistemler sayesinde, özellikle çadır ve konteyner kentlerde ikamet eden veya hareket halinde olan vatandaşların, iklimsel risklere karşı anlık ve zamanında uyarılmaları sağlanacaktır.

Sanayide Yeşil Dönüşüm ve Bölgesel Mirasın Korunması "Amik Ovası'nın Hafızası" isimli proje ile Amik Gölü'nden Amik Ovası'na kadar uzanan süreçteki değişimlerin, öğrencilerin gözlemleri ve çiftçilerle yapılan mülakatlar aracılığıyla öyküleştirilmesi ve ardından bu sürecin bir belgesel olarak kayıt altına alınması planlanmaktadır. Sanayi odaklı çalışmalar kapsamında yürütülen "Metalde Yeşil Dönüşüm" projesi ise sanayi tesislerinden kaynaklanan karbon ve enerji yükünün azaltılmasına odaklanmaktadır.

Bu proje için Antakya Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren bir döküm fabrikasında saha çalışmaları yürütülmektedir. Yılda yaklaşık 30 bin ton üretim gerçekleştiren söz konusu firmada; elektrik, doğal gaz, atık ısı ve su dönüşümleri gerçek verilerle haritalandırılmaktadır.

Bu projeyle yıllık yaklaşık 2,5 milyon liralık tasarruf sağlanması ve 180 bin ton karbon emisyonunun azaltılması hedeflenirken, sürdürülebilir kalkınma için yeşil dönüşümün akademik çalışmalarla desteklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Toplum Direnci ve Kaynak Yönetimi "Orman Yangınına Toplum Direnci" projesi ile orman yangını riskinin yüksek olduğu bölgelerdeki köylerde, halkın uyum kapasitesinin artırılması hedeflenmektedir.

Bu çalışma kapsamında öğrenciler, kamu kurumları ve yerel yönetimlerin katılımıyla; yangın önleme, hazırlık süreçleri, güvenli tahliye eğitimleri ve katılımcı risk değerlendirmeleri gerçekleştirilecektir. Bu çalışmanın sonucunda, diğer bölgelerde de uygulanabilir "Toplum Temelli Yerel İklim Uyumu ve Afet Risk Azaltma Modeli" ortaya konulacaktır.

"Mavi Kampüs" projesi kapsamında ise üniversite kampüsü sınırları içerisine düşen yıllık yağış miktarının detaylı bir şekilde hesaplanması planlanmaktadır. Proje dahilinde, yağış suyunun ne kadarının kayba uğradığı, ne kadarının geri kazanımına uygun olduğu ve elde edilen suyun yeşil alan sulamasında en ekonomik yöntemle nasıl kullanılacağına dair kapsamlı bir fizibilite raporu hazırlanacaktır.

Son olarak, "Kampüste İklim İzcileri (Yaşayan Laboratuvar)" projesi ile üniversite, küresel iklim krizine yerinde yanıt verebilmek amacıyla Tayfur Sökmen Kampüsü'nü bir "yaşayan laboratuvar" olarak kurgulamıştır. Bu kapsamda oluşturulan iklim izcileri ağı ile öğrencilerin çevre okuryazarlığı ölçülürken, dijital iklim haritası çıkarılmakta ve iklime dirençli pilot uygulamalar hayata geçirilmektedir.

Rektör Eren'den Stratejik Açıklamalar HMKÜ Rektörü Prof. Dr. Veysel Eren, COP31'in Türkiye'de gerçekleştirilmesinin büyük bir önem arz ettiğini ifade etti. Rektör Eren, sürdürülebilir bir çevrenin inşası ve iklim değişikliğiyle mücadele etmenin temel amaç olduğunu belirtirken, bu sürecin gençler üzerinde iklim bilinci ve çevre duyarlılığı oluşturmada kritik bir rol oynayacağını dile getirdi.

İklim krizinin yarattığı olumsuzlukların özellikle tarım bölgelerinde daha yoğun hissedildiğini belirten Prof. Dr. Eren, ani yağışların sel felaketine dönüşerek tarım alanlarını su altında bırakmasının gıda güvenliğini de tehdit ettiğini vurguladı.

Rektör Eren, akademisyen ve öğrencilerin özverili çalışmalarıyla hazırlanan 8 projenin 16 Kasım tarihinde COP31 kapsamında sunulacağını ve tartışmaya açılacağını bildirdi. Bu projelerin en önemli özelliklerinden birinin, üniversiteyi yerel yönetimler ve özel sektörle bir araya getirerek; sürdürülebilir tarım, eğitimdeki dönüşümler ve ekolojik katkı sağlayacak çözümleri ortak bir platformda tartışmaya açması olduğunu belirtti.

Rektörlük tarafından yürütülen yeşil kampüs çalışmaları hakkında konuşan Prof. Dr. Eren, şu ifadeleri kullandı: "Öğrencilerimizin iklim konusunda bilinçlenmesi ve bu krizin neden olduğu sorunlara çözüm üretme noktasında önemli adımlar atacaklarına inanıyorum.

Gençlerin getirdiği dinamizmin, tarım bölgelerindeki geleneksel anlayışla buluşması ve bu değişim sürecine uyum sağlayacak çözümlerin üretilmesi son derece kıymetli bir süreçtir."